Кіріспе

Шаун Ливингстон – американдық баскетболшы (1985 жылы туған).

Шаун Ливингстон (11 қыркүйек 1985 жылы туған) – американдық кәсіби баскетболдың басшысы және бұрынғы ойыншы. Ливингстон мектептен түсіп, 2004 жылғы НБА драфтында «Лос-Анджелес Клиперс» командасы оны төртінші нөмірмен таңдады. 15 жылдық кәсіби мансабында Ливингстон тоғыз команда үшін 959 ойын ойнады және «Голден Стэйт Уорриорс» сапында үш рет НБА чемпионы атанды – 2015, 2017 және 2018 жылдары. 2007 жылы Ливингстон ауыр тізе жарақатын алды, салдарынан сол тізесінің көбі зақымданды. Оның жазылуына шамамен бір жарым жыл кетті. 2008-2010 жылдар аралығында ол лигада бар болғаны 22 ойын ойнады. Ливингстон «Майами Хит», «Оклахома Сити Тундер», «Вашингтон Визардс», «Шарлотта Бобкэтс», «Милуоки Бакс», «Кливленд Кавальерс», «Бруклин Нетс» және «Тулса 66ерс» командаларында өнер көрсетті. Ол соңғы бес маусымын «Уорриорс» командасында өткізіп, 2019 жылдың қыркүйегінде кәсіби баскетболдан зейнеткерлікке шықты.

Алғашқы жылдар

Ливингстон Иллинойс штатының Пеория қаласында дүниеге келген. Ол 1999 және 2000 жылдары Конкордия лютерандық сынып мектебін LSA штатының чемпионатында жеңіске жеткізді. Ливингстон екі жыл бойы Ричвудс орта мектебінде баскетболмен айналысты, содан кейін Пеория орталық орта мектебіне ауысты, онда ол командасын 2003 және 2004 жылдары АА класындағы екі мәрте штаттық чемпионатқа жеткізді. 2004 жылы ол «Иллинойс штатының үздік баскетболшысы» (Illinois Mr. Basketball) атағын алды және McDonald's All American ойынында өнер көрсетті. 2007 жылы Ливингстон IHSA ұлдар баскетбол турнирінің 100 аңызының бірі деп танылды, себебі ол турнирде өте жақсы өнер көрсеткен. Rivals.com сайты оны бес жұлдызды жас ойыншы деп бағалап, 2004 жылы елдегі №1 позициялық ойыншы және №2 ойыншы ретінде тізімге енгізді. Ол университетте баскетбол ойнауға ниеттенгенімен, оның орнына жоғары мектепті бітіргеннен кейін бірден NBA-ға өтуді шешті.

Лос-Анджелес Клиперс (2004-2008)

Ливингстон Дьюк университетіне қабылдауға міндеттенді, бірақ колледжді тастап, 2004 жылғы НБА драфтына қатысты, онда оны Лос-Анджелес Клипперс командасы төртінші нөмірмен таңдады. Ол ұпай қораушы стандарты бойынша бойы биік саналды және Клипперс тізіміне Сэм Касселдің қосылуынан кейін, оның орнына қорғаушы ретінде ойынға түсу мүмкіндігіне ие болды. Ливингстон 2007 жылдың 23 ақпанында «Голден Стэйт Уорриорс» командасына қарсы өткен ойында мансаптық рекордты 14 нәтижелі пас берді. НБА-дағы алғашқы екі маусымында ол 91 ойын өткізіп, әр ойынға орташа есеппен 6,3 ұпай жинады. Үшінші маусымында ол әр ойынға орташа есеппен 9,3 ұпай жинады, бұл 2005-06 маусымымен салыстырғанда жақсарған Клипперс ойыншыларының бірі болды. 2007 жылдың 26 ақпанында «Шарлотта Бобкэтс» командасына қарсы өткен ойында Ливингстон қатысты, нәтижесінде сол тізесі шығып, аяғы қисайды. Ливингстон тізесінің дерлік барлық бөлігіне жарақат алды, алдыңғы крест тәрізді байланыс (АКЛ), артқы крест тәрізді байланыс (ПКЛ) және бүйірлік мениск жарылды, медиалдық жанама байланыс (МЖБ) нашар зақымданып, сопақше және тобық-бүйірлік буыны шықты. Ауруханадағы дәрігер Ливингстонға аяғын ампутациялау қажет болуы мүмкін екенін айтты. Ол қайтадан жүре алу үшін айлар бойы реабилитациядан өтті. Ливингстон кәсіби мансабының алғашқы үш жылында да жарақаттармен күресіп, 246 тұрақты маусым ойынының 101-ін өткізіп алды.

