Кіріспе

Редукция-окистену ақуыздарының класы

Тиоредоксин (TRX немесе TXN) – барлық организмдерде кездесетін шағын редукция-окистену ақуыздарының класы. Ол көптеген маңызды биологиялық процестерде, соның ішінде редокс сигнализациясында қатысады. Адамдарда тиоредоксиндер TXN және TXN2 гендерімен кодталады. Адам тиоредоксин гендерінің біреуінің жұмысын жоғалтуы дами бастаған эмбрионның төрт жасушалық кезеңінде өлімге алып келеді. Толыққанды түсіндірілмесе де, тиоредоксин реактивті оттегі түлестеріне (РОС) реакция арқылы медицинамен байланысты. Өсімдіктерде тиоредоксиндер фотосинтезден бастап өсуге, гүлдеуге, тұқымның жетілуі мен өсуіне дейінгі маңызды функциялардың кең спектрін реттейді. Тиоредоксиндер жасушалар аралық байланыста да маңызды рөл атқарады.

Пайда болуы

Олар дерлік барлық белгілі организмдерде табылады және сүтқоректілер үшін өмірлік маңызға ие.

Функция

Тиоредоксиннің (Trx) негізгі функциясы – окисқан цистеин қалдықтарын тотығуын азайту және дисульфидтік байланыстарды үзу. Тиоредоксиннің көптеген in vitro субстраттары анықталды, оның ішінде рибонуклеаза, хориогонадотропиндер, қан ұю факторлары, глюкокортикоид рецепторлары және инсулин. Инсулиннің тотығуын азайту әдетте белсенділікті анықтау үшін қолданылады. Тиоредоксиндер өздерінің тотыққан күйін флавофермент тиоредоксин редуктаза арқылы, NADPH-қа тәуелді реакция арқылы сақтайды. Тиоредоксиндер пероксидазалар мен рибонуклеотид редуктазаларға электрон доноры ретінде әрекет етеді. Глутаредоксиндер тиоредоксиндердің көптеген функцияларын бөліседі, бірақ олар белгілі бір редуктаза емес, глютатионмен тотығады.

Жүрек гипертрофиясына әсері

Trx1 бірнеше түрлі нысандармен өзара әрекеттесу арқылы жүрек гипертрофиясын, яғни жүректің төменгі камераларының қабырғаларының қалыңдауын төмендететіні көрсетілген. Trx1 ядролық тыныс алу факторлары 1 және 2 (NRF1 және NRF2) транскрипциялық белсенділігін күшейтеді және пероксисома пролифераторының белсендірілген γ коактиваторы 1 α (PGC 1α) экспрессиясын стимуляциялайды. Бұдан әрі, Trx1 гистон деацетилаза 4 (HDAC4) молекуласындағы екі цистеин қалдығын тотықсыздандырады, бұл HDAC4-тің цитозольдегі тотыққан түрінен ядроға импортталуына жағдай жасайды. Ядроға енгеннен кейін, тотықсыздандырылған HDAC4 жүрек гипертрофиясын тудыратын NFAT сияқты транскрипция факторларының белсенділігін төмендетеді. Trx1 SMYD1 экспрессия деңгейін реттеуге қабілетті, осылайша жүректі қорғау үшін белоктың метилирленуін жанама түрде бақылай алады.

Теріге тиоредоксин

Тиоредоксин тері күтімі өнімдерінде глутаредоксин және глутатионмен бірге антиоксидант ретінде пайдаланылады.