Кіріспе
Онтарио көліндегі арал, Кингстон қаласына жақын жерде, Онтарио, Канада. Амхерст аралы Онтарио көлінде, Кингстон қаласынан батысқа қарай орналасқан. Амхерст аралы толығымен Онтарио көлінде жатқандықтан, Сент-Лоуренс өзенінің Мың аралдарынан жоғары орналасқан. Арал Леннокс және Аддингтон округінің Лоялист қалашығының бір бөлігі болып табылады. Амхерст аралы Лоялист қалашығының қалған бөлігінен жағалау арқылы шамамен қашықтықта орналасқан және Миллхейвеннен жүретін қоғамдық пароммен қызмет көрсетеді. Аралдың ұзындығы оңтүстік-батыстағы Блафф-Пойнттен солтүстік-шығыстағы Амхерст-Барға дейін, ал ең кең жері шамамен тең. Аралдың ауданы шамамен және Ұлы көлдердегі ең ірі аралдардың бірі болып табылады. Амхерст аралдарының архипелагына Нут аралы, Грейп аралы (Грейпи деп айтылады), Бауыр аралдары және Салмон аралы кіреді, олардың жалпы ауданы шамамен 100 шаршы километрді құрайды. Нут аралы осы аралдардың ең үлкені және Амхерст аралының жағалауынан 610 метр қашықтықта, Амхерст шығанағы мен Лонг-Пойнт шығанағы арасында орналасқан. Грейп аралы Амхерст аралының жағалауынан шамамен 305 метр қашықтықта орналасқан және жағалаудан оңай көруге болады. Бауыр аралдары Амхерст аралы, Амхерст-Вью және Лемойн-Пойнт, Кингстон, Онтарио арасында тең қашықтықта орналасқан.
Amherst Island is located in Lake Ontario, west of Kingston, Ontario, Canada. Amherst Island, being wholly in Lake Ontario, is upstream, above the St Lawrence River Thousand Islands. The island is part of Loyalist Township in Lennox and Addington County. Amherst Island is located about offshore from the rest of Loyalist Township and is serviced by public ferry from Millhaven. The Island measures over in length from Bluff Point in the southwest to Amherst Bar in the northeast and over at its widest point across. The island is about in size and is one of the largest islands in the Great Lakes. The Amherst Island archipelago also includes: Nut Island, Grape Island pronounced Grapee, the Brother Islands and Salmon Island, totalling over or about Nut Island is the largest of these islands and is about 2000 feet (610 m) off the Amherst Island shore between Amherst Bay and Long Point Bay. Grape Island is located about 1000 feet (305 m) off the Amherst Island shore, and can be easily seen from shore. The Brother Islands are situated equidistant between Amherst Island, Amherstview and Lemoine Point, Kingston, Ontario.
Тарих
Амхерст аралы жергілікті халықтармен жиі кездесетін, маусымдық тұрғылықты жер болды, оны Ka8enesgo деп атады, бұл «үлкен, ұзын арал» дегенді білдіреді. Француздар Амхерст аралын өздерінің саяхаттары кезінде Ла-Саллдың лейтенанты Анри де Тонтидің құрметіне Isle Tonti деп атады. Лоялисттер кезеңіндегі қоныстану 1792 жылы басталды, ал 1835 жылға қарай арал тығыз қоныстанды. 1792 жылдың 16 шілдесінде Жоғарғы Канаданың вице-губернаторы Джон Грейвс Симко аралды Солтүстік Америкадағы британдық күштердің бас қолбасшысы болған Джеффри Амхерсттің құрметіне ресми түрде Амхерст аралы деп атады. Симко архипелагты жеті жылдық соғыстағы британдық генералдардың құрметіне атады: Вулф аралы, Амхерст аралы және Хоу аралы. 1788 жылы арал Атқару кеңесі тарапынан Сэр Джон Джонсонға берілді, ол өзінің әкесінің Нью-Йорк колониясындағы кең аумақты иеліктерін көтерілісшіл колонияларға жоғалтқан еді. 1823 жылы Сэр Джонның жесір қызы Катарина Мария Боуес өзінің әкесінен аралдың иелігін иеленді. Ол 1824 жылғы жапайы жер салығынан қашу үшін көптеген өмірлік жалға алу шарттарын еркін меншікке айналдырып сатты. 