Уильям Роберт Броутон: британдық теңізші офицерінің өмірбаяны

Кіріспе

Британдық теңіз офицері

Уильям Роберт Броутон (22 наурыз 1762 – 14 наурыз 1821) – 18 ғасырдың соңындағы британдық теңіз офицері. Корольдік теңіз күштерінің лейтенанты ретінде, ол капитан Джордж Ванкувер басқарған Тынық мұхиты арқылығы зерттеу сапары – Ванкувер экспедициясының құрамында HMS Chatham кемесіне командалық етті, бұл сапар 1790 жылдардың басында өтті.

Жеке өмір

Уильям Роберт Броутон 1762 жылғы 22 наурызда дүниеге келген. Оның әкесі Чарльз Броутон – Гамбург саудагері, ал анасы Анна Элизабет – барон Уильям де Гертогедің қызы. 1777 жылғы 14 ақпанда, сол кездегі мичман Броутон, лейтенант Джон Найттың басшылығымен Гарлемге ауыстырылды. 1778 жылғы 1 шілдеде ол 64 зеңбіректі "Игл" кемесіне тағайындалды, ал желтоқсан айында "Суперб" кемесінің мастер-мейтері ретінде "Жетізгі қырқ" құрамына қосылып, Шығыс Үндістанда қызметін бастады. Броутон 1788 жылғы 23 маусымда Манли Диксонның 18 зеңбіректі "Орест" бригімен мансабын жалғастырды. 1790 жылғы 13 мамырда ол Джон Найтпен қайта танысты. Броутонның алғашқы командалық қызметі 18 желтоқсанда болды, оған "Чатэм" бригінің басқаруы тапсырылды және Джордж Ванкуверге солтүстік-батыс Тынық мұхитын зерттеуде сүйемелдеуге шақырылды. 1792 жылы Солтүстік Америкаға келгеннен кейін Броутонға Королева Шарлотта бұғазындағы аралдар тобын картаға түсіру міндеті жүктелді. Ванкувер оның құрметіне оларды Броутон архипелагы деп атады. Кемесінен бірнеше қайықпен Броутон және оның серіктері Колумбия өзенінің сағасына дейін жоғары көтеріліп, 30 қазанда ол Портлендтен шығысқа және Маунт-Худтың солтүстік-батысына қарай, Мальтнома округінің шығысындағы ең алыс нүктесіне жетті, ол британдық флот адмиралы виконт Сэмюэл Худтың есімімен аталады. 1792 жылдың соңында Ванкувер Нотка бұғазына қатысты қайшылықты нұсқауларға тап болғандықтан, Броутонды Мексика және Атлант арқылы Англияға жіберді, ол хабарламаларды жеткізіп, нұсқаулар сұрады. Жабдықтау ұзаққа созылып, кеме 1795 жылғы ақпан айына дейін теңізге шықпады. Броутон Солтүстік Америкаға оралғанда Ванкуверді таба алмады. Ванкувердің зерттеуін аяқтағандығын және Англияға оралғандығын дұрыс анықтаған Броутон Тынық мұхитын кесіп өтіп, Азия жағалауын 35 және 52 градус солтүстік ендік аралығында төрт жыл бойы зерттеуді бастады, оған Курил аралдары, Жапония, Окинава және Формоза кірді. Келесі жылы ол Жапонияға оралды, онда "Провиденс" кемесі Мияко аралында, қазір Ябидзи (八重干瀬) деп аталатын "Провиденс" рифінде құлады. Шкуна апатқа ұшыраған кеме экипажын құтқарып, олар Хонсюдің шығыс жағалауымен солтүстікке қарай жүрді. Хоккайдодан өтіп, экспедиция Сахалиннің батыс жағалауымен солтүстікке қарай Тартар бұғазына қарай жүзіп кетті. Бұғаздың солтүстік жағында кең жағалаулар табылды, нәтижесінде Сахалин материктің бөлігі деген қате тұжырым жасалды (жиі кездесетін қателік). Броутон Корея жағалауымен оңтүстікке бұрылып, Сейлонның Тринкамали арқылы үйіне қайтты, онда экипажға жалақы төленді және ол кемесін жоғалтқаны үшін әскери сотқа тартылды. 1810 жылғы қарашада Броутон, әлі де "Иллюстриус" кемесінің командасында, Маврикий науқанына қатысып, Родригес аралынан тыс флотқа қосылды. 29 қарашада бұл флот 10 000-ға жуық сарбазды Порт-Луистің солтүстік-шығысында, Франс аралында орналасқан Гранде-Бейге түсірді, ол бес күннен кейін 3 желтоқсанда капитуляциялады. 1811 жылы Броутон Ява экспедициясына қатысты. Бастапқыда ол адмирал О'Брайен Дрюриге, сол кездегі Шығыс Үндістандағы бас қолбасшыға экспедиция басшылығын жүктеді, бірақ Дрюридің қайтысынан кейін адмирал Роберт Стопфорд, Каптаннан келген ол оны қызметінен босатты. Бұл Броутонды ашуландырды, ол Стопфорд өкілеттігін асырып түскенін санады және соғыс сотына өтініш берді, бірақ ол қабылданбады. Броутон 1812 жылғы 23 қазанда қызметтен кетті, бірақ 1815 жылғы 31 мамырда 100 зеңбіректі "Royal Sovereign" кемесінің командашысы ретінде арнада қызмет етуге шақырылды. 1815 жылғы тамыз айында ол 74 зеңбіректі "Спенсер" кемесіне ауысты, Плимут портында күзет кемесі ретінде қызмет етті.

