Кіріспе

Буре (Bouré және Boo Ray) – Америка Құрама Штаттарының Луизиана штатындағы Акадиана аймағында негізгі ойналатын, ставкалы карта ойыны. Ол сондай-ақ Грекияның Псара аралында Boureki (грек тілінде Μπουρέκι) деген атпен таралған. Ойынның ең жақын туыстары, әдетте, пик және Euchre болып саналады; көптеген аймақтық ойындар сияқты, Буре де ойын және ставка жасау ережелері бойынша көптеген нұсқаларды қолданады.

Нысан

Бурре ойынының мақсаты – әр қолдағы көпшілік қадамдарды жеңіп алып, осылайша банкадағы ақшаны иелену. Егер ойыншы көпшілік қадамдарды жеңе алмаса, екінші мақсат – бурреге ұшыраудан сақтану, яғни ешқандай қадамды жеңіп алмау. Бурре жасаған ойыншыға әдетте жоғары айып салынады, оның ішінде банкадағы ақша сомасына тең сома да болуы мүмкін.

Ережелер

Ойын стандартты 52 картадан тұратын колодамен, аса жоғары саналып, екіден жетіге дейінгі ойыншылармен ойналады. Жеті ойыншы болғанда, тек үш картаны тастауға болады (кейінгі ойыншылар үшін оларды қайта қолдану қажеттігі болмас үшін). Әр ойыншы анисте болғаннан кейін, дилер әр ойыншыға біртіндеп бес картадан береді. Дәстүрлі ойында дилер өзінің бесінші картасын – соңғы берілгенін – ашады, ал осы картаның масти түсі деп есептеледі (Бурэки козия немесе атойда). Пик сияқты, таңдалған түс басқа барлық түстерден күшті. Түстің екілігі кез келген басқа түстің асынан жоғарырақ. Берілгеннен кейін, әр ойыншы (дилерден сол жағынан бастап, сағат тілі бойынша жалғасады) ойнау ниетін білдіреді. Көптеген нұсқаларда осы сәтте қосымша анисте болу қажет. Ойнамайтындар бүктеледі; олардың карталарын дилер жинап алады. Барлық ойыншылар ниеттерін білдіргеннен кейін, дилер ойынға қалып отырғандардан (бұрынғы ретпен) қанша жаңа карта қалағанын сұрайды. Олар бастапқы жиынтықтан бірдей мөлшерде тастап, нөлден беске дейінгі кез келген санды таңдап алады; тасталған карталар бөлек үймеге жиналады, ал дилер оларға тасталған карталардың санына тең жаңа карталар береді. Егер барлық ойыншыларға қызмет көрсетілгенге дейін негізгі колода таусылса, дилер "бүктелген" қолдарды шайқап қайтадан береді; егер бұл колода да таусылса, тасталған карталар шайқалып қолданылады. Барлық ойыншылар, дилер де, бүктеліп немесе қайта тартуын аяқтағаннан кейін, трюктерді алу фазасы басталады. Дилерден сол жақтағы, әлі ойында қалған ойыншы кез келген картаны ойнау арқылы бастайды (кейбір ерекшеліктерден басқа); ойын ережелері мынадай (төмен нөмірлі ереже жоғарырақ нөмірлілерді жоққа шығарады): Мүмкін болса, түске сәйкес карта ойнау керек, тіпті сіздің ең жоғары түсті картаңыз қолдағы ең жоғары картаны жеңсе де. Егер түс ойналса, сізде сол түстің картасы болмаса, сіз түс ойнауыңыз керек және "жеңу үшін ойнауыңыз керек". Егер ойналған жалғыз түс үш болса, ал сізде түстің екілігі мен асы болса, бірақ жетекші түстің карталары болмаса, сіз түстің асын ойнауыңыз керек. Егер сіз "жеңу үшін ойнай алмасаңыз", онда трюкті жеңіп алуға ешқандай мүмкіндігі жоқ түсті ойнау міндетті емес. Кейбір нұсқалар "жеңу үшін ойнау" ережесін жоққа шығарады және түс картасын ойнауды талап етеді. Егер сізде жетекші түстің карталары немесе түс болмаса, кез келген картаны ойнауға болады. Бұл - сыртқы карта және жетекші түстің екілігінен төмен саналады. Айналымның немесе трюктің жеңімпазы карталарды жинап, оларды бетімен жоғары қаратып өзінің алдына қояды, содан кейін тағы бір картамен бастайды. Бес трюк аяқталғанша ойын жалғасады. Егер бір ойыншы басқа ойыншылардан көбірек трюк алса, ол ойыншы жеңіп, банкадағы барлық ұтыстарды ала алады. Егер бірнеше ойыншы ең көп трюк үшін тең болса, онда банка бөліседі. Бес трюкпен, екіге бөлінетін жалғыз мүмкіндіктер – 2-2-1 және 1-1-1-1-1. Банка бөліскен жағдайда, ұтыстар үстелде қалады. Ойын кезінде ешқандай трюк алмаған немесе ережелерді бұзған ойыншы – яғни, ережелерді дұрыс орындамаған – бурредке ұшырап, келесі айналымда әдеттегі анисте қосылудың орнына банкаға тең сома төлеуі керек. Мысалы, егер айналым соңында банкада бес қызыл фишка болса және біреу бурредке ұшыраса, ол келесі айналымда банкаға бес қызыл фишканы (немесе олардың эквивалентін) салуы керек. Содан кейін дилер сол жаққа өтеді. Мәжбүрлеу туралы күрделі ережелер бар; қарапайым мысал – екінші трюк алған адамда түстің асы болғанда. Түстің асы жеңіліссіз болғандықтан, олар оны келесі карта ретінде ойнауы керек. Осыған ұқсас жағдайлар, ойыншы бір трюк алғанда және оның асы мен королі немесе (күрделірек) асы, ханымы мен жоқарлығы болғанда туындайды. Бұл кейде "жеңіске жету" ережесі деп аталады. Егер сіз жеңіске жететініңізге сенімді болсаңыз, сіз бірден жеңімпаз карталарды ашып, бірден жеңуіңіз керек. Ережелер теорияда қарапайым болғанымен, мәжбүрлеу туралы егжей-тегжейлі мәліметтер тіпті тәжірибелі ойыншыға да қиындық туғызуы мүмкін. "Жеңу үшін ойнау керек" ережесі, егер ойыншы "әдемі" ойнап, басқаларды бурредке ұшыратудан сақтауға тырысса, дау тудыруы мүмкін. Көптеген ойындар мұндай "әдемі" ойындарға рұқсат бермейді; ойыншылар басқа ойыншыларды мүмкіндігінше бурредке ұшыратуға тырысуы керек. Бурре – бұл толық емес ақпаратпен ойнайтын ойын, және ойыншылдық ережелерді заңгерлікпен жеңуі күтіледі, сондықтан мұндай "әдемі" ойындарды іздегенде айналымдарды талдау кезінде сақтық таныту керек.

