Кіріспе
Американдық саясаткер және заңгер (1940–2019)
Джеральд Ли Балилес (8 шілде 1940 – 29 қазан 2019) – Вирджиния штатының заңгері және демократ саясаткері. Оның мансабы туған штатындағы маңызды әлеуметтік және технологиялық өзгерістермен бірге өтті. Вирджинияның 65-ші губернаторы (1986–1990 жылдары) болған ол, бұрынғысы Патрик окруғында туған, алдында штаттың бас прокуроры (1982–1985) қызметін атқарған және Вирджиния штатының делегаттар палатасында Ричмонд және Хенрико округтарын өкілдік еткен (1972–1982). Тағы бір жеке заңгерлік тәжірибеден кейін, Hunton & Williams компаниясында (1991–2005), Балилес Вирджиния университетімен байланысты бейтарап Миллер қоғамдық істер орталығына жетекшілік етті (2006–2014).
Ерте өмір және білім
1940 жылы 8 шілдеде Стюарт қаласының жанындағы Патрик округінде дүниеге келген Балильс пен оның інісі Ларри ата-анасы ажырасқаннан кейін әже-шешесі тәрбиеледі, ал ағасы Стюартты әпкесі мен күйеуі тәрбиеледі. Вирджиния штатындағы жаппай қарсылық кезеңінде (оның ішінде көптеген округтердегі мектептердің жабылуы) Балильс Вирджиния штатының Уэйнесборо қаласындағы Фишберн әскери мектебінде білім алды. 1963 жылы Коннектикут штатындағы Веслиан университетінде мемлекеттік басқару мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1967 жылы Балильс Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласындағы Вирджиния университетінің заң мектебінен заң ғылымдарының жоғары санаттағы мамандығын (J.D.) алды.
Мансап
Вирджиния адвокатурасына қабылданғаннан кейін Балилес штаттың астанасы Ричмондтағы бас прокурордың көмекшісі лауазымына орналасты, онда ол қоршаған ортаны қорғау құқығы саласында тәжірибе жинады. Ол кеңседегі соңғы үш жылында (1972-1975 жж.) Вирджинияның бас прокурорының орынбасары болып тағайындалды. Байрд ұйымы ыдырағаннан кейін Балилес кеңседен кетіп, жеке құқықтық практикасын ашты. 1971 жылы Ричмондтың Демократиялық комитетінің хатшысы болып сайланған ол 1975 жылы өзінен сайлауға түсіп, Вирджиния Бас Ассамблеясында Ричмонд және Хенрико округін өкілдік ететін делегаттардың бірі болды (бұл жартылай штаттық лауазым). 1981 жылға дейін Вирджиния Делегаттар палатасының мүшесі болып қайта сайланды (содан кейін, төменде талданғандай, ол бас прокурор лауазымына сәтті үміткер болды). Заң шығарушы органмен жұмыс істеген кезеңде Балилес корпорациялар, сақтандыру және банк ісі, сондай-ақ ауыл шаруашылығы комитеттерінде жұмыс істеді. Ол Америка, Вирджиния және Ричмонд адвокаттар қауымдастықтарында да белсенді болды және 1975 жылдан 1977 жылға дейін Вирджинияның үлгілі сот жүйесі бағдарламасын басқарды. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың төртінші апелляциялық сотында және АҚШ Жоғарғы сотында іс жүргізу құқығына ие болды.
Вирджинияның бас прокуроры
Балилес 1981 жылы Вирджинияның 64-ші губернаторы болған Чак Робб басқаратын тізім бойынша штаттық бас прокурор лауазымына кандидат болды. Әріптестері оны үздік бас прокурор деп таныды. Губернаторлыққа үміткерлігі үшін ол лауазымынан кетті, сол себепті бас орынбасары Уильям Грей Броаддус сайлаушылар Мэри Сью Терриді (Балилеспен бірге жеңіске жеткен тізіммен сайлауға түскен) сол лауазымға сайлағанша қысқа мерзімге Вирджинияның бас прокуроры болды.
