Кіріспе

Мэриленд штатының бөлігі

Мэриленд штатының шығыс жағалауы – Мэриленд штатының бөлігі, ол негізінен Чесапик шығанағының шығыс жағында орналасқан. Аймақта әдетте тоғыз округ кіреді. Шығыс жағалауы – Мэриленд, Делавэр және Вирджиния штаттарымен ортақ болатын үлкен Дельмарва түбегінің бір бөлігі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 456 815 адамды құрайды, бұл Мэриленд штатының тұрғындарының шамамен 7% құрайды. Аймақ саяси тұрғыдан штаттың қалған бөлігінен консервативтірек, әдетте штаттық және ұлттық сайлауларда демократтарға қарағанда республикалықтарға көбірек дауыс береді. Колониялық және федералды кезеңде ауыл шаруашылығы үшін дамыған Шығыс жағалауы салыстырмалы түрде ауылдық аймақ болып қала береді. Солсбери – Мэриленд штатының шығыс жағалауындағы ең көп халқы бар қала. Аймақтың экономикасында үш сала басым: жағалау бойында балық аулау, әсіресе көк рақа сияқты моллюскалар; егіншілік, әсіресе ірі тауық шаруашылықтары; және туризм, әсіресе Атлантика жағалауы мен Оушен-Сити жағажай курортында шоғырланған. Жағалаулық және аласа географиялық орналасуына байланысты аймақ дауылдар сияқты ауа райының қалыптан тыс құбылыстарына, сондай-ақ климаттың өзгеруі және теңіз деңгейінің көтерілуі сияқты ірі экологиялық мәселелерге ұшырайды. Аймақта бірнеше маңызды жолдар бар; Мэрилендтің басқа бөліктерімен негізгі байланыс – АҚШ 50 және АҚШ 301 тас жолдарымен өтетін Чесапик шығанағының көпірі. АҚШ 13 тас жолы Шығыс жағалаудың оңтүстік бөлігін Делавэр және солтүстікке, сондай-ақ Вирджиния және оңтүстікке жалғастырады.

