Кіріспе

Outlaws – LucasArts компаниясы 1997 жылдың 7 сәуірінде жасаған және шығарған бірінші тұлға атыс ойыны. Оқиға Далалық Батыста өрбітеді, зейнеткер АҚШ маршалы Джеймс Андерсон әйелі өлтіріліп, қызы ұрланған қылмыскерлер тобына әділдік орнатуға тырысады. Ол алғаш рет «Жұлдызды соғыстар: Қара күштер» ойынында пайда болған Jedi ойын қозғалтқышының жетілдірілген нұсқасын қолданады. Бұл ойын снайперлік зуммен және қаруды қайта зарядтау механизмімен жабдықталған алғашқы атыс ойындарының бірі болып есептеледі. LucasArts-тың INSANE анимациялық қозғалтқышы компьютерлік графикалық анимациялық тізбектерді жасау үшін пайдаланылды. Бұл тізбектерде қолмен салынғандай көрінетін арнайы сүзгілер қолданылған, олар әр миссияның арасында көрсетіліп, келесі деңгейдегі оқиғаға дайындалады. Ойын сыншылардан жағымды пікірлер алды. Графикасы жиі сынға түсіп, Quake сияқты сол кездегі жақсы графикалық ойындармен салыстырылса да, сыншылар Клинт Баджакианның оркестрлік саундтрегі мен ойынның сапасын жоғары бағалады. Дауыстау актерлерінің қатарында Джефф Остерхаг, Ричард Молл және Джон де Ланси сияқты тәжірибелі актерлер бар. 1998 жылы «Handful of Missions» деп аталатын тегін кеңейтім шығарылды. Ойыншылар жасаған қосымша деңгейлер де бар және олар туралы ақпарат құралдарында жарияланды. Ойын үлкен қаржылық табыс әкелмесе де, оған адал жанкүйерлер табылды.

Ойын процесі

Outlaws – бірінші тұлғадан ату ойыны. Ойыншы кейіпкерді американдық Ескі Батысқа тән бірнеше қару-жарақтар мен заттарды пайдалана отырып басқарады, мысалы, мылтық, оқпана, динамит және револьвер. Ойыншы қараңғы жерлерді жарықтандыру үшін фонарьды қолдана алады, ал белгілі бір аймақтарда шұңқыр қазу үшін қалақты пайдалана алады. "Жақсы" және "Жаман" деп аталатын төменгі қиындық деңгейлерінде ойыншы көзге көрінбейтін зиянсыз әсерлерсіз бірнеше оқ жарақатын көтере алады. Ең қиын деңгейде, "Ұсқынсыз", ойыншының төзімділігі бір немесе екі оққа дейін төмендейді. Бұл ойыншыны өзге ойын стиліне итермелейді. Ойынның оңай деңгейлерінде ойыншы Андерсонның жеке денсаулығына қарамастан тікелей шайқасқа түсуі мүмкін, ал "Ұсқынсыз" режимінде жеңіске жету үшін жасырын тактика мен қорғаныс позицияларын пайдалануы керек. Негізгі жеке ойын кампаниясынан бөлек, Outlaws Андерсонның АҚШ маршалы шеніне өсуін көрсететін бес жеке миссияны қамтиды. Әр миссияда Андерсон белгілі бір заңсызды ұстауға немесе өлтіруге тиіс. ("Орынбасар", "Шериф" және "Маршал") шендері белгілі бір мөлшердегі ұпай жинағанда беріледі. Ұрланған алтынды қайтару, заңсызды ұстау/өлтіру және жауларды өлтіру үшін ұпайлар беріледі. Ойыншы ұстаған немесе өлтірген әрбір заңсыз Андерсоннің кеңсесіндегі түрме жасушасында пайда болады. Заңсызды тірі ұстаған үшін өлтіргенге қарағанда көбірек ұпай беріледі, себебі оны тірі ұстау қиын. Тарихи миссияларды орындау жеке ойын кампаниясын ойнау үшін міндетті емес.

