Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Cумбриядағы су қоймасы, Англия
Reservoir in Cumbria, England
Хаусуотер – Англияның Көлдер аймағындағы Мардейл аңғарында орналасқан су қоймасы. Алғашқы табиғи көлдің деңгейін көтеру жұмыстары 1929 жылы басталды. Ұлыбритания Парламенті Манчестер корпорациясына қалаға ішуге жарамды су жеткізу үшін су қоймасын салуға рұқсат берген жеке заң қабылдағаннан кейін, бөгет салу мәселесі дау тудырды. Бұл шешімге байланысты халық арасында наразылық болды, себебі Мейсэнд және Мардейл Грин елді мекендері суға батып, аңғар түгелдей өзгеріп кетеді деп қорқатылды. Қазіргі таңда су қоймасы "Юнайтед Ютилитиз" компаниясына тиесілі. Солтүстік-Батыс аймағының сумен қамтамасыз етілуінің шамамен 25 пайызын осы су қоймасы қамтамасыз етеді.
Haweswater is a reservoir in the valley of Mardale, Cumbria in the Lake District, England. Work to raise the height of the original natural lake was started in 1929. It was controversially dammed after the UK Parliament passed a Private Act giving Manchester Corporation permission to build the reservoir to supply drinking water to the city. The decision caused a public outcry because the farming villages of Measand and Mardale Green would be flooded and the valley altered forever. The reservoir is now owned by United Utilities. It supplies about 25% of the North West's water supply.
Этимология
Хоусуотер көне скандинав немесе көне ағылшын тілінен туындаған. "Hafr's lake" скандинав тіліндегі "Hafr" жеке есіміне немесе көне ағылшын тіліндегі "Hæfer" есіміне сілтеме жасайды; "water" немесе "wæter" сөздері көне ағылшын тілінде "көл" деген мағынаны білдіретін басты термин еді.
Haweswater is derived from Old Norse or Old English. 'Hafr's lake' refers to the personal Norse name 'Hafr' or in Old English 'Hæfer'; 'water' or 'wæter' is the dominant term for 'lake' in old English.
Геология
Хаусуотер – кальдералық жанартаулар тізбегінің орналасқан жері.
Haweswater is the location of a caldera volcano succession.
Тарих
Бастапқыда Хоусуотер табиғи көл болды, шамамен ұзындығы ... болатын. Меасандтағы жер тілкесі көлді дерлік екіге бөліп тұрды. Көлдің жоғарғы және төменгі бөліктері Жоғары Су және Төменгі Су деп аталды. 1929 жылы аңғардың төңірегінде бөгет қабырғасын салу жұмыстары басталды. Құрылыс кезінде оның жобасы азаматтық инженерия технологиясының алдыңғы қатарында деп есептелді, себебі ол әлемдегі алғашқы қуыс тіректі бөгет болды. Қабырға 44 жеке тіректі бөлімдерден, иілгіш қосылыстар арқылы біріктіріліп жасалатын еді. 1935 жылы бөгет аяқталғанда, оның ұзындығы ... және биіктігі ... болатын. Бөгеттің бойымен созылатын, ... ені бар кең парапеті бар. Құрылыс материалдары Хелтондейл және Свиндейл аңғарларынан тасылды. Аңғар суға батқанда, бөгет су деңгейін ... көтерді. Бұл ... ұзындығы және ең кең жерінде ... дейін жететін су қоймасын құрады. Ол ... дейін су сыйымдылығына ие. 1935 жылы аңғар су астында қалғанға дейін Мардейл Грин және Миасанд ауылдарының барлық шаруашылықтары мен үйлері, сондай-ақ Мардейл Гриндегі ғасырлар бойы сақталған Дун Булл тавернасы бұзылды. Ауылдық шіркеу бұзылып, тастары бөгет құрылысына пайдаланылды; шіркеу маңындағы барлық денелер қайтадан қазылып, Шапта жерленді. Бүгінде су қоймасындағы су деңгейі төмен болғанда, су астында қалған Мардейл Грин ауылының қалдықтарын, соның ішінде тас қабырғаларын және ауылдық көпірін көруге болады. Манчестер корпорациясы аңғардың төменгі жағында суға батқан тас жолды алмастыру үшін көлдің шығыс жағында жаңа жол салды, ал Хауесвотер қонақ үйі Дун Буллдың орнына су қоймасының ортасында салынды. Жол Хоусуотердің батыс жағына дейін, тұраққа дейін жалғасады, ол Хартер Фелл, Бранстри және Хай-стрит төбелеріне қарайтын жолдың танымал бастапқы нүктесі болып табылады.