1827 жылы Боуз ханым әлі де қаржылық қиындықтарға тап болды және 1835 жылы одан аралдың қалған бөлігін сатып алған Стивен Мурға, 3-ші граф Маунт Кашелге сенімхат берді. Жеке меншік иелері бұл кезде шамамен аралдың төрттен бірін құрайтын 4000 акр жерді иеленді және өңдеді, көбінесе бірінші концессияда. Ирландиялық қоныс аударушылардың көпшілігі шағын фермерлер, жұмысшылар, теңізшілер, қолөнершілер және Ардс түбегіндегі Ардс округінің (Маунт Кашелге тиесілі емес) жақсы жағдайдағы жұмысшылары болды. Олардың туған жері жағалау желдеріне және су электр қуатының болмауына өте сезімтал болғандықтан, олардың құрылыс ортасы жел диірмендерімен толық болды. Маунт Кашелл қоныс аударушыларға номиналды жалдамаға жеті жылдық жалға алу шарттарын ұсынды және олардың әр жылы белгілі бір жақсартулар жасауын талап етті. Ол екі кемежай салды, екі керемет табиғи портыны қамтамасыз етіп, пайдалануға қолайлы етті; ол Санкт-Джеймс Англикан шіркеуі үшін дін қызметкерін тағайындады және оған үй берді; ол хирургты жіберді және оған да үй салды; ол белсенді агент үшін үй салды; ол керемет жалпы дүкен мен ұстахана салып, жабдықтады. Ардтан келген отбасылар 1820 жылдары келе бастады. 1830 және 1840 жылдары олардың саны достары мен туыстарының тізбекті көшіп келуімен артып, көбейді. Бірақ 1860 жылдары бұл қозғалыс баяулады. Алғашқы жылдары келген қоныс аударушылар тікелей жалға алуға көшті, ал 1850 жылдан кейін келгендер көбінесе жалға алудан бұрын достары үшін жұмыс істеді. 1841 жылға қарай қауымдастықта үш мектеп және 1000-нан астам адам болды. Отбасылардың көпшілігі пресвитериандықтар, содан кейін католиктер, Англия шіркеуі және жақында ғана методист дініне өткендер болды. Бұл ирланд иммигранттары жалға алған жерлерінде шатырларда немесе бір қабатты ағаш үйлерде тұрды және Маунт Кашелден бұрынғы меншік иелерінен фермаларды сатып алуға ешқашан қол жеткізбеді. Аралдың қазіргі тұрғындарының кейбірі осы ирландиялық қоныс аударушылардың ұрпақтары.
Қауымдастық
Амхерст аралындағы Стелла мен Смеральд деген екі ауданында әлі де ескі бу кемелері тоқтаған жерлер сақталған. Стелла, бұрынғы Төменгі қону – бұл аралдың ірі елді мекені, онда паром кемесі тоқтайды, МакГинннің жалпы дүкені, LCBO ыңғайлы сауда орталығы, «Артқы ас үй», Нилсон дүкені мұражайы және Weasel & Easel орналасқан. Ол атының тегін аралдағы жалғыз пошта бөлімі – Стелла пошта кеңсесінен алған. Смеральд, бұрынғы Үстіңгі қону – аралдың батыс жағындағы онға жуық үйлер мен шіркеуден тұратын шағын елді мекен. Аралға материктен тек су және әуе арқылы ғана жетуге болады. Адамдарды, велосипедшілерді және көлік құралдарын тасымалдайтын ақылы паром қызметі, аралдағы Стелла ауылын материктегі Миллхейвенмен байланыстырады. M/V Frontenac II паром жылына 365 күн жұмыс істейді, саяхат уақыты шамамен 20 минутты құрайды. Велосипедтер мен мотоциклдерге белгілі бір төлем алынады, ал жаяу жүргіншілер тегін өтеді. Паром қызметін Лоялист қаласы басқарады. Жаз айларында аралдағы 450-ге жуық тұрғынның саны екі есеге артады. Амхерст аралындағы қоғамдық орталық мектеп сағатынан тыс уақытта қолжетімді. Көлік министрлігі аралға кіруді жеңілдету үшін, қолданыстағы паром доктерін бүйінен жүктеуден соңғы жүктеуге ауыстыруға 51,7 миллион долларлық келісімшарт жасады. Құрылыс 2022 жылы аяқталды, оған көліктердің кезекте күту аймақтарын жақсарту, қоғамдық дәретханалар мен жылы күту залдары енгізілді. MTO сондай-ақ 2019 жылдың соңында M/V Amherst Islander II паромын ауыстыру үшін Амхерст аралы үшін 20 миллион долларлық жаңа паром салу жоспарларын жариялады [күтілетін уақыт – 2023 жылдың көктемі].