Вирджинияның губернаторы
Вирджиния штатының конституциясы губернаторларды қатарынан емес, бір ғана мерзімге шектегендіктен, Балилес Роббтың орнын басып, демократтардың ішкі сайлауы мен жалпы сайлауда жеңіске жетті. 1985 жылғы сайлауда Балилес әртүрлі демократтардан құралған тізімді басқарды, онда Дуглас Уайлдер вице-губернатор (бұл лауазымды алғаш рет атқаратын афроамерикалық) және Мэри Сью Терри бас прокурор (бұл лауазымды алғаш рет атқаратын әйел) болды. Олар делегат Уайат Дюррет басқарған республикашылдардың ақ нәсілді ерлерден құралған тізімін жеңді. Балилес губернаторлық сайлауда дауыстардың 55,2 пайызын алды. Ол 1986 жылдан 1990 жылға дейін Вирджинияның 65-ші губернаторы болып қызмет етті және көлік, білім беру және экономикалық дамуды қолдаушы ретінде танылды. Ол сондай-ақ Вирджиния Жоғарғы сотына алғашқы әйел судья, Элизабет Б. Лейсиді тағайындады, штаттық түрме жүйесін кеңейтті және штаттың қоршаған ортаны қорғауын күшейтуге тырысты, соның ішінде Чесапик шығанағын тазалауға көмектесті. Өкіметтік өкілеттігі кезінде Балилес Вирджинияның көлік инфрақұрылымын реформалауға ұмтылды. 1986 жылы ол Вирджинияның көлік жүйесін жақсарту үшін Бас Ассамблеяның арнайы сессиясы арқылы жылына 422 миллион долларлық кіріс жоспарын мақұлдады, тіпті бензинге салықты көтеруге және ақылы жолдарды қолдауға батыл болды. Кейіннен оны көлікті жақсартуға берген назар үшін Вирджинияның «көлік губернаторы» деп атады. Балилес губернатор ретіндегі басты міндеттерінің бірі – мемлекеттің әлемдік нарықтарға қатысу және бәсекелесу қабілетін қамтамасыз ету болды. Оның басшылығымен Вирджинияның халықаралық саудасы айтарлықтай өсті. Кірістерін арттыру да оның маңызды жетістігі болды. Балилес жұмыс істейтін адамдардың өмір бойы және мансабында жаңа дағдылар мен білім алу қажеттігін үнемі атап көрсетті. Оның әкімшілігі штаттың жоғары білім беру ұстаздарының жалақысын көбейтіп, оңтүстіктегі ең жоғары деңгейге жеткізді және ұлттық орташа көрсеткіштен 400 долларға арттырды. Ол білім беру саласындағы мамандар мен шенеуніктердің жыл сайынғы кездесулерін ұйымдастыра бастады, мақсаты – барлық жастағы және әртүрлі әлеуметтік топтарға қолжетімді, икемді, штаттық білім беру жүйесін құру болды, соның ішінде Вашингтон/Ричмонд дәлізінен тыс орналасқан ауылдық аймақтардағы тұрғындарға да мүмкіндік беруді көздеді. 1989 жылы ол президент Джордж Буштің саммиті үшін елдің губернаторларын Шарлоттсвиллде қабылдады. Балилес басқарған кезеңде штат 300 000 жаңа жұмыс орны құрылды және оңтүстікте жан басына шаққандағы ең жоғары табысқа ие болды (елде тоғызыншы орында). Оның өкілеттігінің соңғы жылында болған ұлттық экономикалық төмендеуге қарамастан, Балилестің халыққа танымал болуы 1989 жылы Дуглас Уайлдердің губернатор болып сайлануына көмектесті.
