Белсенді жүйке зерттеуі (ENoG): Беттік нервтің бұзылуын (Белл парезі) анықтауға арналған қауіпсіз тесті. Нервтердің өткізгіштігін бағалауға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық тест
Medical test
Электронейрография немесе электронейрография (ENoG) – беттің бір жағындағы бұлшықет әлсіздігі (Белл парезі) кезінде бет нервін зерттеу үшін қолданылатын инвазивті емес неврологиялық тест. Электронейрография әдісін алғаш рет Эсслен мен Фиш 1979 жылы шеттік нервтердің тұтастығы мен өткізгіштігін зерттейтін әдісті сипаттау үшін қолданды. Қазіргі кезде ENoG бет нервін зерттеуді сипаттау үшін қолданылады, ал басқа нервтер үшін нерв өткізгіштігін зерттеу термині қолданылады. Бұл тері астындағы бір нүктеде нервтің қысқаша электрлік стимуляциясынан және сонымен бірге нерв траекториясының басқа нүктесінде электрлік белсенділікті (құрама әрекет потенциалдарын) тіркеуден тұрады. Нәтиже катодты сәулелі түтікшеде (CRT) немесе компьютердің бейне мониторы арқылы көрсетіледі. Стимуляция да, тіркеу де теріге жабыстырылған дискілі электродтар арқылы жүзеге асырылады, ал техник кіріс және шығыс сигналдарын күшейту үшін электр өткізгіш гель немесе паста қолдануы мүмкін. Сондай-ақ, тіркеуге қолданылатын электродтар сол нервпен иннервацияланатын бұлшықеттің электрлік белсенділігін анықтау үшін де пайдаланылуы мүмкін. Мұндай жағдайларда электронейрография электромиографиямен тығыз байланысты. Бұл процедураны аудиолог жүргізеді, ол беттің екі жағын салыстыру үшін тесттер жүргізеді. Стимуляциялық электрод стиломастоид тесігінде, ал тіркеу электроды назолабиальды жиырылымға жақын орналасқан. ENoG тестісі – бет нервінің тұтастығын анықтайтын жалғыз объективті өлшем.
Electroneuronography or electroneurography (ENoG) is a neurological non invasive test used to study the facial nerve in cases of muscle weakness in one side of the face (Bell's palsy). The technique of electroneuronography was first used by Esslen and Fisch in 1979 to describe a technique that examines the integrity and conductivity of peripheral nerves. In modern use, ENoG is used to describe study of the facial nerve, while the term nerve conduction study is employed for other nerves. It consists of a brief electrical stimulation of the nerve in one point underneath the skin, and at the same time recording the electrical activity (compound action potentials) at another point of the nerve's trajectory in the body. The response is displayed in a cathode ray tube (CRT) or through the video monitor of a computer. The stimulation as well as the recording are carried out by disc electrodes taped to the skin, and the technician may use electrically conducting gel or paste to bolster the signals being input and output. Alternatively, the recording electrodes may also be used to pick up the electrical activity of a muscle innervated by that nerve. In such instances electroneuronography is closely related to electromyography. It is performed by an audiologist, who carries out tests to compare the two sides of the face. The stimulation electrode is located at the stylomastoid foramen and the recording electrode is located near the nasolabial fold. The ENoG test is the only objective measure of facial nerve integrity.