Майами Хит (2008-2009 жж.)

Ливингстонның «Клиперс» клубымен келісім-шарты 2007-08 маусымынан кейін аяқталды, және «Клиперс» Ливингстонға 5,8 миллион долларлық біліктілік ұсынысын жасаған жоқ, осылайша ол шектеусіз еркін агент мәртебесіне ие болды. 2008 жылдың 16 маусымында дәрігерлер Ливингстонға баскетболмен айналысуын қайта бастауға рұқсат берді; 2008 жылғы маусым арасында ол қайта оралуын бекіту үшін кепілді келісім-шарт іздеді. «Миннесота Тимбервулвз» және «Портленд Трейл Блейзерс» клубтары қызығушылық танытты, бірақ ол 2008 жылдың 3 қазанында «Майами Хит» клубымен екі жылдық келісімге қол қойды. «Хит» сапындағы 4 ойында ол орташа есеппен 2,3 ұпай және 10,3 минут өнер көрсетті.

Тулса 66ers (2009)

2009 жылдың 7 қаңтарында Ливингстон ақшалай сыйлықпен бірге «Мемфис Гризлис» командасына, 2012 жылғы екінші раунд таңдауына айырбасталды. Ол сол күні босатылды. 2009 жылдың 7 наурызында Ливингстон «Оклахома Сити Тандер» клубына қарасты NBA даму лигасының «Тулса 66ers» командасымен келісім шарт жасасты.

Оклахома Сити Тундері (2009)

66ers командасымен үш апта өткен соң, Ливингстон 2009 жылдың 31 наурызында Thunder командасымен көп жылдық келісімшартқа қол қойды. 2009 жылдың 22 желтоқсанында Thunder Ливингстонды құрамнан шығарды.

Вашингтон Визардс (2010)

2010 жылдың 26 ақпанында Ливингстон Вашингтон Уизардс клубымен екі 10 күндік келісімшарттың біріншісіне қол қойды. Содан кейін Уизардс оны маусым соңына дейін клубқа қабылдады.

Шарлотта Бобкатс (20102011)

2010 жылдың 20 шілдесінде Ливингстон «Шарлотта Бобкетс» командасымен 7 миллион долларлық екі жылдық келісім-шарт жасасты.

Милуоки Бакс (20112012)

2011 жылдың 23 маусымында Ливингстон «Милваки Бакс» командасына «Сакраменто Кингс» және «Шарлотта Бобкэтс» командаларын қатыстырған үшжақты мәміле аясында ауыстырылды.

Вашингтонға оралу (2012)

2012 жылдың 26 маусымында Ливингстон командаластары Джон Лейер және Джон Брокманмен бірге Сэмюэл Дэйлбертпен алмастырылып, «Хьюстон Рокетс» командасына өтті. Бірақ, маусым басталар алдында олардың бәрі босатылды. 2012 жылдың 15 қарашасында Ливингстон «Вашингтон Уизардс» командасымен келісімшарт жасасты. «Вашингтон Уизардс» 2012 жылдың 23 желтоқсанында оны босатты.

Кливленд Кавальерс (20122013)

2012 жылдың 25 желтоқсанында «Кливленд Кавальерс» Дональд Слоанды босатқаннан кейін Ливингстонды трансфер тізімінен алды. Ливингстон 2013 жылдың 2 қаңтарында «Кавальерс» сапында тұңғыш рет ойынға түсіп, 13 минутта екі ұпай, екі допты тартып алу және бір нәтижелі пас берді.

Бруклин Нетс (20132014)

2013 жылдың 11 шілдесінде Ливингстон «Бруклин Нетс» клубымен келісімшарт жасасты. Оның маусымдағы ең жоғары көрсеткіші – 23 ұпай, ол 2013 жылдың 18 қарашасында «Портленд Трейл Блейзерс» командасына 98:108 есебімен жеңілген кезде көрсетілді. Бастапқыда қосалқы ойыншы ретінде қарастырылған Ливингстон, Брук Лопестің маусымды аяқтаған жарақатынан кейін Дерон Уильямспен бірге негізгі құрамға қосылуға лайық болды. Ливингстон алаңда болғанда, «Нетс» командасының қорғанысы 100 мүмкіндікке шаққанда 8,5 ұпайға жақсарды, және ол командадағы ең көп ойын уақытын өткізген үшінші ойыншыға айналды. 17 наурызда Ливингстон маусымда ойнаған минуттары мен жинаған ұпайлары бойынша жеке рекорд жасады. Маусым соңында Ливингстон мансабындағы ең көп – 76 ойынға қатысты (бұрынғы 61 ойындық көрсеткішті жаңартты) және ойын барысында орташа есеппен 8,3 ұпай, 3,2 нәтижелі пас және 1,2 допты ұрлады.

