Кіріспе

1999 жылы түсірілген Хармони Кориннің фильмі

«Жюльен эшек бала» – 1999 жылы түсірілген американдық тәжірибелік драмалық фильм, сценарийін және режиссурасын Хармони Корин жасаған. Сюжет шотланд актері Эвен Бремнер сомдаған, шизофрениямен ауыратын Жюльен және оның дисфункционалдық отбасы туралы. Фильмде Жюльеннің қарындасы Перл рөлін Хлоя Севиньи, ал әкесінің рөлін Вернер Герцог ойнайды. «Жюльен эшек бала» – Dogme 95 манифестінің қағидалары бойынша түсірілген алтыншы фильм және Dogme 95 "тазалық серті" бойынша түсірілген алғашқы еуропалық емес фильм.

Сюжет

Жюльен, емделмеген шизофрениямен ауыратын жас жігіт, Нью-Йорк қаласының саябағында бірнеше тасбақамен ойнап жүрген жас баламен кездеседі. Тасбақаларға қызығып, Жюльен олардан біреуін сұрайды. Одан бас тартқан соң, ол баланы тұншықтырып өлтіріп, денесін лайға көмеді, сосын Құдайдан кешірім тілеп дұға етеді. Үйде Жюльен үйлесімсіз отбасымен бірге тұрады: билікке құмар, сезімсіз неміс әкесі; балаша жүкті қарындасы Пёрл; кіші інісі Крис, күреспен айналысып, жаттығулар жасап уақытын өткізетін болашақ күресші; және отбасының қалған бөлігінен бөлініп тұратын әжесі. Отбасының әкесі көбінесе ұлттық тарихқа қатысты әңгімелер айтумен, ішімдік ішумен және Криске психологиялық және физикалық зорлық көрсетумен айналысады. Крис жаттығу жасап жатқанда, әкесі оны суыққа шығарып, үстінен су шашады. Ол сондай-ақ қайтыс болған әйелі үшін сағынышпен күйеуін, тіпті Криске анасының той киімін кигізіп, онымен билеуді өтінеді. Ал Жюльен соқырлар мектебінде мұғалімнің көмекшісі болып жұмыс істейді. Жюльен бос уақытын мойынсұну рәсіміне қатысумен, көшеде өзімен-өзі сөйлесумен және Адольф Гитлермен әңгімелесіп отыруын қиялдаумен өткізеді. Жюльен анасының өліміне қайғырып, ал Пёрл кейде оны телефон арқылы анасы болғанына сендіріп, көңілін көтереді. Пёрл көп уақытын туылмаған баласына киім іздеумен және сүйікті бала аттарының тізімін жасаумен өткізеді. Басқа хоббилерді іздеп, ол арфада ойнауды үйренуге бел буады. Крис қоқыс контейнерлерінде күрес әрекеттерін қайта-қайта жаттығумен айналысады және кейде Жюльенмен төбелес ұйымдастырады. Әкесі тарихи оқиғаларды баяндайды, Жюльен мен Пёрлді «әртістік» өлеңдері үшін және сәйкесінше «дилетант және бәделі» болғаны үшін кінәлайды, сондай-ақ қайтыс болған әйелі үшін күйеуін сағынады. Жюльен мен Пёрл әкесімен бірге жергілікті баптист шіркеуіне барады, ондағы уағыз Жюльенге терең әсер етеді. Біраз уақыттан кейін Пёрл мен Жюльен бір күнді мұз айдынында сырғанаумен өткізеді. Жюльен хасидтік балаға қолдан жасалған конькилерді сатуға тырысады, ал Пёрл ауыр жүкті болғанына қарамастан мұзға шығады. Ол құлап, құрсағына түсіп, түсік тастайды. Ауруханада Жюльен медбикеге баласын ұстауға рұқсат беру үшін, оның баласы екенін айтып, жалған мәлімдеме жасайды. Медбике оған рұқсат береді, бірақ баламен жалғыз қалғанда Жюльен автобусқа мініп, үйіне қашады. Жюльен бөлмесіне барып, жамылғының астына жасырынып, баланы құшақтап, дұға етеді.