Haweswater was originally a natural lake about long. A tongue of land at Measand divided the lake almost in two. The upper and lower reaches of the lake were known as High Water and Low Water. In 1929 work started to build the dam wall across the valley floor. At the time of construction, its design was considered to be at the forefront of civil engineering technology because it was the world's first hollow buttress dam. The wall would be created from 44 separate buttressed units joined by flexible joints. When the dam was completed by 1935, it measured long and high. It has a wide parapet that runs atop the length of the dam. Building supplies were brought to the site from the adjoining valleys of Heltondale and Swindale. When the valley was flooded, the dam raised the water level by This created a reservoir long and up to across at its widest point. It holds up to of water. Before the valley was flooded in 1935, all the farms and dwellings of the villages of Mardale Green and Measand were demolished, as well as the centuries old Dun Bull Inn at Mardale Green. The village church was dismantled and the stone used in constructing the dam; all the bodies in the churchyard were exhumed and re buried at Shap. Today, when the water in the reservoir is low, the remains of the submerged village of Mardale Green can still be seen, including stone walls and the village bridge. Manchester Corporation built a new road along the eastern side of the lake to replace the flooded highway lower in the valley, and the Haweswater Hotel was constructed midway down the length of the reservoir as a replacement for the Dun Bull. The road continues to the western end of Haweswater, to a car park, a popular starting point for a path to the surrounding fells of Harter Fell, Branstree and High Street.
Балық
Көлде соңғы мұз дәуірінен бері тіршілік етіп келе жатқан шелли балықтарының популяциясы бар.
There is a population of schelly fish in the lake, believed to have lived there since the last Ice Age.
Хауесвотердегі RSPB
Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам (RSPB) алғаш рет Хауесвотерде алтын бүркіттердің пайда болуына байланысты араласты, олар Англияға 170 жылдан астам уақыттан кейін оралған тұңғыш құстар еді. Ұйым қазіргі уақытта осы аймақта екі шаруашылықты жалға алып, оларға тиесілі жалпы пайдаланым жерлеріне құқықтары бар. 2015 жылға дейін Хауесвотер Англияда алтын бүркіт тұрақты мекендейтін жалғыз орын болды. 1969 жылы Риггиндел аңғарында алғаш рет бүркіт жұбы ұя салған, ал жұптың аталық және аналықтары жылдар бойы бірнеше рет ауысты, осы кезеңде 16 балапан дүниеге келді. Соңғы аналық құс 2004 жылдың сәуір айында жоғалып кетті, нәтижесінде аталық жалғыз қалды. Аңғарда бүркітті көруге ниеттенгендер үшін RSPB қарауы бар. Соңғы рет 2015 жылдың қараша айында байқалды, ал 2016 жылы 20 жастағы құстың табиғи себептерден өлген болуы мүмкін екені хабарланды. 2012 жылдан бері RSPB жер иесі United Utilities компаниясынан екі шаруашылықты жалға алды. Мақсаты – жабайы табиғат мекендеу орындарын жақсарту және су сапасын арттырумен қатар, тиімді қой шаруашылығын жүргізу. Орман және құстар мен сирек кездесетін тау бауыршағы үшін жайылымдық жерлер жақсартылуда. Шараларға су ағызу арналарының су деңгейін көтеріп, қайта өсімдіктерді көбейте және эрозияны азайту үшін тосқауылдар салу, жусанды қайта отырғызу және шаған ормандарын отырғызу (әсіресе шатқалдарда) кіреді. RSPB көл аймағындағы ең ірі жергілікті ағаш және өсімдіктер балабақшасын құрды. Тұқымдар аймақтағы өсімдіктер мен ағаштардан жиналады, балабақшада өсіріліп, ландшафты қалпына келтіру үшін отырғызылады.
The Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) first became involved at Haweswater because of the presence of golden eagles – the first to return to England in over 170 years. The organisation currently leases two farms in the area and has rights to their associated common land. Until 2015, Haweswater was the only place in England where a golden eagle was resident. A pair of eagles first nested in the valley of Riggindale in 1969, and the male and female of the pairing changed several times over the years, during which 16 chicks were produced. The last female bird disappeared in April 2004, leaving the male alone. There was an RSPB viewpoint in the valley for people wishing to see the eagle. The last sighting was in November 2015, and it was reported in 2016 that the 20 year old bird might have died of natural causes. Since 2012, the RSPB has leased two farms from the landowner United Utilities. The aim is to combine the improvement of wildlife habitats and water quality, with running a viable sheep farm. Moorland and woodland habitats are being improved for birds as well as the rare small mountain ringlet butterfly. Measures include grip blocking, where the water level of drainage ditches is raised to encourage re vegetation and reduce erosion, heather replanting, and juniper woodland planting (especially in the ghylls). The RSPB have established the largest native tree and plant nursery in the Lake District. Seed is collected from the existing plants and trees on site, grown in the nursery and planted to restore the landscape.