Кіріспе

11 ұшты жұлдызды көпбұрыш

Геометрияда, хендекаграмма (сонымен қатар эндекаграмма немесе эндекаграмма) – он бір төбесі бар жұлдызды көпбұрыш. Хендекаграмма атауы грек тіліндегі "он бір" санын білдіретін хендека префиксімен және "грам" жұрнағының комбинациясынан құралған. "Хендека" префиксі грекше ἕνδεκα (ἕν + δέκα, бірі + он) сөзінен шыққан, яғни "он бір" деген мағынаны білдіреді. "Грам" жұрнағы грекше γραμμῆς (grammēs) сөзінен туындаған, ол "сызық" дегенді білдіреді.

Құрылыс

Барлық тақ қабырғалы тұрақты көпбұрыштар мен Ферматтың ерекше алғашқы сандарының көбейтіндісі емес реті бар жұлдызды көпбұрыштар сияқты, тұрақты хендекаграммаларды циркуль мен сызғышпен салу мүмкін емес. Дегенмен, қағаз жолақтарынан {11/3}, {11/4} және {11/5} хендекаграммаларын жасауға арналған бүктеу схемаларын сипаттаңыз.

Қолданбалар

ДНҚ молекулаларының пішінін {11/3} және {11/4} хендекаграммаларымен жуықтауға болады. Форт Вуд, қазір Нью-Йорктегі Азаттық мүсінінің негізі, 11 қырлы жұлдыз пішіндес жұлдызды бекініс. Топкапы паршысында ислам өнерінде қолданылатын 11 қырлы жұлдыз тәрізді Гирих суреті бар. Бұл паршыдағы жұлдыз хендекаграмманың стандартты пішіндерінің бірі емес, керісінше, хендекагонның төбелерін хендекагон қабырғаларының шамалы қарама-қарсы орта нүктелерімен байланыстыратын сызықтар қолданылған. 11 қырлы жұлдызды Гирих өрнегі Момин Хатун мазарының сыртында да қолданылады; Эрик Бруг оның өрнегін "ислам геометриялық дизайнының ең жоғары деңгейі деп санауға болады" деп жазады. Space Shuttle Solid Rocket Booster-дегі қатты отынды ракета күштегішінде, ракетаның алдыңғы бөлігінің ядросында (отын жағатын ішкі кеңістік) 11 қырлы жұлдыз тәрізді қима қолданылған. Бұл конструкция ұшырылған кезде көбірек беттік аудан мен күшті итергіш күшті қамтамасыз етті, ал жұлдыздың қырлары күйгеннен кейін жанар жылдамдығы төмендеді және итергіш күш азайды, бұл ракета дыбыс барьерін өткен шамамен бір уақытта болды.