Кіріспе

Құс түрі. Жағалы трогон (Trogon collaris) – трогондар мен кетцальдар отбасына (Trogonidae) жататын, passerine құстарына жақын құс. Ол Мексикада, Орталық Американың барлық аймақтарында және Оңтүстік Американың солтүстік бөлігінде таралған.

Таксономия және жүйелеу

Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) және Клементс таксономиясы осы 10 жағалы трогонның қосалқы түрін мойындайды. Олар Т. c. aurantiiventris ("сарықарны трогон") 2010 жылдардың соңына дейін жеке түр ретінде қарастырды. T. c. puella Gould (1846)
T. c. underwoodi Bangs (1908)
T. c. aurantiiventris Gould (1846)
T. c. extimus Griscom (1929)
T. c. heothinus Wetmore (1967)
T. c. virginalis Cabanis & Heine (1863)
T. c. subtropicalis Zimmer (1948)
T. c. exoptatus Cabanis & Heine (1863)
T. c. collaris Vieillot (1817)
T. c. castaneus Spix (1824)

BirdLife International ұйымының "Әлем құстарының анықтамалығы" (HBW) сегіз қосалқы түрді мойындайды, T. c. aurantiiventris және T. c. underwoodi қоспағанда.

Сипаттама

Трогондардың еркек және әйелдерінің түстес қауырсындары ерекше, олар жұмсақ, көбінесе түрлі-түсті болады. Жағалы трогонның ұзындығы шамамен 30 см, салмағы шамамен 75 грамм. Екі жыныстың да беті мен тамағы қара түсті. Еркектің басы, мойны, арқасы және құйрық аймағы жарқын металл жасыл түсті. Қанаттары бүгілгенде қара және ақ түсті ұсақ жолақтар көрінеді. Кеудесі де металл жасыл түсті, оны жарқын қызыл іш және құйрық аймағынан бөліп тұратын ақ жолақ бар. Құйрығының үстіңгі жағы қара ұшы бар жасыл, ал астыңғы жағы қара және ақ түсті жолақтармен өрнектелген. Әйелдерінің түсі еркектерге қарағанда зәйтүн түсті, жабық қанаты қара түсті ұсақ жолақтармен, ал іші еркектерге қарағанда көңілді қызыл түсті. Құйрығының астыңғы жағы сұр түсті, бірнеше қара жолақтары және ақ ұштары бар.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жағалы трогонның 10 түршесі былай таралған: және күйреуіктер, жәндіктер, мысалы, сіркешкілер, сүңгілер, цикадалар, қоңыздар және таяқшалар. Олар жиі түрлі түрлердің бірлесіп азық іздейтін топтарының жиегінде болады, бірақ басқа топ мүшелерімен араласпайды.

Өсіру

Жағалы трогонның ұя салу маусымы түрдің кең таралған аймасында әртүрлі кезеңде басталады, Француз Гвианасында қараша айынан басталып, Венесуэлада сәуір айына дейін созылады. Ол шіріген ағаштардағы қуыстарда немесе ағаштағы термиттер жасаған ұяларда ұялайды; көбінесе қуыс тым шалқақ болғандықтан құстың көп бөлігі көрініп тұрады. Әдетте, бір ұяда екі жұмыртқа болады. Екі жыныс та жұмыртқаларды күтіп, балапандарға қарайды.

Дауыстау

Жағалы трогонның әні географиялық жағдайға қарай өзгереді. Мексика және Орталық Америкадағы популяциялар "аса мұңды 2-3 ноталы кьоу' кьоу немесе кау' кау, және жылдам кьоу кьоу кьоу" деп әндейді. Оңтүстік Америкадағы әндер "әдетте кекештелген кіріспе нотасымен басталатын, тыныш, сыңғырлаған ноталар тізбегі: уи'уи уху уху уху" деп сипатталады. Дауыс шығарулардың ішінде "ұзаққа созылған қарқыл" және "жұмбақтайтын шурррр" бар.

Мәртебе

IUCN жағалы трогонды қауіпсіз түр деп бағалаған. Оның өте кең, бірақ нақты сандық көрсеткісі жоқ популяциясы және өте үлкен таралған аймағы бар.