Өмірбаян
Адам денесінде он екі жұп бас ми жүйкесі бар. Электронейрография көбінесе жүз жүйкелерінің зақымдану деңгейін зерттейді, олардың әрқайсысы мыңдаған талшықтардан тұрады. Моторлық және сезімтал талшықтар әдетте 2:1 қатынаста кездеседі, және нормативті жүйке өткізгіштігі үшін қозғалтқыш бірліктердің жартысы ғана жұмыс істеуі керек деген ұсыныс бар. Жүз жүйкелері ми сабасынан басталып, есту арнасы арқылы өтеді, бас сүйегінен стиломастоид тесігі арқылы шығып, беттің әр жағында 2 негізгі тармаққа бөлінеді. Олар бұлшық еттердің жирылуын және бет-әлпетті басқарады. Жүз жүйкесінің салдарынан туындаған паралич адам өмірінің көптеген жақтарына әсер етуі мүмкін, эмоционалдық немесе психологиялық әсерлерден бастап, нақты физикалық шектеулерге дейін. Мұндай жағдайға ұшыраған адамдар сөйлеуге, ішуге, тамақтануға және тіпті ең қарапайым бет-әлпетін көрсетуге қиналады. Бұлардың бәрі әлеуметтенуді және қоғамдық өмірге белсенді қатысуды шектейді. Сондықтан, мұндай бұзылыстарды анықтау және емдеу үшін жүз жүйкесінің толықтығын дұрыс бағалау өте маңызды. Электронейрография дәрігердің ауруды басқарудағы әрекеттерінің негізі ретінде қолданылады. Дәрігер бастапқы тексеруден кейін науқасты бақылауда ұстауды немесе зақымды жою үшін хирургиялық араласуды ұсына алады. Жүз жүйкесінің бұзылыстарының көптеген себептері болуы мүмкін: Белл параличі, хирургиялық қателіктерге байланысты жарақаттар, уақ сүйектің зақымдануы, ортаңғы құлақтың қабынуы, көптеген склероз, қызылша, сушилік және басқа да жағдайлар.
In the human body there are twelve pairs of cranial nerves. Electroneuronography is typically concerned with the amount of degradation in the facial nerves, each of which consists of thousands of fibers. Motor and sensory fibers are typically found in a 2:1 ratio, and it has been proposed that only half of the motor units need to be functional for normal nerve conduction to take place. The facial nerves originate in the brainstem, cross through the auditory canal, exit the skull at the stylomastoid foramen, and terminate face in 2 main branches on each side of the face. These control muscle contractions and facial expressions. Facial nerve paralysis can impact several aspects of a person's life, ranging from emotional or psychological effects to the actual physical limitations themselves. People who have been affected by such conditions often have difficulty speaking, drinking, eating, and showing the simplest of facial expressions. All of these combine to limit socialization and active involvement in the public domain. The proper assessment of facial nerve integrity is, therefore, vital to the detection and treatment of such disorders. Electroneuronography is used as a basis for a physician's course of action in managing disease. A doctor may opt for continued observation of the patient following initial testing, or they may recommend surgery to deal with the damage. Facial nerve disorders may stem from a myriad of contributing factors: Bell's palsy, injury resulting from surgical error, trauma to the temporal bone, otitis media, multiple sclerosis, mumps, chicken pox, and other conditions.
Жазу әдістері
Электроневрографиялық зерттеулерді аудиологтар жүргізеді. Әдетте, жүйе құлаққа жақын (стиломастоидты тесік) жоғары қуатты электрлік стимуляцияға жауап ретінде мұрынның жанында (назолабиальды жиырылу) пайда болатын күрделі бұлшық әрекеттерінің потенциалдары арасындағы айырмашылықты есептейді. Осылайша, электрлік стимул беттік нерв бойымен жүреді, оның орнын дәл анықтауға мүмкіндік береді. Жазудың сезімталдығы мен нақтылығын арттыру – тұрақты мақсат, ал айырмашылықтар электродтардың орналасуы мен қысымы, стимуляциялық ток және терінің кедергісінен туындайды деп саналады. Эсслен мен Фиш электродтарды назолабиальды жиырылуға орналастырды, бұл стандартқа айналды, бірақ Мей мен Хьюз мұрын қанатшасына орналастырылған электродтармен эксперимент жасады, жақсырақ толқын формаларын көрсетті. Екі орналасу да жоғары қуатты шек, толқын формасы/амплитудасы және қайталанатындығы бойынша салыстырылды. Жоғары қуатты шекке қатысты, мұрын қанатшасы жоғары бифазалық толқын формасын көрсетті, сонымен қатар қанағаттанарлық нәтиже алу үшін аз стимуляциялық ток қажет болды. Дегенмен, қалған барлық өлшемдерде назолабиальды жиырылуда және мұрын қанатшасында статистикалық айырмашылықтар байқалған жоқ. Нервтің электрлік стимуляциясы кезінде әдетте біраз дискомфорт сезіледі, бірақ көптеген