Кіріспе

1956 жылы британдық Льюис Гилберт түсірген фильм. "Аспанға қол жеткізу" – 1956 жылғы британдық тамырлық фильм, ол авиатор Дуглас Бадердің өмірінен алынған, 1954 жылы Пол Брикхилл жазған осы аттас тамырлық кітапқа негізделген. Фильмде Кеннет Мор басты рөлде ойнады, режиссері – Льюис Гилберт. Ол 1956 жылғы "Ең үздік британдық фильм" номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Фильмнің композиторы Джон Аддисон Бадердің жеңгесінің күйеуі болған.

Сюжет

1928 жылы Дуглас Бадер Корольдік әуе күштеріне (RAF) Ұшқыш-кадет ретінде қабылданады. Әуе вице-маршалы Халаханның қызметтік тәртіп пен ұшу ережелерін сақтамағаны үшін берген ескертуіне қарамастан, ол оқуын сәтті аяқтап, RAF Кенлидегі 23-эскадрильяға орналасады. 1930 жылы ол әуе көрмесіне қатысатын ұшқыштардың қатарына іріктеледі. Кейін, ұшу командирі төмен қабаттағы әуе акробатикасын қатаң түрде тыйым салғанымен (осыған дейін екі ұшқыш мерт болған), азаматтық ұшқыштың келемездеу сөзі оны осы әрекетке итермелейді. Ұшу кезінде оның бипланының қанат ұшы жерге тиіп, ауыр апатқа ұшырайды және ол қатты жарақаттанады. Корольдік Беркшир ауруханасының хирургі мистер Джойс Бадердің өмірін сақтап қалу үшін екі аяғын да кесуге мәжбүр болады. Оның жазылу кезеңінде медбике Брейс оған қолдау көрсетеді. Ауруханадан шыққан соң, ол жасанды аяқтарды пайдалануды үйренеді. Екі әріптесімен бірге саяхаттап келе жатып, олар шайханада тоқтайды, сол жерде ол Телма Эдвардс есімді қызбен танысады. Ол өздігінен жүре бастаған соң, оны кездесуге шақырады. Оның ұшқыштық дағдылары сақталғанына қарамастан, оның жағдайына қатысты ережелер болмағандықтан, оған ұшуға рұқсат берілмейді. Оның орнына кеңседе жұмыс істеу ұсынылады, ол RAF-тен кетіп, кеңседе бақытсыздықпен жұмыс істейді. Олар Тельмамен бірге жаңбырлы күні тіркеу кеңсесінде үйленеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Бадер өзін RAF-ке қайта қабылдауға көндіреді. Оған Францияда шайқасқан, көбінесе көңілі құлаған канадалықтардан тұратын эскадрильяның басшылығы тапсырылады. Моральдық жағдайды жақсартып, қажетті жабдықты алу үшін ресми жолдарды айналып өте отырып, ол эскадрильяны қайтадан жедел әрекет етуге дайындайды. Олар Ұлыбритания шайқасында тиімді күреседі. Содан кейін Бадер бес эскадрильядан тұратын жаңа, ірі құраманың басшылығына тағайындалады. Кейін ол RAF Тангмирге жіберіліп, қанат командирі болады. 1941 жылы Бадер Франция үстінде құлап, парашютпен секіріп шығады. Ол тұтқындалып, қашып құтылуға тырысады, бірақ қайтадан ұсталады. Ол түрмешілерге соншалықты қиындық тудырады, олар оны бір тұтқын лагерінен екіншісіне ауыстырып, ақырында Колдиц замкісіне жеткізеді. Төрт жылдық тұтқындықтан кейін ол босатылады. Соғыс Тельманың қуанышына орай аяқталады, Бадер алыс Шығыста "соңғы бір мүмкіндікке" ие бола алмайды. 1945 жылдың 15 қыркүйегінде, Ұлыбритания шайқасының ең маңызды күнінің бесінші жылдығында, қазіргі топ командирі Бадерге он бір басқа шайқастан аман қалғандармен және барлығы 300 ұшақтан тұратын колоннаны Лондон үстінен ұшыру құрметі беріледі.

