Кіріспе

Сантиам асуы – АҚШ-тың Орегон штатының орталығындағы Каскад тау жотасында орналасқан, 1468 метрлік тау асуы. Ол Линн және Джефферсон округтерінің шекарасында, Систерс қаласынан солтүстік-батысқа қарай 29 шақырым (18 миль) жерде, солтүстікте Үш саусақты Джек және оңтүстікте Вашингтон тауының арасында жатыр. Асудың шаңырағына жақын жерде шлак конустары мен туялар сияқты бірнеше кішкентай жанартаулар да кездеседі. АҚШ-тың 20-шы тас жолы Сантиам асуы арқылы Орегонның шығысын батыстағы Сантиам өзенінің аңғарымен байланыстырады. Сантиам асуының батысында "Жоғалған көл" деп аталатын 19 немесе 20 көлдің бірі орналасқан. Асуға батыстан үш түрлі бағытпен жете аласыз: Орегонның 22-ші тас жолы, сонымен қатар Солтүстік Сантиам тас жолы деп те аталады, Салемнен оңтүстік-шығысқа қарай Солтүстік Сантиам өзені бойымен Сантиам торабына дейін созылады. АҚШ-тың 20-шы тас жолы Олбэни-Корваллис аймағынан Сантиам торабына дейін Оңтүстік Сантиам өзенінің жағалауымен өтеді. Орегонның 126-шы тас жолы Юджиннен солтүстік-шығысқа қарай Маккензи өзені бойымен жүреді. Шығыстан Сантиам асуына Систерс қаласынан кіруге болады, бірақ Систерстің шығысында АҚШ-тың 20-шы және Орегонның 126-шы тас жолдары, асу арқылы өтетін бағытты бөліседі, Орегонның 126-шы жолы солтүстік-шығысқа қарай Редмонд және Прайнвилл қалаларына (Орегон штаты), ал АҚШ-тың 20-шы жолы оңтүстік-шығысқа қарай Бэндке бағытталған.

Тарих

Бұл асуды жергілікті халықтар білетін болса да, 1859 жылғы сәуір айында Уилламет аңғарынан Орталық Орегонға дейінгі мал жолын іздеген экспедиция алғаш рет оны кесіп өткені туралы жазбалар бар. Бұл экспедицияны Эндрю Уайли басқарды, ол Жоғалған Прерияға жақын таудың биік ағашына көтеріліп, маршрутты анықтауға көмектесті. Жоғалған Прерия Hackleman Creek бойында, Fish Lake және Tombstone Prairie аралығында орналасқан. Уайли кейіннен Сантиам вагон жолының құрылысына көмектесті. Алғашқыда полковник Т. Эггтон Хоггтың ұсынған темір жолы үшін бұл өтпелі жерді белгілегендіктен Хогг асуы деп аталған Сантиам асуы, 1929 жылы Сантиам тас жолы аяқталғанда қайта аталды. Алғашқы Сантиам асуы оңтүстікке қарай үш шақырым жерде орналасқан және 1859 жылы ашылған.

Климат

Сантиам асуы субарктикалық климатқа ие, суық, тым қарлы қыстар мен жаз айларында ылды суықтан жылыға дейін ауытқып, кейде жауын-шашын жауады. Субарктикалық болғанына қарамастан, орташа қыстық температура 28 градусқа жуық. Бұл оның ендік орналасуымен және 4000 футтан жоғары биіктікте орналасуымен байланысты, бірақ температураны жұмсартуға ықпал ететін қыстағы қалың қардың да әсері бар. Температура жыл бойы бірнеше күнге тоңу мүмкін, ал көптеген күндері бір таңбалы болады, көбінесе құрғақ ауа райында. Сантиам асуының жоталық орны АҚШ-тағы ең көп қардың жаууына және төменгі биіктіктегі аймақтарға қарағанда жаз айларында көбірек жаңбыр жаууына мүмкіндік береді.