науқастар өз жағдайларын емдеу үшін осы процедураны жасауды қалайды. Өлшемдер әдетте беттің сау, зақымдалмаған жағында басталады, содан кейін зақымдалған жағында жүргізіледі. Биполярлық стимуляция стиломастоидты тесікте жасалады, ал жазу электродтары мұрынға жақын нервтің соңғы ұштарына бекітіледі. Жерге қосылатын электрод науқастың маңдайының ортасына, беттік нервтен жеткілікті қашықтықта орналастырылады, осылайша сигнал бермейді. Ең жақсы нәтиже алу үшін әртүрлі стимуляциялық орындар қолданылуы мүмкін. Аудиологтар ең аз стимуляциялық токпен нәтижелерді оңтайландыру арқылы ең тиімді жазбаларды алуға тырысады. Зақымның деңгейі зақымдалған жақтың нервтік өткізгіштігінің сау жаққа қарағанда қаншалықты сақталғанының арақатынасы арқылы есептеледі. Сынаудан алынған деректерді дұрыс түсіндіру үшін көп клиникалық тәжірибе қажет болуы мүмкін, ал нәтижелерді дұрыс оқымау науқасты одан әрі зақымдану немесе сау беттік нервтерде проблема тудыру қаупіне ұшыратуы мүмкін.
Electroneuronography tests are performed by audiologists. Typically, the system calculates the difference between compound muscle action potentials generated near the nose (nasolabial fold) in response to supramaximal electrical stimulation near the ear (stylomastoid foramen). Thus, the electrical stimulus travels along the facial nerve, allowing it to be specifically pinpointed. Increasing sensitivity and specificity of the recordings has been a constant goal, and it is believed that variability arises from the location and pressure of the electrodes, the stimulating current, and skin resistance. Esslen and Fisch placed the electrodes on the nasolabial fold, and this has become the standard, but May and Hughes experimented with electrodes placed on the nasal ala, citing better waveforms. The two positions were compared with respect to supramaximal threshold, waveform shape/amplitude, and repeatability. With regard to the supramaximal threshold, the nasal alae demonstrated a superior biphasic waveform while requiring less input stimulation to yield adequate results. In all other categories, however, there was no statistical difference between taking measurements at the nasolabial fold compared to the nasal alae. It is common for a general feeling of discomfort to accompany the electrical stimulation of the nerve, but nearly all patients prefer to undergo the procedure in order to effect a treatment for their condition. Measurements are generally taken on the normal, unaffected side of the face first, and then on the abnormal side. Bipolar stimulation is generated at the stylomastoid foramen, while the recording electrodes are attached at the terminal ends of the nerve near the nose. A ground electrode is placed in the center of the patient's forehead, sufficiently far from the facial nerve as to not give an output reading. A variety of stimulation locations may also be employed, to get the best possible results. Audiologists aim to get the most efficient readings possible by optimizing results with a minimal input stimulus. The amount of damage is calculated as a ratio of how much nerve conduction has been retained by the affected side compared to the healthy value. Massive amounts of clinical experience may be required to accurately interpret the data received from testing, and misreading the results may put the patient at serious risk of developing further damage or creating a problem with otherwise healthy facial nerves.
Баламалы сынақтар
Беттік нервтің қалыптылығын тексеру үшін бірнеше баламалы процедуралар бар. Электромиография, акустикалық рефлекс тестілеу (бұрынғы алтын стандарт), МРТ, КТ сканилеу, транскраниалды магниттік стимуляция, жыпылықтау рефлексі тестілері және максималды/минималды стимуляция тестілері де нервтердің тірілігін бағау үшін қолданылуы мүмкін. Дегенмен, қазіргі таңда электроневрография осы опциялармен салыстырғанда жалғыз объективті тест болып табылады және тест басқаларынан бұрын орындалады.
Several alternative procedures exist for testing facial nerve integrity. Electromyography, Acoustic reflex testing (formerly the gold standard), MRI, CT scanning, transcranial magnetic stimulation, blink reflex tests, and maximal/minimal stimulation tests may also be used to assess the viability of the nerves. Currently, however, electroneuronography serves as the only objective test compared to these options, and the test is preferentially performed before the others.