William Robert Broughton was born on 22 March 1762. His father, Charles Broughton, was a Hamburg merchant and his mother, Anne Elizabeth, was the daughter of Baron William de Hertoghe. On 14 February 1777, Broughton, by then a midshipman, transferred to Harlem under Lieutenant John Knight. He was appointed to the 64 gun Eagle on 1 July 1778, then in December he joined the seventy four, Superb as a Master's mate and began service in the East Indies. Broughton resumed his career on 23 June 1788, aboard the 18 gun sloop, Orestes, under Manley Dixon, serving in The Channel and later, the Mediterranean. On 13 May 1790, he moved to and renewed his acquaintance with John Knight, her captain. Broughton's first command came on 18 December when he was given command of the brig, Chatham and asked to accompany George Vancouver in his exploration of the north west Pacific. Sometime after their arrival in North America, in 1792, Broughton was given the task of charting a group of islands in the Queen Charlotte Sound. In his honour, Vancouver named them the Broughton Archipelago. With several boats from his ship, Broughton and his party navigated upstream as far as the Columbia River Gorge and on 30 October, he reached his farthest point, landing in eastern Multnomah County east of Portland and northwest of Mount Hood, which he named for Viscount Samuel Hood, Admiral of the British Fleet. Late in 1792, Vancouver, stymied by conflicting instructions over Nootka Sound, sent Broughton back to England via Mexico and the Atlantic, bearing dispatches and requesting instructions. The fitting out caused a long delay and the ship didn't sail until February 1795 and when Broughton finally returned to north west America, he was unable to locate Vancouver. Correctly determining that Vancouver had returned to England having completed his survey, Broughton crossed the Pacific and began a four year survey of the Asian coast between the latitudes of 35 and 52 degrees north, which would include, the Kurile Islands, Japan, Okinawa, and Formosa. Next year he returned to Japan where the Providence was wrecked on what was to become known as Providence Reef, now Yabiji (八重干瀬), at Miyako Island. The schooner saved the crew of the wrecked ship and they continued north along the east coast of Honshu. Passing Hokkaido, the expedition sailed north into the Gulf of Tartary along the west coast of Sakhalin. Finding extensive shallows at the north end of the gulf it was falsely concluded that Sakhalin was part of the mainland (a common mistake). Broughton turned south along the coast of Korea and then headed home by way of Trincomalee, Ceylon, where the crew was paid off and he was court martialled for the loss of his ship. In November 1810, Broughton, still in command of Illustrious, took part in the Mauritius Campaign, joining a fleet off the island of Rodriquez, under Vice admiral Albemarle Bertie. On 29 November, this fleet landed around 10,000 troops at Grande Baie, north east of Port Louis, on the Isle de France which capitulated five days later on 3 December. In 1811, Broughton took part in the Java Expedition. He was initially given command of the expedition by Admiral O'Bryen Drury the then Commander in Chief in the East Indies but he was relieved of his post after Drury's death by Admiral Robert Stopford, who had arrived from the Cape. This angered Broughton, who felt that Stopford had exceeded his authority, and who applied for a court martial, which was ultimately rejected. Broughton resigned his commission on 23 October 1812 but was recalled on 31 May 1815 to serve in the channel as commander of the 100 gun Royal Sovereign. In August 1815 he transferred to Spencer, a seventy four, serving as a guardship at Plymouth.