Қабылдау

Фильм көпшілік арасында жақсы қабылданды, ол 1956 жылы Ұлыбританиядағы ең танымал фильм болды. Фильм 1957 жылы Солтүстік Америкада көрсетілген кезде, американдық нұсқасы 12 минутқа қысқартылды. Фильмнің дистрибьюторы – Ранк ұйымы, фильмнің Америкада сәтті болуын қамтамасыз ету үшін бар күшін салды, Кеннет Морды баспасөз турнесіне жіберді және Солтүстік Америкада Ранктің жеке дистрибьюторлық бөлімшесін құрды, бірақ көрермендер ынтасыз болды. Бэйдер Брикхиллмен кітаптан түскен гонорарды бөлісу туралы келіспегендіктен, премьераға қатысудан бас тартты және фильмді алғаш рет он бір жыл өткен соң, теледидардан көрді. Фильм шыққан кезде, адамдар Бадерді актер Мордың тыныш және жайлы мінезімен байланыстырды. Бадер өндірушілердің операция кезінде оның бойында болған барлық әдеттерін, әсіресе оның көп тілдік қабілетін жойғанын мойындады. Бэйдер бірде: "Олар мені әлі де Кеннет Мордай сұлу жігіт деп ойлайды" деді. Ол 1956 жылғы ең үздік британдық фильмі үшін BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Кейін Filmink фильмді "классикалық туынды, Gen X сыншылары оны теледидардан тым көп көргендіктен әділетсіз жерден сынайды, ал олар фильмді сол соғыстан өткен адамдар жасағанын және көрермендерге арналғанын, соның ішінде көптеген адамдар қаза тапқанын және оны дұрыс контексте қарастыра алатынын ұмытып кеткен" деп мәлімдеді.

Ұшақ

"Аспанға жету" фильмінің түсірілімінде қолданылған ұшақтар. Ұшақ тіркелмесі немесе сериялық нөмірі Рөлі Тағдыры Суреті Avro 504K E3404 Ұшуға жарамды, Shuttleworth коллекциясында, Old Warden, Ұлыбритания. Avro Tutor K3215 Статикалық, Shuttleworth коллекциясында ұшуға жарамды. Bristol F.2b D8096 Камералық ұшақ, Shuttleworth коллекциясында ұшуға жарамды. Bristol Bulldog K2227 Статикалық, RAF мұражайында сақталған, Хендон, Ұлыбритания. Hawker Hurricane I P2617 Статикалық, RAF Хендон мұражайындағы статикалық экспонат. Hawker Hurricane IIC LF363 Ұшуға жарамды, Battle of Britain мемориалдық тобымен, RAF Coningsby, Ұлыбритания. Hawker Hurricane IIC белгісіз Статикалық, жарамсыз деп есептеледі. Spartan Arrow G ABWP Статикалық, жеке меншікте ұшуға жарамды. Supermarine Spitfire XVI RW345 Статикалық, 1956 жылдың мамырында жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI RW352 Ұшуға жарамды, 1957 жылы жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI SL574 Ұшуға жарамды, Сан-Диегодағы Ұлыбритания мен ғарыш мұражайында сақталған, АҚШ. Supermarine Spitfire XVI SL745 Статикалық, 1956 жылдың мамырында жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI TB293 Статикалық, 1956 жылдың мамырында жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI TB863 Статикалық, Temora авиация мұражайында ұшуға жарамды. Supermarine Spitfire XVI TB885 Статикалық, Біріккен Корольдікте Biggin Hill мұражайымен ұшуға жарамды жағдайда. Supermarine Spitfire XVI TE288 Статикалық, Вигрэмдегі Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері мұражайында сақталған. Supermarine Spitfire XVI TE341 Статикалық, Pinewood Studios-та жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI TE358 Ұшуға жарамды, Coley's Ltd, Feltham, Ұлыбританияда 1957 жылдың сәуірінде жарамсыз деп танылды. Supermarine Spitfire XVI TE456 Ұшуға жарамды, Ауклендтегі Соғыс ескерткіші мұражайында сақталған, Жаңа Зеландия.