Хаус-Бракманның бет-әлпетті бағалау шкаласы
Бракман шкаласы (HB) – медицина қызметкерлерінің беттік жүйкенің қызметін бағалау үшін қолданатын стандартты өлшем. Бұл пациенттің бет бұлшықтарының қасақана қозғалыс диапазонын өлшейді және көбінесе дәрігердің бақылауларына негізделген. Шкаланың субъективті табиғатынан туындап, әртүрлі дәрігерлердің бағалауларында айырмашылықтар болуы мүмкін, бірақ оның жалпы сенімділігі мен қолданудың қарапайымдылығы осы шкаланы медициналық мамандардың арасында ең көп қолданылатынына айналдырды. Шкаланың өзі алты деңгейден тұрады: денсаулық (1 деңгей) бастап, қозғалыстың толық жоқтығына (6 деңгей) дейін. Көзбен қарап тексеру кезінде пациенттің беттік жүйкесінің қызмет деңгейі 6 деңгейдің бөлшегі ретінде көрсетіледі. Сондықтан, қалыпты беттік жүйкесі бар адам "1/6" немесе "6 деңгейдің 1 деңгейі" деп бағаланады. Екінші деңгей – беттік жүйкенің жеңіл әлсіреуімен, ал үшінші және төртінші деңгейлер – орташа зақымданумен байланысты, олар көзді жұму қабілетіне байланысты ғана өзгереді. Келесі екі деңгейге ауыр зақымдану және толық сал тиесілі. Электронейрография тек ең ауыр жағдайларда (5/6 немесе 6/6) қолданылады, себебі басқа жағдайларда жүйке көбінесе зақымдалмағандығы анық көрінеді. Дегенмен, пациенттің жағдайын төменгі деңгейдегі зақымданудан бастап бақылауға алу пайдалы болуы мүмкін.
The House Brackmann (HB) scale is the standard used by medical professionals to evaluate facial nerve function. It is a measure of the range of intentional motion the patient's facial muscles have, and is based largely on the observations of the physician. Because of the subjective nature of the scale, there may be discrepancies between assessments by different doctors, but the overall reliability and ease of use has made this scale the most commonly employed by medical professionals. The scale itself consists of six levels of facial nerve function, ranging from healthy (level 1) to a total lack of movement (level 6). When performing a visual examination, the level at which the patient's facial nerves are functioning is reported as a fraction of the 6 levels. Therefore, someone with normal facial nerve integrity would be reported as "1/6," or "level 1 of 6." Grade two is associated with mild weakening of the facial nerve, and grades three and four have moderate damage, varying only on the basis of the ability to close the eye. The next two levels include severe impairment and total paralysis, respectively. Electroneuronography may only be employed in the most severe instances (5/6 or 6/6) because in the other cases there is clear evidence that the nerve is mostly intact. Even so, it may be helpful to chart a patient's progress beginning at the lowest levels of damage.
Әлсіздіктің жалпы себептері
Бәлкім, бет нервіне зақым келтірудің ең көп таралған себебі – Белл шалдығы (BP). Әлемдік халықтың жыл сайынғы шамамен 0,00015%-ы осы ауруға шалдығады, ал осы жағдайлардың 10%-ға дейін қайталануы мүмкін. Бұл аурудың этиологиясы қазірге дейін белгісіз, бірақ инфекциялар, генетикалық бейімділік, қоршаған орта факторлары және нейропатия сияқты гипотезалар бар. Ауруға шалдыққандардың арасында бет бұлшықеттерінің бір жақты соқпауы бір-екі күн ішінде пайда болады, бірақ науқастың бірнеше апта ішінде өздігінен жазылуы жиі кездеседі. Қалай болғанда да, жағдай жақсарған жағдайда да, науқастың бет бұлшықеттерінде өмір бойы әлсіздік болу ықтималдығы 20%-ды құрайды, ал осы адамдардың 5%-ында Бракман шкаласы бойынша 4 немесе одан жоғары деңгейдегі қанағаттандырмас зақымдану болуы мүмкін. Белл шалдығының тағы бір мүмкін салдары – Валлериандық дегенерация (ВД), ол бірнеше күннен кейін байқалуы мүмкін. Бұл патологияның баяу дамуына байланысты, науқас Белл шалдығының басталуынан кейін бет бұлшықеттерін қасақана басқара алмаса да, электронейрографияда қалыпты нәтижелерді көрсетуі мүмкін. Себебі дегенерация әлі толыққанды аяқталмаған, ал кейбір талшықтар әлі де зақымданбаған. Сондықтан, жалған теріс нәтижелерге жол бермеу үшін симптомдар пайда болғаннан кейін кемінде үш күн күтіп, электронейрографиялық тест жүргізу стандартты тәжірибе болып табылады. Керісінше, әдетте, жиырма бір күннен кейін тесттер жасау ұсынылмайды. Әдетте, электронейрографиялық жазбалар симптомдардың үшінші күні жасалады және бір қалыпқа келгенше әр төрт күнде қайталанады.