Сюжет

Джеймс Андерсон, зейнеткер АҚШ маршалы, дүкенге сапардан оралғанда әйелі Аннаның өліп жатқанын және қызы Сараның Боб Грэм атты теміржол магнатының қызметіндегі Матт "Др. Өлім" Джексон мен "Слим" Сэм Фултон есімді екі бұзақының қолына тигенін біледі. Грэм округ тұрғындарын жерлерін сатуға "насихаттап", үлкен теміржол жобасынан пайда табу үшін бірнеше іздеудегі қылмыскерлерді жалдаған. Алайда, психопат Доктор Өлім Грэмнің насихат деген сөзін бұрмалап түсініп, Аннаға шабуыл жасап, оны өлі қалдырады, Андерсонның қызын ұрлап, үйін толығымен өртеп жібереді. Әйелін жерлеген соң, зейнеткер маршал қайта қаруын алып, қызын іздеуге аттанады. Ол Батысты шарлап, Грэмнің жалдаған бұзақыларының әрқайсысын атып өтіп, жолын табады. Сапарында Андерсонды бала кезінде әкесінің қазасы туралы түстер мазалайды. Олар далада кемпінг құрғанда, белгісіз біреу ұйықтаған әкесіне еш себепсіз оқ атып, жас Джеймсті тірі қалдырып, оған: "Өлімнен қорқуды ұмытпа, бала" деген екен. Көптеген бұзақыларды сұраққа тартып, Андерсон ескі шахтада Доктор Өліммен бетпе-бет келеді. Ұзақ күрес соңында Андерсон оны жеңіп, терең шахтаның үстіндегі арқанға ілініп қалуына себеп болады. Доктор Өлім оған қызының ежелгі үнді тайпасының шатқалында жасырылғанын айтады. Андерсон оны босата қоймайтынын түсінген Доктор Өлім, оны әйеліне жасаған зұлымдығы үшін мазақтайды. Ашуға буған Андерсон, сүңгісін арқан ілінген шкивке тығып, арқанды өртеп, Доктор Өлімді шахтаның түбіне құлатып жібереді. Үнді ауылына келген Андерсонды Екі Қауырсын есімді тайсалған үнді шабуылдайды. Оны жеңгеннен кейін, Екі Қауырсын Андерсонның шайқастағы күшіне таңсынып, өзі де бір кезде баланы жоғалтқандықтан оған аянып, Сараның нақты орналасқан жерін – Боб Грэмнің иелігіндегі Биг Рок ранчосын айтады. Андерсон Грэмнің вилласына шабуыл жасап, соңында онымен бетпе-бет келеді. Атысқаннан кейін Грэм өліп, жерге құлайды, ал Андерсон қызымен қайта қосылады. Өлімге тірі қалған Грэм, Андерсонға тапаншаны бағыттап, Андерсон әкесін өлтіргенімді мойындайды. Грэм Андерсонды өлтіруге асыққанда, Сара Андерсонның қаруымен Грэмды атып, әкесінің өлімінен кек алады. Көз жасымен мазаланған қайғылы кездесуден кейін, әкесі мен қызы күн батуға қарай аттанады.

