Кіріспе

Канадалық саясаткер және Жоғарғы Сот судьясы

Иван Кливленд Рэнд (27 сәуір 1884 – 2 қаңтар 1969) – канадалық заңгер, саясаткер, ғалым және Канада Жоғарғы Сотының судьясы. Ол "Канада тарихындағы ең көрнекті судья" деп есептеледі.

Ерте өмір және мансап

Нью-Брансуик штатының Монктон қаласында Нельсон Рэнд пен Минни Тернердің ұлы болып дүниеге келді. 1909 жылы Маунт-Аллисон университетінен бакалавр дәрежесін алды. 1912 жылы Гарвард заң мектебінен заң бакалавры дәрежесін алды. 1912 жылы Нью-Брансуик адвокатурасына қабылданды. 1912 жылдан 1920 жылға дейін Альберта штатының Медисин Хэт қаласында заңгерлік тәжірибесін жүргізді. 1920 жылы Монктонға оралғаннан кейін, Канада Ұлттық теміржолдарына кеңесші болып орналасты. 1924 жылы Нью-Брансуик бас прокуроры болып тағайындалды және 1925 жылдың ақпаннан маусым айына дейін Нью-Брансуик заң шығарушы жиналысының мүшесі болды.

Сот мансабы

1943 жылғы 22 сәуірде Уильям Лайон Маккензи Кингтің ұсынысымен Канаданың Жоғарғы сотына тағайындалды. Рэнд қызмет істеген кезеңде көптеген маңызды шешімдер шығарды. Ол, әсіресе, Ронкареллиге қарсы Дуплессис ісі бойынша шығарған үкімімен танымал, ол «көрікті» деп сипатталған. 1946 жылы ол Рэнд формуласын жасады, ол ұжымдық шартқа қатысты барлық қызметкерлердің, олар кәсіподақ мүшесі болса да, болмаса да, кәсіподақ төлемақысын төлеуін міндеттейді. Бұл келісім зорлық-зомбылықты тоқтатуға және өнеркәсіптік тұрақтылықты нығайтуға септігін тигізді, себебі ол кәсіподақтарды «алдымен жұмыс істеуге, кейін шағымдануға» бағытталды, ал оның орнына жұмыс берушілер төлемақыны автоматты түрде ұстап алып, кәсіподаққа аударуға міндетті болды.

Жоғарғы Соттан кейінгі мансап

Рэнд 1959 жылғы 27 сәуірде 75 жасқа толған соң Канаданың Жоғарғы сотынан міндетті зейнеткерлікке шықты. 1959-1964 жылдары ол Батыс Онтарио университетінің құқық мектебінің алғашқы деканы болды. 1966 жылы ол Онтарио Жоғарғы сотының судьясы Лео Ландревиллге қарсы дұрыс емес акция саудасы туралы айыптаулар бойынша патшалық комиссияның төрағасы болды. 1968 жылы ол Канада орденінің серігі атағымен марапатталды. Ол Маунт-Аллисон университеті, Нью-Брансуик университеті, Далхаузи университеті, Куинс университеті, Торонто университеті, Батыс Онтарио университеті және Колумбия университетінен құрметті дипломдар алды.

Палестина

Рэнд Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Палестина жөніндегі арнайы комитетіне Канада тарапынан тағайындалды. Осы ретте, Рэнд 1947 жылы Палестинаға сапар шегіп, БҰҰ-ның Палестинаны бөлу жоспарына әкелген UNSCOP-тың көпшілік баяндамасын қолдаған бөлуді жақтаушы болды. Аталған жоспарды еврей көшбасшылары қабылдаса, палестиналық арабтар қабылдамады. 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін ол оның қолдаушысына айналып, 1959 жылы Иерусалимде өзінің құрметіне аталған орманды ашуға барды. Рэндтің қанадалық Уильям Ловелл Халлмен болған кездесуі оның сионизм туралы түсінігін өзгертті. Рэнд БҰҰ-ның Палестинаны бөлу жоспарына және Израиль мемлекетінің құрылуына қолдау көрсеткен UNSCOP-тағы ең маңызды және ықпалды дауысқа ие болды.