География

Мэриленд штатының шығыс жағалауы Каролина, Сесил, Дорчестер, Кент, Королева Анна, Сомерсет, Талбот, Уикомико және Вурчестер округтерінен тұрады. Бұл аймақ Чесапик шығанағының шығыс жағында және Сускеханна өзені бойында орналасқан, ол Сесил округінің Гарфорд округімен батыс шекарасын құрайды. Аймақ шығыстан және солтүстіктен Делавэрмен, шығыстан Атлант мұхитымен, оңтүстіктен Вирджиния штатының шығыс жағалауымен шектеседі. Мэриленд және Вирджинияның шығыс жағалаулары, сондай-ақ Делавэрдің көп бөлігі Дельмарва түбегін құрайды. Вирджиниямен оңтүстік шекараның орналасуы 1668 жылға дейін колонистер арасында күрделі дау-жанжалға себеп болды. Осы кезде Мэрилендтен Филипп Кальверт және Вирджиниядан Эдмунд Скарборо Кальверт-Скарборо шекарасын белгіледі. Бұл шекара Чесапиктегі Уоткинс Пойнттен солтүстік-шығысқа қарай Джеймс Л. Хорси фермасы арқылы және одан әрі Атлант мұхитына дейін созылды, бірақ нашар белгіленгендіктен толыққанды сақталмады. Бүгінгі күні қолданылатын шекара 1877 жылғы шешім бойынша белгіленді. Бұл шекара Уоткинс Пойнттен шығысқа қарай жүріп, Покомок өзенінің ортасынан өтеді, содан кейін Кальверт-Скарборо шекарасымен өзенді қиып, шығысқа қарай бағыт алады. Сесил округі, Нью-Касл округі, Делавэр сияқты, Фолл-Лайн арқылы өтеді – геологиялық бөлініс, онда Пьемонт аймағының таулы жоталары Атлант жағалауының жазықтығымен, жағалауды құрайтын тегіс, құмды аймақпен кездеседі. Жағалау жазықтығына Дельмарва түбегі және, демек, Мэриленд штатының шығыс жағалауы кіреді. Дельмарваның геологиясы Шығыс жағалаудың ажырамас бөлігі болып табылады, онда Кент округінің оңтүстігінде тасты шығындылар өте сирек кездеседі. Чесапик және Делавэр каналы Елк өзеніндегі Бэк-Крик пен Делавэр штатындағы Порт-Пенн арасында өтеді. 1829 жылы салынғаннан кейін терең емес және шлюздік канал болған, бірақ 20 ғасырдың басында теңіз деңгейіне дейін тереңдетілді, бұл Дельмарва түбегін АҚШ-тың қалған бөлігінен физикалық түрде бөледі. Каналдың оңтүстігіндегі Мэриленд аймағын жергілікті тұрғындар Шығыс жағалау деп есептейді. Шығыс жағалау тұрғындары Мэрилендтің Чесапик шығанағының батысындағы барлық округтерін, әсіресе Балтимор-Вашингтон агломерациясы мен Оңтүстік Мэрилендті Батыс жағалау деп атайды. Мейсон-Диксон шекарасының солтүстік-оңтүстік бөлігі Мэриленд пен Делавэр арасындағы шекараны құрайды. Шекара әр шақырым сайын бір таспен, ал әр бес шақырым сайын "тақ таспен" белгіленген. Бұл сызық толыққанды солтүстік және оңтүстікке бағытталмаған, бірақ 1760 жылдардағы геодезиялық әдістерге сәйкес мүмкіндігінше түзу болды. Ол Англияның Пенн және Кальверт отбасылары арасындағы отарлық аумақтарға байланысты бір ғасырлық даудың компромистік шешімі ретінде жасалды. Егер Чесапик және Делавэр шығанағының суайдырғыштары шекара ретінде қабылданған болса, Делавэр штаты қазіргі көлемінің жартысына жуық болар еді.

Ерте тарих

1629 жылы Вильям Клейборнға Вирджиния колониясының бір бөлігі болған жер берілді. Ол оны "Кент округі" деп атады. 1631 жылы ол Чесапик шығанағымен солтүстікке қарай, оның оңтүстік және батыс жағынан бүгінгі Кент аралы деп белгілі аймаққа дейін жүзіп барды. Ол онда бекітілген қоныс салған, ол Мэриленд провинциясының алғашқы ағылшын қонысы деп есептеледі. Талбот округі 1662 жылы құрылды. Сесил округі 1674 жылы губернатордың жарлығымен Балтимор округінің шығыс бөліктерінен және Кент округінің солтүстік бөлігінен құрылды. Уикомико округі 1867 жылы Сомерсет және Ворстер округтерінен бөлініп шыққан тоғызыншы және соңғы округ ретінде құрылды.

Округтердің құрылуы

1642 жылғы Кент округі Губернатор мен кеңес Кент аралы мен округінің комиссарларын тағайындады. Бұл акт Англиядағы Кент графтығының атымен аталған Кент округінің құрылуына себеп болған сияқты. 1661 Талбот округі – ирланд мемлекет қайраткері сэр Роберт Талботтың әйелі, леди Грейс Талбот және 2-ші Барон Балтимор Сесилиус Калверттің әпкесінің құрметіне аталған. 1666 Сомерсет округі – сэр Джон Сомерсеттің әйелі, Томас Арунделлдің қызы, 1-ші Уордур бароны Арунделлдің атымен аталған Мэри, леди Сомерсеттің құрметіне аталған. 1669 Дорчестер округі – Мэриленд колониясын негіздеген Кальверттер отбасының досы, Дорсет графының есімімен аталған. Дорчестер – Англиядағы Дорсет графтығының қаласы. 1674 Сесил округі. 1706 Анна патшайымы округі – Талбот округінің солтүстік және Кент округінің оңтүстік бөліктерінен құрылған. Округ құрылған кезде билік құрған Ұлыбритания королевасы Аннаның есімімен аталған. 1742 Вустер округі – Вустер графының есімімен аталған. 1773 Каролина округі – Дорчестер және Анна патшайымы округтерінің бөліктерінен құрылған. Округ Мэриленд провинциясының соңғы колониялық губернаторы Роберт Иденнің әйелі, леди Каролина Иденнің есімімен аталған. 1867 Викомико округі.