Амхерст аралы радиосы 101.3 FM
Еріктілер қауымдастығы радио станциясы, Амхерст аралы радиосы CJAI 101.3 FM, 2006 жылдың 1 сәуірінде хабар таратуды бастады, алғашқыда 93.7 FM жиілігінде. Бұрын дамытушылық қауымдық радиостанциясы ретінде лицензияланған CJAI, 2007 жылдың қазан айында Кингстондағы 93.5 жиілігінде жаңа радиостанция лицензияланғаннан кейін 92.1 FM жиілігіне өзгертілді және 2007 жылдың 6 желтоқсанында тұрақты лицензия алды. Бұл станция 100% еріктілермен басқарылады, сонымен қатар ауылдық және қалалық өмір салты арасындағы үйлесімді сақтау, жергілікті оқиғалар туралы нақты және уақтылы ақпарат тарату, сондай-ақ Лоялист қалашығы және оның аймағындағы канадалық музыкалық таланттарды қолдаумен айналысады. 2021 жылдың қазан айында CJAI хабар тарату қуатын арттырып, жиілігін 101.3 FM-ге өзгертті.
Белгілі арал тұрғындары
Туған аралдың тұрғындарының арасында 1892–1942 жылдары Саскачеван провинциясының Гумбольдт округінен Канада парламентінің депутаты болған Гарри Реймонд Флеминг және 1843 жылы Амхерст аралына көшіп келіп, өмірінің соңына дейін сонда тұрған, Англияда туған суретші Дэниел Фаулер (1810–1894) бар. Фаулер өзінің өмірбаяндық естеліктерінде былай деп жазған: «Аралда, жағалау бойында және ішкі аймақтарда мен үшін жетерлік тақырыптар табылды, сондықтан мен ешқашан сурет салу үшін басқа жаққа аттанбадым». Аралдың көркемдік пейзажы, өсімдік және жануарлар әлеміне шабыттанған Дэниел Фаулер өнердегі әріптестері тарапынан «Канада өнерінің негізін қалаушылардың бірі» деп есептелді. Ол соңғы жылдары тұрған үйі аралдың солтүстік жағалауында қазірге дейін сақталған. Осы орынды еске алу үшін ескерткіш тақта орнатылған. Амхерст аралында отбасы құрып, жұмыс істеген «W Brown and Son» атты ұстахана әлі де тұр. 1879 жылы арал тұрғыны Джон Робинсон құрған бұл ұстахана 1894 жылы Джон Браунға сатылды. Алғашқы ғимарат 1913 жылы өртеніп кеткен, бірақ көп ұзамай Джон Браунның ұлы Уэс Браун оны қайта тұрғызып, басқаруды өз міндетіне алды. 1971 жылы жабылғанға дейін ол үздіксіз жұмыс істеді.