Даму

Outlaws бұрын Star Wars: Dark Forces ойынында қолданылған Jedi қозғалтқышының жаңартылған нұсқасымен жұмыс істейді. LucasArts INSANE анимациялық қозғалтқышы ойынның аралық сахналарын көрсету үшін пайдаланылады. Ойынның бастапқы жоспарында әрқайсысы өзіндік ойын атрибуттарына ие 12 бірегей көп ойыншы кейіпкері болуы тиіс болған. Бірақ соңғы нұсқада бұл сан 6 кейіпкерге дейін азайтылды. Ойын "Жақсы, жаман және сұм" және "Бір жұдырық доллар" сияқты батыс фильмдерінен, сондай-ақ Клинт Иствудтың басқа да вестерн фильмдерінен шабыт алды. Ойынның қатал атмосферасына қарамастан, Outlaws бірнеше жасырын қызықты деректерді (easter egg) сақтап қалды, олардың ішінде ғимараттың ішінде жасырылған Sam & Max сериясының Максы, сиырға тәжірибе жасап жатқан сұр ғарышкерлер жұбы және Indiana Jones ойындары мен фильмдеріне жасалған бірнеше сілтемелер бар. 1997 жылы LucasArts Glide және Aureal A3D қосу үшін ойынды 1.1 нұсқасына жаңартуға арналған патч шығарды, ал 2001 жылы Direct3D үйлесімділігін қосу үшін тағы бір патч шығарылды, бұл қолданыстағы бағдарламалық қамтамасыз етуді толықтырды. Бастапқы шығарылымнан кейін көп ұзамай "Handful of Missions" деп аталатын шағын ресми кеңейту жинағы тегін шығарылды. Ол төрт жеке ойыншыға арналған миссияны, сондай-ақ көп ойыншыға арналған карталарды қосты және ойынды 2.0 нұсқасына жаңартты. Outlaws атақты ойын дизайнері Джон Ромероның барлық уақыттағы сүйікті ойындарының бірі саналады. 2015 жылдың 19 наурызында Disney Interactive ойынды GOG.com сайтында цифрлық дистрибуция арқылы қайта шығарды. Керісінше, қоғамдық XL Engine ойыншыларға ойынды заманауи параметрлермен ойнау үшін бастапқы CD-ді пайдалануға мүмкіндік береді. 1998 жылы LucasArts ресми веб-сайтынан жүктеуге арналған "Handful of Missions" деп аталатын төрт жеке ойыншыға арналған миссияны шығарды. Жинаққа бірнеше жаңа көп ойыншыға арналған миссиялар және ойынды 2.0 нұсқасына жаңартуға арналған патч кірді. Жеке ойыншыға арналған миссиялар бастапқы ойынның сюжетінен тыс жерде өтеді, әр деңгей келесі деңгейге байланысты емес. Ойын қауымдастығы үшінші тарап деңгейлерін жасады. 2013 жылдың 5 сәуірінде GameSpot және басқа да бірнеше БАҚ LucasArts ойындарын құрметтеу үшін өткізді, өйткені бұл дамытушы жақында жабылды. GameSpot қызметкерлері "Outlaws қауымдастығы шамамен 75 пайдаланушы жасаған карта жасады" деп атап өтті. Ойынға музыканы композитор Клинт Баджакиан жазды. Ол кезде аутентикалық аспаптармен оркестр пайдаланылды, бұл сол кезде сирек кездесетін жағдай еді. Жалпы, Mixed Mode CD-де кәдімгі CD-плеерде ойнатуға жарамды он бес түрлі аудио трек бар. Ойынның бастапқы шығарылымының кристалл корпусының артқы жағында, көптеген стандартты аудио CD-лердегідей, трек тізімі басылғандығын атап өткен жөн. Бірнеше тәжірибелі актерлер ойынға өз дауыстарын берді. Рихард Молл "Night Court" сериалынан Боб Грэм рөлін ойнайды, ол ойынның басты қарсыласы. Джон де Ланси ойынның екінші қарсыласы Мэтт Джексон рөлін сомдайды. Тәжірибелі дауыс актері Джек Ангел Джордж Бауэрс және Джек Санчес сияқты екі кейіпкерді бейнелейді. Батыс телефильмдерінің ардагері Джефф Остерхаг АҚШ маршалы Джеймс Андерсон рөлін сомдайды, ол ойынның басты кейіпкері.

Қабылдау

Outlaws сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды. Ол шыққаннан бері көптеген «Ең жақсы» тізімдеріне енді. Complex.com жазушысы Гас Тернер оны «25 ең жақсы LucasArts ойыны» тізіміне қосты. Оның мұрасы туралы Тернер, «үлкен қаржылық табысқа жете алмаған, бұл ойын шыққаннан бері ғана культты жанкүйерлерді тарта алды» деді. ShackNews-тан Бриттани Винсент оны «жаңартуға дайын бес LucasArts классикасы» тізіміне енгізіп, «ойыншыларды қайтадан қызықтыруға лайық» екенін атап өтті. GameSpot шолушысы Крис Худак ойынның сюжеті мен көркемдік сахналарын жоғары бағалап, оны «фильмге лайық тәжірибе» деп атады, сондай-ақ Серджо Леоненің спагетти-вестерндерінің көркемдік және Эннио Морриконенің музыкалық ықпалын айтты; ол ойынды жалпы мақтап, «бүгінгі күнге дейін индустриядағы ең толыққанды және нақты Батыс атыс ойыны» деп сипаттады. Kotaku редакторы Люк Планкетт ойын туралы ретроспективті шолуда оның саундтрегін мақтап, көп ойыншылық режимін «керемет» деп атады. Планкетт бір жыл бұрын шыққан Quake-тың жоғары сапалы графикасы мен Half-Life-тың көп ұзамай жарық көргенін көптеген ойыншылардың ойдан шығаруына себеп болған факторлар ретінде атады. Ол Outlaws-тың «жалғыз каубойлармен Doom емес екенін, ойынды Серджо Леоне фильміндегі басты рөлдегі кейіпкердей сезіну үшін әзірлеушілер көп еңбек сіңіргенін көруге болады» деді. Интерактивті өнер және ғылым академиясының 1-ші жылдық интерактивті жетістіктер марапаттарында Outlaws «Тамаша дыбыс және музыка» номинациясы бойынша финалист болды, бірақ бұл жүлде репер Параппаға бұйырды. 2008 жылы IGN Outlaws-тың саундтрегін «10 ұлы бейне ойын альбомы» тізіміне қосты.