Өлім және мұра

Броутон 1821 жылы Италияның Флоренция қаласында қайтыс болды және Ливорнодағы Ескі ағылшын зиратында жерленді. Ол өзінің зерттеулері барысында көптеген жерлерге ат қойды және оның құрметіне де атаулар берілді:

Браутон аралы (Жаңа Оңтүстік Уэльс) және Провиденс шығанағы, Порт-Стифенс, Жаңа Оңтүстік Уэльс, 1795 жылдың тамызында Броутон тарапынан зерттелді. Ол Сиднейге қайтарылған бірнеше қашқан сотталғандарға кездесті. Жаңа Зеландияның Снарс аралдарындағы Браутон аралы лейтенант Броутонның құрметіне аталған. Брутона аралы және оның ең биік нүктесі, 801 метрлік Брутона тауы, Ресейдің Курил аралдарында Уильям Роберт Броутонның есімімен аталады. Курил аралдарындағы Симушир аралының солтүстік жағындағы Брутон шығанағы да Уильям Роберт Броутонның құрметіне аталған. Жаңа Зеландияның Дуски саундындағы Броутон Арм лейтенант Броутонның есімімен аталады. Британдық Колумбияның Королева Шарлотта бұғазы аймағындағы Броутон архипелагы, Броутон аралы және Броутон бұғазы лейтенант Броутонның құрметіне аталған. Ванкувердің Вест-Энді мен Виктория қаласының орталық бөлігінде де оның атымен көшелер бар. Орегон штатының Траутдейл қаласындағы Льюис және Кларк мемлекеттік демалыс орнындағы танымал тау шаңғысы бағыты Брутон Блафф 1926 жылы оның құрметіне аталды. Гуд тауы – британдық флот адмиралы, виконт Сэмюэл Гудтың құрметіне. Оның інісі, адмирал сэр Джордж Янгтың құрметіне Янг өзені мен Янг шығанағы аталды. Броутонның Колумбия өзенінің картасы Льюис және Кларк экспедициясын жоспарлауда маңызды рөл атқарды. Броутон жағажайы – Портлендтегі Колумбия өзеніндегі танымал құмды жағажай. Орегон штаты Колумбия шатқалындағы 84-ші тас жолдың бойында орнатылған тақта 1792 жылы Броутонның қонған жерін еске салады. Сеулдегі Британ елшілігінің ішіндегі паб Броутонның Солтүстік-Шығыс Азияны, соның ішінде Корея түбегін зерттеуінің құрметіне "Броутон клубы" деп аталды. Корея Крикет Ассоциациясы лигасының крикет командасы оның құрметіне "Броутонның халықаралық XI" деп аталды. Британдық Колумбияның Ванкувер қаласындағы Броутон көшесі оның құрметіне аталған. Хэмдегі Броутон даңғылы, Ричмонд-на-Темза, Лондон. Сол ауданның Питершам ауылына жақын жерде капитан Джордж Ванкувердің соңғы тұрағы мен соңғы демалыс орны орналасқан.

Broughton Island (New South Wales) and Providence Bay off Port Stephens, New South Wales, were surveyed by Broughton in August 1795. While there he encountered some escaped convicts whom he took back to Sydney. Broughton Island in the Snares Islands, New Zealand is named for Lieutenant Broughton. Both Broutona Island and its highest point, 801m Broutona Mount in Russia's Kurils Islands are named for William Robert Broughton. Brouton Bay at the northern end of Simushir Island in the Kuril Islands, Russia is named for William Robert Broughton. Broughton Arm in Dusky Sound, New Zealand is named for Lieutenant Broughton. The Broughton Archipelago, Broughton Island and Broughton Strait in British Columbia's Queen Charlotte Strait region are named for Lieutenant Broughton. A street in Vancouver's West End and a street in Downtown Victoria also bear his name. Broughton's Bluff, a popular rock climbing destination at the Lewis and Clark State Recreation Site in Troutdale, Oregon, was named after him in 1926. Mount Hood for Viscount Samuel Hood, Admiral of the British Fleet. Youngs River and Youngs Bay for his uncle, Admiral Sir George Young. Broughton's map of the Columbia River was instrumental in the planning of the Lewis and Clark Expedition. Broughton Beach, a popular sandy beach on the Columbia River in Portland, Oregon. A plaque erected by the State of Oregon along Interstate 84 in the Columbia Gorge commemorates the spot where Broughton landed in 1792. The pub located within the British Embassy in Seoul is named "Broughton's Club" to commemorate Broughton's exploration of Northeast Asia, including the Korean Peninsula. A cricket team in the Korea Cricket Association league is named "Broughton's International XI" in his honour. Broughton Street in the West End of Vancouver, British Columbia is named in his honour. Broughton Avenue in Ham, Richmond upon Thames, London. Close to the hamlet of Petersham in the same borough, where the last dwelling and final resting place of Captain George Vancouver are located.