Вариациялар

Бурре ережелерінің көптеген нұсқалары бар, мүмкін, оның аймақтық ойын болғандықтан. Ең көп таралғаны – бір бурре немесе ренегтің жалпы құнын шектейтін құмыра лимиті, яғни бір ойыншыға олар қанша тұруы мүмкін екенін анықтау. Кейбір ойындарда дилер барлық ойыншылар үшін бастапқы төлемді (анте) төлейді; бұл әрбір ойыншының төлем жасағанын анықтауды жеңілдетеді. Дегенмен, дилер өзінің ашық козы үшін төлем жасап отыр деуге болады. Мұндай нұсқада, егер бес ойыншы бір доллардан төлесе, әр қолдағы дилер бес доллар төлейді. Көбінесе дау тудыратын мәселе – егер ойыншыда козы болса, бірақ бастамалы масть болмаса, үстелдегі жоғары козыны жеңе алмаса, козы ойнауға мәжбүр болу керек пе деген сұрақ. Көпшілік пікір "жеңу үшін ойнау" қағидасы қолданылады дегенге келсе де, кейбір ойыншылар тобы жеңу мүмкін болмаса да, козы ойнауды талап етеді. Дұрыс емес ойнағаны үшін жазалар әртүрлі: жаңа ойыншылар үшін қарапайым кері қайтару, кері қайтару және ренег, немесе тек ренег. Бұл қате ойнаған ойыншының басқа бір немесе бірнеше ойыншыны буррелеуге тырысуына әкелуі мүмкін. Бастапқы төлем сомасы түсінікті түрде өзгеріп отырады, ал екінші бастапқы төлем жиі кездеседі.

Жаңалықтар

Бүрре ойыны НБА жұлдызы Гилберт Аренастың шеттетілуіне себеп болған дауға бастап кетті. 2009 жылдың 19 желтоқсанында Финикстен Вашингтонға түнгі рейсте Аренас командаласы Хаварис Криттентонды Бүрре ойынында 1000 доллардан астам ұтылғаны үшін қысымға алған. Екеуі сөз алмасып, Аренас Криттентонның көлігін жарып жіберуі мүмкін екенін айтса, Криттентон Аренастың операция жасалған тізесіне атуға кететінін мәлімдеді. Екі күннен кейін Аренас Вашингтон Визардс командасының киім ауыстыратын бөлмесіне төрт мылтық әкеліп, Криттентонның шкафына "Бірін таңда" деген жазуы бар қағазбен қалдырды. Осы оқиға, сондай-ақ Аренастың бұл жағдайды жеңілдете түскен мәлімдемелері, 2010 жылдың 6 қаңтарында НБА-дан шеттетуге әкеп соқты. 2011 жылдың қаңтар айында Мемфис Гризлиз командасының ұшағында НБА командаластары ОДЖ Майо мен Тони Алленнің арасындағы төбелес те Бүрре ойынынан туды, себебі Майо ойын бойынша қарызын төлеуден бас тартты.