19 ғасыр

Оушен-Сити 1875 жылдың 4 шілдесінде Ассатег аралында «Атлантик» қонақ үйі ашылғанда құрылды. Сол кезде Ассатег аралы Делавэр штатының шекарасынан Оушен-Ситидің оңтүстігіне дейін үздіксіз созылған: Оушен-Сити шығанағы 1933 жылдың тамызындағы дауыл қаланың оңтүстік жағын кесіп өткенге дейін пайда болған жоқ. Шығанақ толқындардың құрлыққа қарай итерілуінен емес, жағалаудағы арналардан 4-5 күн бойы ағып келген тұщы судың күшімен қалыптасқан. 1935 жылға қарай, үкімет қаражатымен Фенвик аралын (солтүстік) Ассатег аралынан (оңтүстік) бөліп, шығанақты тұрақты ету үшін жағалауларды салды. Алғашқыда аралға пойызбен сапар шегетін. 1820 жылдарға дейін Шығыс жағалау мен Балтимор арасындағы саяхат және сауда Филадельфиямен байланысқа қарағанда аз маңызды болды. 1813 жылы, бірінші бу кемесі шығанақты басып өткен кезде, желкенді кемелер мен бу кемелері арқылы су жолы Шығыс жағалауды Балтимормен тығыз байланыстырды. 1880 жылдары теміржол желілері Шығыс жағалауды Филадельфиямен, ал кейін Вирджиния штатының Норфолк қаласымен Уилмингтоннан оңтүстікке қарай Довер, Дельмар, Солсбери және Кейп-Чарльз арқылы байланыстырды. Мэриленд штатының Шығыс жағалауы негізгі бағыттан оңтүстік-батысқа қарай жүретін тармақ желілерімен қамтамасыз етілді. Delmarva түбегіндегі теміржол желілерінің тізілімін қараңыз. Шығыс жағалаудағы көптеген тармақтар Азамат соғысынан кейін жергілікті компаниялармен салынды; 19 ғасырдың соңына қарай барлығы Пенсильвания теміржолының (ол пароходтар мен паромдық бағыттарды да сатып алған), содан кейін Conrail және Norfolk Southern компанияларының бақылауында болды. Бүгінде Шығыс жағалаудағы қалған белсенді теміржол желілерін Delmarva Central Railroad және Maryland and Delaware Railroad сияқты қысқа желілік теміржолдар пайдаланады. Колониалдық және ерте американдық кезеңдерде, шекара сызығына қарамастан, Делавэр және Мэриленд қалалары арасындағы шығыс-батыс саудалық байланыстар мәдени тұрғыдан маңызды болды (шекара сызығы көбінесе орман мен батпақтардан өтті). Филадельфиямен сауда Делавэрдегі Одесса (бұрын Кантуэлл көпірі деп аталған) және Смирна (бұрын Дак Крик деп аталған) сияқты қалаларға жерүстілік жолдармен жүргізілді. Ауылшаруашылық өнімдері мен ұнтақталған астық «шалопшылар» деп аталатын адамдармен Делавэр өзені арқылы шалоптар деп аталатын шағын кемелерге тиеліп тасымалданды. Бұл мәдени байланыстар бүгінге дейін сақталған.