Өндіріс

Джулиен Donkey Boy – Даниялық кино жасау ұжымы Dogme 95 қағидаларына сәйкес жасалған алғашқы американдық фильм. Нью-Йоркте MiniDV таспасында түсірілген фильм 16 мм фильмге көшіріліп, содан кейін 35 мм фильмге дейін үлкейтілді. Корин бұл әдісті фильмге төмен сапалы, зерлі эстетика беру үшін қолданды. Актерлердің көптеген диалогтары импровизацияланған. Фильм өзінің оқиғасын айту үшін түрлі кинематографиялық стильдерді пайдаланады, оның ішінде тоқтату анимациясы, параллель монтаж және тұрақтандырылған кадрлар бар. Фильмнің 1,5 миллион долларлық бюджетінің көп бөлігі Херцог пен Бремнердің саяхат және жұмыс визаларына, сондай-ақ Данияда пост-өндіріске жұмсалды.

Догма 95

Корин фильм түсіру кезінде "Догма 95" қағидаларының бірнешеуін бұзды. Соңында, фильм режиссердің есімі көрсетілмеуі керек деген ережені бұзады; алайда, фильмде тек Хармони Кориннің аты ғана көрсетіледі, ресми режиссер атағы емес. Осы бұзушылықтарға қарамастан, бастапқы "Догма 95" комитеті "Джулиен Есек Баланы" мақұлдады. "Epidemic" DVD-сіндегі сұхбатта "Догма 95" құрушыларының бірі Ларс фон Триер Кориннің ережелерді шығармашылықпен түсіндіру қабілетін жоғары бағалады.

Шығару

Фильмнің премьерасы 1999 жылдың қыркүйек айында Венеция кинофестивалінде болды. 1999 жылдың 15 қазанында Лос-Анджелесте бір кинотеатрда шектеулі көрсетілімге шықты; фильм Лос-Анджелес театрында бір ай көрсетілді және сол қараша айына дейін 80 226 доллар табыс әкелді. Келесі жылы фильм Еуропа елдерінде, әсіресе Франция мен Нидерландыда кеңінен көрсетілді. Фильм отандық нарықта 85 400 доллар, шетелде 7 042 доллар жинап, жалпы әлемдік табысы 92 442 долларға жетті.

Сыни қабылдау

Джулиан Donkey Boy қазіргі уақытта Rotten Tomatoes сайтында 38 рецензияға негізделген 29% «жаман» рейтингке ие, орташа бағасы 10-нан 5,3. Сайттың сын тұжырымында: «Режиссер Хармони Корин көптеген көрермендерге тиіспейтін үлкен стильдік тәжірибе жасап, ащы қалдық қалдыратын, назарсызданған және жаман ниетті көркем фильмді ұсынады». Фильм Metacritic-те 23 рецензия негізінде 100-ден 54 ұпай алды, бұл «аралас немесе орташа пікірлерді» көрсетеді. Empire журналы былай деп жазды: «Кейбір сәтті ойналған рөлдерге қарамастан, Кориннің ерекше, шатастыратын режиссурасы нәтижені революциялық емес, керісінше, қатты шаршатуға айналдырады». Сан-Франциско Хроникасының Эдвард Гутманн фильмді «өз басын толықтыруға құмарлықпен жасалған шатақ» деп атады. «Жулиен Donkey Boy» фильміне көбінесе жағымсыз пікірлер айтылса да, кейбір сыншылар оны жоғары бағалады. Лос-Анджелес Таймс газетінің Кевин Томас фильмге оң баға беріп, «фильм мейірім мен түсініктің тереңдігіне жетеді, рухани өлшемге ие болып, ақырында құтқару актісіне айналады» деді. Entertainment Weekly журналынан Лиза Шварцбаум фильмге B+ бағасын беріп, оны «қозғалысқа толы көркемдік секіріс» деп сипаттады, сонымен қатар «Корин – Dogma фильмі The Celebration-ды түсірген оператор Энтони Дод Мантлмен жұмыс істеп, эмоционалдық кеңістікті визуальды түрде жеткізудің жолдарын табады, бұл оған болашақта да көмектеседі деп үміттенемін» деп жазды. Chicago Sun Times газетінің киносыншысы Роджер Эберттен де фильмге мақтау келді, ол фильмге 4 жұлдыздан 3-ін берді, «Бұл фильмнің мәні бар, көптеген фильмдерде жеке кадрлар сенсациялық болғанымен, олардың қосындысы ештеңе бермейді» деді. Эберт фильмтің өте шектеулі аудиторияға ие екенін де атап өтті: «Көптеген адамдар бұл фильмді ұнатпай, ренжігені жақсы. Ал басқалары үшін бұл жек көруге емес, көңіл жағуға себеп болады. Өзің білесің».