Экология
Аралдың табиғи ортасы – жасы жеткен орман. Қоныстанғанға дейін, бұл жабық шатырлы, аралас жапырақты орман болған: қант кеспесі, шұға, бассу, әсіресе тасты жерлерде емен, ылғалды жерлерде қызыл күл, ал аралық жерлерде қара күл. Шыршалар жақсы кепкен жерлердегі ақ қарағай немесе құмшекердің шашыраңқы тоғайларымен және біраз ақ кедрмен шектелген. Аралдың орманды аймағына хикория, американдық каштан және қара жаңғақ та кірген. Ағаштар жабық шатырлы, жас-қарлы орманды құраған. Орман өрттері немесе жәндіктердің зияны өте сирек болған, әрине, мың жылда бір реттен де азырақ. Шындығында, ең маңызды өзгерістер жел және/немесе мұзды дауылдар болған. Орманның шатыры, әсіресе жағалауға жақын, желдің әсерінен қалыптасқан (әлі де солай). Орман топырағында жинақталған, бай органикалық заттар болған. Жылдық жазғы құрғақшылық пен қысқы желдің күйдіруі барлық кішкентай ағаштар үшін, тіпті біздің Климаттық дағдарыстан бұрын да, қатал ортаны құрады. Жаяу балық пен ақ құйрықты бұғылар жас ағаштарға қайта-қайта қауіп төндіреді. "Зумрадтық күл" қоңызы "күл" компонентін жояды. Арал тірілген, ұялауға, қорғануға және паналануға қажетті ортаны жоғалту қаупінде тұр. Амхерст аралы қыстауға келген бүркіттер мен сұрғындардың көптеп шоғырлануымен халықаралық деңгейде танымал және "Сұрғырлар орманы" табиғат қорығының орны. Бір қыста 10-ға дейін сұрғыр түрі тіркелген. Ұзын құлақты, қысқа құлақты және үлкен мүйізді сұрғырлар тұрақты құс популяциясының ішінде. Алыс және жақын солтүстіктен келген қонақтар – қарлы сұрғырлар, кішкентай сұрғырлар, сирек кездесетін борал сұрғырлары, сондай-ақ шығыс сыңғырлау сұрғырлары мен жолақты сұрғырлар – күздің соңы мен қыста сұрғырлар популяциясын толықтырады. Қызыл құйрықты және қалың аяқты сұрғырлар да көбінесе кездеседі, сондай-ақ жыл сайын аққалқарлар, қаңғыбас сұрғырлар мен күріш бүркіттерін де көруге болады. Амхерст аралы халықаралық деңгейде маңызды құс аймағы және құстардың негізгі көшіп-қону орны ретінде танымал; бұл факт аралда салынуға жоспарланған өнеркәсіптік жел турбиналары жобасына алаңдайтындарды мазалайды. Арал шаруашылықпен, әсіресе қой шаруашылығымен әйгілі, ондағы қойлардың саны бірнеше мыңға жетеді, негізінен Стоунбрей, Фут-Флэтс және Топси фермаларында шоғырланған. Аралдағы бұрыннан салынған жолдарда көлік қозғалысы аз (ферриге сағат сайынғы ағымнан басқа), сондықтан арал велосипедпен жүруге өте қолайлы, әсіресе арал жағалауларымен серпіліп өтетін қиыр жолдарда. Аралда жылы жаз, суық қыс және жыл бойы тұрақты көл желдері болады. 2010 жылы Канаданың Табиғатты қорғау қоры жариялаған "Тіршілік аралдары" есебінде Амхерст аралы Онтарио көлінің солтүстік-шығысындағы аралдар арасында биологиялық әртүрлілік маңыздылығы бойынша екінші орынға ие.
Құрғақ тас қабырғалар
Канаданың құрғақ тас қабырғалар қауымдастығы (Драй Стоун Канада) Амхерст аралында Канададағы ең ірі тарихи ирланд құрғақ тас қабырғалары шоғырланғанын айтады. Көптеген қабырғалар кем дегенде 160 жылдық екені саналады.