20 және 21 ғасырлар

Шығыс-батыс темір жол Клейборндағы паром терминалынан, Сент-Майклстың батысынан, Балтимор және Шығыс жағалау темір жолы мен Викомико және Покомок темір жолы арқылы Оушен-Ситиге дейін созылды. Саяхатшылар Кент аралындағы Лав-Пойнтқа пароммен өтіп, содан кейін Анн патшайымы темір жолының пойзына отырып, шығысқа қарай Делавэр штатындағы Льюес және Рехобот-Бич қалаларына бара алатын. Чесапик шығанағы арқылы автомобильдерді тасымалдау 1952 жылға дейін, бірінші Чесапик шығанағы көпірі салынып, қозғалысқа ашылғанға дейін паром арқылы жүзеге асырылды. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында құрылыс салушылар шығанақтың оңтүстігіндегі Ассатег аралындағы жер участаларын сата бастады. Бірақ 1962 жылдың 6 наурызында болған дауыл үйлерді, шатырларды және жолдарды қиратты. Мемлекеттік және федералдық үкіметтер бұл аймақты дамытудың орнына сақтау үшін, қайта құруға кіріспес бұрын Ассатег аралы ұлттық жағажайын және Ассатег мемлекеттік паркін құрды. 1922 және 1949 жылдар аралығында үш рет Шығыс жағалау бейсбол лигасы қызмет етті. Бұл Дельмарваның үш штатында командалары бар D класты кіші лига еді.

Демография

Шығыс жағалау Мэриленд штатының жер аумағының көп бөлігін құраса да, 2020 жылғы халық санауы бойынша оның халқы 456 815 адамды құрады, бұл Мэриленд штатының жалпы халқының шамамен 7,4%-ы. Аймақтағы ең ірі қала – Солсбери, ал ең ірі округ – Сесил. Шығыс жағалау Мэриленд штатының 1-ші округіне ұзақ жылдар бойы кірген. Демократ Рой Дайсон 1981 жылдан 1990 жылға дейін 1-ші округтің өкілі болды, содан кейін республикашыл Уэйн Гилкрестпен жеңіліске ұшырады. Гилкрест 2008 жылға дейін осы лауазымды сақтап тұрды, одан кейін штат сенаторы Энди Харрис республикалық сайлауда оны жеңді. Харрис келесі жалпы сайлауда Анн королевасы округінің прокуроры, демократ Франк Кратовилге шамалы айырмамен жеңіліп қалды. 2010 жылы Харрис қайтадан округке үміткер болып, бір мерзімге сайланғаннан кейін Кратовилді жеңді. Одан бері Харрис бұл лауазымды сәтті сақтап келеді. Мэриленд штатының Бас Ассамблеясында Шығыс жағалау 35B округінің бір бөлігін және 35A, 36, 37A және 37B, 38A, 38B және 38C округтерінің барлығын қамтиды. Барлық орындықтар республикашылдардың қолында, 37A округіндегі штаттық делегаттың орындығынан басқа. + Губернаторлық сайлау нәтижелері Жыл Республикалық Демократиялық Басқа Жалпы202255.33% 91 42541.24% 68 1373.43% 5 661165 223201875.80% 131 64923.02% 39 9861.16% 1 279173 657201471.45% 100 60826.93% 37 9191.62% 2 277140 804201059.35% 92 23138.19% 59 3432.46% 3 827155 401200662.05% 90 31936.92% 53 7481.03% 1 502145 569200268.07% 90 00031.19% 41 2410.73% 970132 211199859.02% 66 43440.94% 46 0790.04% 50112 563199462.60% 65 58537.40% 39 1870.00% 3104 775199059.43% 52 28840.57% 35 6920.00% 087 980