Голден Стейт Уорриорс (20142019)

2014 жылдың 11 шілдесінде Ливингстон «Голден Стэйт Уорриорс» командасымен үш жылдық, 16 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. 2014 жылдың 15 тамызында оң аяғының үлкен саусағына артроскопиялық операция жасалғаннан кейін алты-сегіз аптаға жарақаттан тыс қалды. Ол команданың маусымдық ашылу ойынында дебют жасады және «Уорриорз» клубының 2015 жылғы НБА чемпионатына жетуіне көмектесетін маңызды ойыншы болды, соондан кейін «Уорриорз» династиясының негізгі мүшесіне айналды. 2015–2016 жылдары Ливингстон «Уорриорз» командасына 73 ойын жеңіп, 1995–1996 жылғы «Чикаго Буллс» командасының 72 жеңісін артта қалдырды. 2016 жылғы Батыс конференциясы жартылай финалының төртінші ойынында Ливингстон екінші төрттен кейін «Портленд Трейл Блейзерс» командасына қарсы алаңнан қуылды. Ол жарақат алған Стивен Карридің орнын толтыру үшін бастапқы құрамға енді. Батыс конференциясының финалында «Уорриорз» 3–1 есебімен ұтылып тұрғанда, «Оклахома Сити Тандер» командасын жеті ойында жеңіп, 2016 жылғы НБА финалына өтті. НБА финалының бірінші ойынында «Кливленд Кавальерс» командасына қарсы Ливингстон плей-оффтағы карьерасындағы ең жоғары 20 ұпай жинап, «Уорриорз» командасын 104–89 есебімен жеңіске жеткізді. «Уорриорз» төртінші ойынды жеңіп, серияда 3–1 есебімен алға шықса да, «Кливленд Кавальерс» командасына жеті ойында есе жіберіп қойды. 2016–2017 жылдары Ливингстон «Уорриорз» командасының 2017 жылғы НБА финалында «Кавальерс» командасын 4–1 есебімен жеңіп, НБА чемпионатын жеңуіне көмектесті. 2017 жылдың 25 шілдесінде Ливингстон «Уорриорз» командасымен үш жылдық, 24 миллион долларлық келісімшартқа қайта қол қойды. 4 желтоқсанда ол бұрынғы күні «Майами Хит» командасына қарсы өткен ойында төреші Кортни Киркландпен болған жанжал үшін бір ойынға жазаланды. Ливингстон 2018 жылы «Уорриорз» командасының «Кавальерс» командасын төрт ойында жеңіп, екінші рет тізбектеп жеңіске жеткеніне көмектесті. 2019 жылы ол бес қатарынан НБА финалында ойнады, онда «Уорриорз» командасы «Торонто Рэпторс» командасына алты ойында есе жіберді. Ливингстонның соңғы НБА ойыны осы соңғы серияның алтыншы ойыны болды (2019 жылдың 13 маусымында өткізілді, онда «Уорриорз» командасы «Рэпторс» командасына 110–114 есебімен ұтылды), онда ол 16 минут ойын уақытында 6 ұпай және 1 ұрлық жасады. 2019 жылдың 10 шілдесінде Ливингстон «Уорриорз» командасынан босатылды. Ол еркін агент ретінде келісімшартқа отырмады.

Зейнеткерлік

2019 жылдың 13 қыркүйегінде Ливингстон НБА-дан зейнетке шығуын жариялады. Ол жазбасында былай деді: "НБА-да 15 жылдан кейін, мен бір уақытта қуаныш, қайғы, бақыт пен алғырлық сезіміне толымын. Арманға жетуге кеткен барлық эмоцияларды бір сөзге сыйғызу өте қиын".

Ойын-сауық мансабынан кейін

2020 жылдың 15 қыркүйегінде «Голден Стэйт Уорриорс» командасы Ливингстонды ойыншылармен жұмыс және қатысу директоры қызметіне тағайындағанын хабарлады. 2022 жылғы НБА финал сериясында «Бостон Селтикс» командасын алты ойында жеңгеннен кейін ол төртінші рет НБА чемпионы атанды. 2023 жылдың 20 маусымында ол бұл қызметтен кетіп, отбасымен «Бей Эриасынан» тыс көбірек уақыт өткізуге ниеттенгенін мәлімдеді.

Жеке өмір

Ливингстон - лютеран. 2016 жылдың сәуірінде ол өзінің бұрынғы бастауыш мектебіне, Иллинойс штатының Пеория қаласындағы Конкордия лютеран мектебіне 1 миллион доллар сыйлады.