Губернаторлықтан кейінгі мансап
Кейбіреулер Балильсті губернаторлық қызметтен кейін жоғары мемлекеттік лауазымға лайықты кандидат деп есептесе, Вирджиния штатының АҚШ Сенатындағы орындарды демократ Чак Робб, Балильстің губернаторлық алдындағы ізбасары, және танымал республикашыл Джон Уорнер иеленген еді. Балилес 1992 жылы демократтардың президенттікке үміткерлігіне түсуден де бас тартты. 1990 жылы губернаторлық мерзімі аяқталғаннан кейін Балилес Ричмонд, Вирджинияда орналасқан Hunton & Williams ұлттық фирмасында серіктес болып жеке құқық практикасына қайта оралды. Ол авиация және халықаралық құқық салаларында маманданған, әуе компаниялары мен әуежайлар арасындағы келісімдерді келіссөздер арқылы жүзеге асырды, тасымалдаушылар арасындағы стратегиялық одақтарда жұмыс істеді және нарыққа қол жеткізуді кеңейту және қоршаған орта стандарттарын қорғау мақсатында коалициялар құрды. Ол сондай-ақ қоғамдық қызметтерге қатысты бірнеше тапсырмаларды қабылдады, соның ішінде президент Билл Клинтон мен Конгресс үшін Авиация индустриясының бәсекеге қабілеттілігін арттыру жөніндегі комиссия төрағасы қызметін атқарды. 1990-жылдардың басында Балилес Бәсекеге қабілеттілік саясаты кеңесінің Мемлекеттік инфрақұрылым кіші кеңесінің төрағасы болды. Ол Норфолк Саутерн корпорациясы мен Altria Group компанияларының директорлар кеңесіне де кірді. Балилес Қоғамдық телерадио тарату жүйесінің (PBS) басқарма төрағасы болып екі мерзім бойы қызмет етті. Кәсіби өмірінің көп бөлігінде балық аулауды ұнататын Балилес Чесапик шығанағын сақтауға үлкен үлес қосты. 1995 жылы ол «Чесапик шығанағын сақтау» атты кітабын жариялады. 2004 жылы Балилес шығанақты тазалауға қаражат жинау үшін құрылған комиссия төрағасы болды, ал 2005 жылы Чесапик шығанағы қоры оны «Жылдың консерваторы» деп таныды. Ол сонымен қатар Патрик округі білім беру қорын құрды және Университеттер мен колледждердің басқарушы кеңестерінің қауымдастығы атынан Академиялық президенттік жөніндегі комиссия мен Жоғары білім берудегі президенттіктің жағдайы жөніндегі жұмыс тобының төрағасы болды. Балилес он бір құрметті диплом алды, соның ішінде 2006 жылы Вирджиния әскери институтының Гарри Ф. Бёрд мемлекеттік қызмет сыйлығы. Балилес 2006 жылдың сәуір айында Миллер орталығының бесінші директоры болып тағайындалды және 2014 жылдың 31 желтоқсанында зейнеткерлікке шыққанға дейін «Америкалық форум» телебағдарламасын (6 жыл бойы эфирде болды) дамытты. Сыпайылығымен және екі партиялық келісімге келуге бейімділігімен танылған Балилес Джон Ф. Кеннеди, Линдон Б. Джонсон және Ричард М. Никсон президенттіктерінің Ақ үй таспаларының оннан астам томын жариялауға қатысты, сондай-ақ Джордж Х. В. Буш, Билл Клинтон және Джордж В. Буш президенттерінің, сондай-ақ Эдвард М. Кеннедидің ауызша тарих жобасын (2015 жылы жарық көрді) дамытқан ауызша тарих бағдарламасын жандандырды және Барак Обаманың президенттік ауызша тарих жобасының негізін қалады. Бұрын, 2002 жылы Миллер орталығы оның губернаторлық қызметіне арналған конференция өткізді, нәтижесінде 2003 жылы деректі фильм түсірілді.
Жеке өмір
Балильс екі рет үйленген. Бірінші әйелі Джинни Балильстен Лора және Джонатан есімді екі баласы болды. Өмірінің соңғы жылдары губернатор Балилес және оның екінші әйелі Робин уақыттарын Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласы мен Патрик округі арасында бөлісіп өткізді. Оның ұлы Джон Балилес 2012 жылы Ричмонд қалалық кеңесіне (толық емес жұмыс) сайланды, соның арқасында отбасының саяси дәстүрін жалғастырды, қазіргі таңда қаланың инновациялар жөніндегі аға саяси кеңесшісі қызметін атқарады.
Өлім
Балилес төрт жыл бойы бүйрек клеткалық карциномасы және өкпе фиброзымен күрескеннен кейін қайтыс болды. Ол 2019 жылдың 29 қазанында Шарлоттсвилл қаласында, отбасының қоршауында көз жұмды. Оның өмірі 79 жылға созылды. Вирджиния штатының губернаторы Ральф Нортам Балилестің штақатқа сіңірген қызметін құрметтеп, 2019 жылдың 28 қарашасына дейін штат туларын жартылай түсірілген күйде ілу туралы жарлық шығарды.
Халықтық мәдениетте
1988 жылы NBC телеарнасының "Мэри Фаганның қанына батқан өлім" атты мини-сериалында Ричмонд қаласының тарихи Shockoe Bottom аймағында түсірілген Балилес эпизодтық рөлде ("Мырза, мен Вирджинияданмын және наразылық білдіремін") Лео Франк үшін оның Мэри Фаганды өлтіргені үшін әділ сот болмағандықтан және жат көзқарас тудырғандықтан өлім жазасын тоқтатуды сұрап, қорғаушы ретінде пайда болды.