Кіріспе

Дион түтігі – автомобильдердің тәуелсіз емес аспасының бір түрі. Ол айналмалы ось, Хотчкисс жүйесі немесе тірі оське қарағанда айтарлықтай жақсырақ. Қозғалту дөңгелектеріне қуат беруге қатыспайтындықтан, оны кейде "өлі ось" деп атайды. Қуатты Дион аспасының жетек біліктерінің екі басында (доңғалақ тораптарында және дифференциалда) кардандық қосылыстарды және қарама-қарсы дөңгелектерді параллель ұстау үшін қатты түтік тәрізді арқаны пайдаланады. Антиролл штангадан өзгеше, Дион түтігі шассиге тікелей қосылмайды және иілуге арналмаған. Аспа геометриясы бойынша ол – арқалық осьті аспа.

Тарих

Дион түтігі француз автомобильдерін шығаратын "Де Дион Бутон" компаниясының негізін қалаушы граф Жюль Альберт де Дионның атымен аталады. Бірақ, бұл түтікті 1894 жыл шамасында Жорж Бутонның жекжаттысы, компанияның серіктес негізін қалаушысы Чарльз Трепардо компанияның бумен жүретін үш дөңгелекті велосипедтері үшін ойлап тапқан.

Ескі көліктер

Alfa Romeo бұл технологияны ең көп пайдаланған және танымал өндіруші болып табылады, оны Alfa Romeo Alfetta, GT, GTV, GTV6, Giulietta, Alfa 6, 90, 75/Milano, SZ/RZ модельдерінде қолданды. Бұл серіппелі жүйені пайдаланған басқа өндірістік көліктер: Lancia Aurelia (төртінші сериядан бастап) және Flaminia, бірінші және екінші буын Prince Gloria, түпнұсқа Mazda Cosmo, Volvo 300 сериясы, Rover P6, Chrysler минивэндері (1991 жылдан 2004 жылға дейінгі барлық доңғалақты жетегі бар нұсқалары), DAF 46, DAF 66, барлық Iso автомобильдері (Iso Rivolta IR 300, Iso Grifo, Iso Fidia, Iso Lele) және ерте Bizzarrini 5300 GT Stradas, сондай-ақ ең ірі Opel көліктері, мысалы, 1969 жылғы Opel Diplomat "B", 1967 жылдан 1989 жылға дейінгі барлық Aston Martin, Ferrari 375 және 250TR, бірінші буын Maserati Quattroporte, Bugatti Type 251, Mercedes Benz W125 және W154, сондай-ақ Auto Union Type D.

Соңғы көліктер

Daimler AG өндірген Smart Fortwo (және одан бұрын Smart Roadster), Mitsubishi Motors өндірген Mitsubishi i kei машинасы және Caterham 7 (Lotus Seven-нің дамуы, Lotus Caterham Cars-қа дизайн құқықтарын сатқаннан кейін) – бұл құрылымды пайдаланған соңғы уақытта өндірістегі жалғыз автомобильдер, сондай-ақ кейбір жинақталмалы автомобиль компанияларының өнімдері. Жақында осы серіппелермен біріктірілген Ford Ranger EV болды. 2010-2016 жылдар аралығында шығарылған американдық MV 1 фургоны VPG компаниясы осы серіппелерді артқы жағында жапырақты серіппелермен қолданған. Honda Fit және Honda HR-V субкомпакт-SUV 4WD нұсқалары de Dion стильіндегі серіппелерді пайдаланады деп хабарланды; алайда, бұл көліктерде шын мәнінде бұрылыс арқалық артқы серіппелер бар, ал көлденең арқалық элемент одан да алға орналасқан (және осылайша тіпті артқы қолға ұқсайды және de Dion артқы осіне ұқсамайды) 2WD нұсқаларына қарағанда. Mitsubishi Fuso eCanter артқы осінде De Dion және жапырақты серіппелер бар. 2024 Mercedes Benz EQG (G580 EQ) де De Dion типті артқы осін пайдаланады, екі есе универсалды буынды жетек біліктері электр қозғалтқыштарынан қуатты беруді қамтамасыз етеді және ұзындығын теңестіру үшін сырғанақ буындарды қамтиды.

Басқа да елеулі қолданыстар

Kawasaki MULE желісінің көптеген модельдерінде жапырақты серіппелі де Дион артқы аспасы және ерекше иілген түтік тәрізді ось қолданылады. Бұл артқы подрамникке тимей, дөңгелектің 50 мм (2 дюйм) қозғалуын қамтамасыз етеді. Артықшылықтарына қарапайымдық, беріктік, ықшамдық және жүк платформасының салыстырмалы түрде төмен биіктікте орналасуы жатады. 20-ғасырдың ортасында Лонг-Айленд, Нью-Йорк штатындағы Walter Truck Company компаниясы шығарған Walter Snow Fighter қар жинағыш жүк көліктері алдыңғы және артқы аспаларында порталды редукторлы ступицалары бар де Дион осьтерін пайдаланған. Бұл беріктік үшін үлкен дифференциалдарды қолдануға мүмкіндік берді, бірақ серіппелі салмақты арттырмады немесе жерден арақашықтықты кемітпеді. Түтіктердің орнына, соғылған болаттан жасалған осьтер қолданылды. Сонымен қатар Mowag Duro да бар. UC San Diego’s Formula SAE командасы, Triton Racing, 2015 жылдан бері өз көліктерінде де Дион артқы аспасын қолданып келеді. Бұл жарыста осылай істейтін командалардың санаулы бірі. Ferrari 1976 жылғы F1 моделі 312T6-да осы типтегі аспаны қолданды, оның ерекшелігі артқы жағында екі жақта бес дөңгелек орналасқандығы және демек, бір ғана ось болғандығы еді.