Perhaps the most common cause of damage to the facial nerve is Bell's palsy (BP). It has a reported incidence of about 0.00015% within the world population each year, and in up to approximately 10% of those cases, the disorder will recur. The etiology of this disease is currently unknown, but hypotheses include infections, genetic predisposition, environmental factors, and neuropathy. Among those who develop the disorder, unilateral paralysis of the facial muscles occurs in a day or two, but it is common for the patient to recover on their own over the span of a few weeks. Even if the condition is resolved, the patient still stands a 20% chance of having lifelong weakness in their facial muscles, and 5% of these people will have permanent damage equivalent to a level of 4 or higher on the House Brackmann scale. Another possible effect of Bell's palsy is Wallerian degeneration (WD), which may take days to become evident. Because of the slow acting nature of this pathology, a patient may present healthy electroneuronography results despite a lack of volitional control of the facial muscles immediately following the onset of Bell's palsy. This is because the degeneration has not yet reached completion, and some fibers are still intact. Therefore, it is standard procedure to wait at least three days after symptoms present themselves to perform an electroneuronography test, in order to prevent false negatives. At the other end of the spectrum, tests are generally not recommended after a period of twenty one days. Typically, electroneuronography recordings are taken on the third day of symptoms and repeated every four days until a plateau is reached.
Бет нерві зақымдануы
Седдон бет жүйкесінің зақымдануын үш негізгі санатқа бөлді: нейропраксия, нейротмезис және аксонотмезис. Нейропраксия – Белл парезімен байланысты зақымданудың ең көп кездесетін түрі, және ол перифериялық жүйкенің дегенерациясы болмайтын салқыншалықпен сипатталады. Электронейрография нормативті немесе жеңіл бұзылған жауапты көрсетеді, себебі жүйке талшықтары әлі де толық, бірақ саналы бақылауға жауап бермейді. Нейротмезис – ең нашар мүмкін нәтиже деп есептеледі, электронейрография көрсеткіштері тік сызыққа тең немесе стимуляцияға жауап бермейді. Бұл бет жүйкесінің толық жойылуын білдіреді. Соңында, аксонотмезис – ішкі жүйке талшықтарының зақымдануынан тұрады, ал сыртқы қабықшасы толық күйінде қалады, сондай-ақ стимуляцияға жауап ретінде тік сызық береді. Олардың ұқсас нәтижелері болғандықтан, электронейрографияның өзі жүйке зақымдануының соңғы екі түрін ажырата алмайды.
Seddon classified facial nerve injuries into three broad categories: neuropraxia, neurotmesis, and axonotmesis. Neuropraxia is the most common form of injury associated with Bell's palsy, and it is characterized by paralysis without a degeneration of the peripheral nerve. Electroneuronography would yield a normal or mildly impaired response, as the nerve fibers are still whole but unresponsive to conscious control. Neurotmesis is regarded as the worst possible outcome, with electroneuronography readings equivalent to a flat line, or no response to stimulation. This represents total degradation of the facial nerve. Lastly, axonotmesis consists of damage to the inner nerve fibers while the outer covering remains whole, and also yields a flat line in response to stimulation. Because of their similar recordings, electroneuronography cannot, by itself, distinguish between the latter two forms of nerve injury.