Нилсон дүкені мұражайы
Мұражай аралдың өмірі мен дәуірін көрсетеді, бұл жерде алғашқы мектептер, өнеркәсіптік құралдар, отбасылық тұрмыс, табиғат тарихы, көлік құралдары және жиналған құндылықтар туралы көрмелер ұсынылған. Мұражай ғимаратының өзі де көрме ескертуі болып табылады; ол 1883 жылы осы дүкенді ашқан аралдық астық саудагері Джеймс С. Нилсон салған. Оның бизнесі шамамен бір ғасыр бойы гүлденді, кейін оны ұлдары басқарды. Арада жылдар өткен соң Нилсонның дүкені мен кемежай аралдың сауда орталығына айналды. Ол тауарлар мен өнімдерді жөнелту және қабылдау, көмір, арпа және ұнтақталған азықты сақтау және сату қызметтерін ұсынды.
Жел электр станцияларын дамыту
Тұрақты көл желдері, әсіресе қыс айларында, кейбір адамдарды аралдың жел турбиналарын орнатуға өте қолайлы орын деп ойлауға итермелейді. Бірнеше компания аралдағы өнеркәсіптік жел турбиналарын дамытуға қызығушылық танытты. Алғашқы бағалаудан кейін екі компания бас тартты; біреуі әлі де осы жобаны жалғастыруда, оларды өз жерлерінде жел электр станцияларын орналастыруға келісім шарттарына қол қойған тұрғындар қолдап отыр. Кейбір арал тұрғындары жобаға қарсылық білдіріп, ұсынылған жиырма алты 51 қабатты жел турбинасы аралдың бай табиғи және мәдени мұрасына, сондай-ақ аралдағы және жергілікті құрлықтағы туризмге, қоныс аударатын құстар, жартастар мен Бландинг тасбақаларының популяциясына теріс әсер етеді деп алаңдаушылық білдіреді. Ұсыныстардың нәтижесінде тұрғындардың бірнеше тобы құрылды. Аралдың жер иелері өз жерлерінде турбиналар орнатуға келісіп, «Амерст аралының жаңартылатын энергия үшін азаматтары» (CAIRE) ұйымын құрды. Аралдағы жел энергиясын дамытуға қарсы болғандар Амхерст аралын қорғау қауымдастығын (APAI) және оған үйлестірілген SaveAI тобын құрды. 2012 жылдың қаңтар айында Онтарионың ауыл шаруашылығы федерациясы Онтарио үкіметінен жел турбиналарының барлық жобаларына мораторий жариялауды сұрады, осы жобаның денсаулыққа тигізетін әсері және басқа да мәселелер тиісінше бағаланғанша. 2011 жылы сенатор Боб Рансиман Онтарио көлінің шығысындағы жел электр станцияларын дамытуға мораторий жариялау туралы ұсынысты қолдады, ол бірауыздан қабылданды. Мұндай мораторий маңызды құс аймақтарын және көші-қон жолдарын қорғайды, соның ішінде Принс-Эдвард округі мен Амхерст аралы да аталып өтті. Федералды үкімет де, Либералды провинциялық үкімет те ешқандай шара қабыланбады. 2013 жылы Амхерст аралы Ұлттық мұра қоры тарапынан Канаданың жойылып бара жатқан он орынның бірі деп танылды, себебі жел турбиналары осы аралдың мәдени және табиғи мұрасына қауіп төндіреді. Қор жағдайды қадағалауда. 2015 жылдың қыркүйегінде Онтарио штатының Оуквилде орналасқан электр энергиясын өндіруші компания Windlectric Inc. Амхерст аралындағы жел энергиясын өндіру жобасына 272,5 миллион канад доллары (181,33 миллион АҚШ доллары) инвестиция салуға келісті. Жел турбиналарының жалпы орнатылған қуаты 74,3 МВт, оның 26 турбинасы бар. Жел турбиналарының коммерциялық жұмысын бастау 2016 жылдың төртінші тоқсанында немесе 2017 жылдың бірінші тоқсанында күтілді, бірақ іс жүзінде 2018 жылдың басында қолданысқа енгізілді.