Кіріспе

Жапондық америкалықтарды интернментке алу фактісі үшін өтемақы беру туралы заң

1988 жылғы Азаматтық бостандықтар туралы заң (I-тарау, 1988 жылғы 10 тамыз, және т.б.) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ үкіметі тарапынан негізсіз интернментке алынған жапондық америкалықтарға өтемақы төлеу және "мұндай әділетсіздіктер мен азаматтық бостандықтардың бұзылуының болашақта қайта орын алуына жол бермеу" мақсатындағы АҚШ-тың федералды заңы. Бұл заң жобасын Калифорния штатынан сайланған демократ конгрессмен және бұрынғы интернированный Норман Минета мен Гавайи штатынан сайланған демократ сенатор Спарк Мацунага ұсынды. Заң жобасын Конгрестегі демократтардың көпшілігі қолдады, ал республикашылардың көпшілігі қарсы дауыс берді. Заңға президент Рональд Рейган қол қойды. Заңға сәйкес, тірі қалған әрбір интернированныйға 20 000 доллар өтемақы төленді, 1988 жылғы 20 000 доллардың құны қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> тең, ал төлемдер 1990 жылдан бастау алды. Заңнамада үкімет әрекеттерінің "жарқын нәсілдік дискриминацияға, соғыс психозына және саяси лидерліктегі кемшіліктерге" негізделгені, ал емес заңды қауіпсіздік қажеттіліктеріне байланысты екені айтылды. Барлығы 82 219 адам өтемақы алуға құқылы болды. Заң американдық азаматтар мен тұрақты түрде тұратын адамдарға ғана қатысты болғандықтан, Латын Америкасынан (көбінесе Перуден) үйлерінен алып келген этникалық жапондықтарға, олар АҚШ-та қалғандарына, Латын Америкасына оралғандарына немесе соғыстан кейін Жапонияға депортацияланғандарына қарамастан, өтемақы төленбеді. 1996 жылы Кармен Мочизуки топтық сотқа шағымданып, әрбір құқылы адамға шамамен 5 000 доллар төленді. Осы сотының нәтижесінде 145 адам қаражат таусылғанға дейін өтемақы алды. 1999 жылы Бас прокурорға қалған талапкерлерге өтемақы төлеу үшін қосымша қаражат бекітілді.

Жапондық америкалықтарды интернациялау

Жапондық америкалықтарды интернациялау – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың Батыс жағалауынан шамамен 120 000 жапондық америкалықтың (олардың 62 пайызы – АҚШ азаматтары) күштеп көшіріліп, қамауда ұсталуы. Пёрл-Харборға шабуылдан кейін ФБР ұстаған 5 500-ге жуық жапондық америкалық ер адам тікелей Әділет министрлігі басқаратын интернациялық лагерьлерге жіберілді, ал шамамен 5 000 адам күштеп көшіру наурыны басталғанға дейін елдің басқа аймақтарына «ерікті түрде» қоныс аударды. Қалған 110 000-нан астам еркек, әйел және балалар Соғыс көшіру басқармасы (WRA) басқаратын елдің ішкі аймақтарында асығыс салынып құрылған «қоныс аудару орталықтарына» жіберілді. 1944 жылы Жоғарғы Сот «өте маңызды қоғамдық қажеттілік» туғанда, этникалық топтың азаматтық құқықтарын шектеуге рұқсат етілетініне сүйене отырып, шеттетудің, көшірудің және қамауда ұстаудың конституциялық екенін растады.

Өтемақы және өтемақы

1948 жылы мүлік зияны үшін белгілі бір өтемақы төленді, бірақ көптеген тұтқындар өз шығындарын толыққанды өтеуге құмар емес еді. Тірі қалған тұтқындарға немесе олардың мұрагерлеріне төлемдер 1993 жылға дейін жалғасты, оны 1988 жылғы заңды іске асыру үшін құрылған екі мемлекеттік органның бірі – Өтемақы басқармасы қадағалады.

Конгресс қолдау және қарсылық

1987 жылдың 17 қыркүйегінде АҚШ Өкілдер палатасы 243 дауыспен 141-ге қарсы, 38 мүше дауыс бермегенмен, заң жобасын (символикалық түрде нөмірі 442-ші жаяу әскер полкімен бірдей болған) қабылдады. Палатадағы демократтардың көпшілігі заң жобасын қолдады (180 жақтап, 43 қарсы), ал республикашылардың көпшілігі қарсы дауыс берді (63 жақтап, 98 қарсы). 1988 жылдың 20 сәуірінде АҚШ Сенаты 69 дауыспен 27 қарсы, 4 мүше дауыс бермеген заң жобасын қабылдады. Демократтардың көп бөлігі заң жобасын қолдады (44 жақтап, 7 қарсы), ал Сенаттағы республикашылардың шағын көпшілігі де заң жобасын қолдады (25 жақтап, 20 қарсы).