+ Президенттік сайлау нәтижелері Жыл Демократиялық Республикалық Басқа202041.0% 94 71656.6% 130 6222.4% 5 588201636.3% 77 10458.4% 123 9915.3% 11 329201242.0% 86 87956.0% 115 6692.0% 4 062200842.9% 87 70055.5% 113 5181.6% 3 285200438.8% 71 43560.1% 110 6611.1% 1 942200043.0% 64 33653.7% 80 3293.2% 4 787199642.8% 54 53746.7% 59 52210.6% 13 510199236.5% 50 12144.1% 60 51819.4% 26 713198836.3% 41 79763.3% 72 8860.5% 551198432.5% 34 93467.1% 72 2350.4% 454198042.9% 43 44751.3% 52 0005.8% 5 919197648.6% 43 83851.4% 46 301–197227.5% 23 21571.2% 60 0201.3% 1 088196830.0% 25 50646.6% 39 57823.3% 19 808196457.0% 45 89943.0% 34 585–196047.1% 38 72252.9% 43 534–

Туризм

Оушен-Ситидің аспан сызығы, биік қонақүйлер мен пәтерлерді қамтиды, Дельмарва аймағында ерекше көзге түседі. Қаланың оңтүстік жағында трицаттан астам блокқа созылған демалыс алаңы бар, онда көңіл көтеруге арналған аттракциондар мен ойындар, мейрамханалар, барлар, ойын автоматтары мен киім дүкендері орналасқан. Туристер сумен қоршалған жердегі Сент-Майклс, бұрынғы отарлық Оксфорд порты, Честертаун және Чесапик шығанағындағы шалқары Смит аралына саяхаттайды. Крисфилдтен солтүстікке қарай Дженс аралы мемлекеттік паркі орналасқан, онда батпақтар арқылы кемпинг пен каякпен жүзуге арналған жолдар бар. Кембридж Blackwater ұлттық жабайы табиғат қорығы, Hyatt Chesapeake Bay Resort, Spa & Marina және Хариет Табмен ұлттық паркінің арқасында туризм үшін танымал орын болып қала береді.

Балық аулау

Мэриленд штатының Чесапик жағалауының оңтүстік бөлігінде Крисфилд қаласы орналасқан, ол балық аулау, краб аулау және теңіз өнімдерін қайта өңдеу саласының орталығы болып табылады.

Ауыл шаруашылығы

XXI ғасырда Шығыс жағалаудағы басты экономикалық қызметтер – көкөніс және дәнді дақылдар егу, теңіз өнімдері, ірі масштабта тауық шаруашылығы (Перду Фермс Солсбериде негізделді және бүгінгі күнге дейін сондағы штаб-пәтері сақталып тұр), және туризм. Колониялық кезеңде темекі – маңызды тауар еді. Ауыл шаруашылығы экономикасы 18 ғасырдың екінші жартысында астық дақылдарымен бірге аралас өнімдерге көшті. Сенімсіз дереккөз: 2011 жылдың қарашасы.

Энергия

Шығыс жағалауындағы энергия бес мұнай және табиғи газ станциясымен қамтамасыз етіледі.

Бөлек болу

Шығыс жағалау Мэрилендтен бөлінуге бірнеше рет әрекет жасады. 1833–1835, 1852 және 1998 жылдары Мэриленд штатының Бас ассамблеясында ұсыныстар талқыланды. Алдыңғы ұсыныстар Делмарва түбегін қамтитын штат құруды көздеген. 1998 жылғы сенаторлар Ричард Ф. Колберн мен Дж. Лоуэлл Столцфустың ұсынысы Шығыс жағалаудың тоғыз округінің тәуелсіздік алғаннан кейінгі мәртебесін нақтыламады, бірақ жаңа штаттің аты "Делмарва" болуы мүмкін екенін ұсынды.

Спорт

Дельмарва Шорбердс – Балтимор Ориолс командасына филиал болған, Оңтүстік Атлантика лигасында А класты бейсболдан жарысатын және Солтсбери қаласындағы Артур В. Пердью стадионында өнер көрсететін кіші лига бейсбол командасы.