Эдвард Юджин Саттон: Американдық баскетбол жаттықтырушысының өмірі мен мансабы
Eddie Sutton
Эдвард Саттон – американдық баскетбол жаттықтырушысы (1936-2020). 60 жылдан астам уақыт бойы колледж, мектептерде жұмыс істеген. Биографиясы, мансабы туралы ақпарат.
Эдвард Юджин Саттон (12 наурыз 1936 – 23 мамыр 2020) – американдық колледж баскетбол жаттықтырушысы. Канзас штатының Баклин қаласында туған Саттон Оклахома A&M (кейін Оклахома штаты) колледжінде баскетбол ойнады және алты онжылдық бойы орта мектеп, кіші колледж және колледж деңгейінде бас жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Оқушылық карьерасын Оклахома штатында Генри Ибаның басшылығымен аспирантурада ассистент ретінде бастағаннан кейін, Саттон Тулса орталық орта мектебінде және Оңтүстік Айдахо колледжінде табысты бас жаттықтырушы болды. Саттон 1969 жылы Крейтон университетінде NCAA деңгейінде жаттықтырушылық қызметтен бастады, содан кейін 1974 жылдан 1985 жылға дейін Арканзас, 1985 жылдан 1989 жылға дейін Кентукки және 1990 жылдан 2006 жылға дейін Оклахома штатында жаттықтырушылық етті. 2007–08 маусымының бір бөлігінде Саттон Сан-Францискода уақытша бас жаттықтырушы болды. Колледждегі жаттықтырушылық мансабында Саттон 800-ден астам жеңіске жеткен NCAA I дивизионындағы сегіз жаттықтырушының бірі. 1977 жылдан 2005 жылға дейін Саттонның командалары барлық NCAA турнирлеріне, екі турнирден басқа қатысты. Саттон 2011 жылы Колледж баскетбол Даңқы залына, ал 2020 жылы Баскетбол Даңқы залына енгізілді.
Edward Eugene Sutton (March 12, 1936 – May 23, 2020) was an American college basketball coach. A native of Bucklin, Kansas, Sutton played college basketball at Oklahoma A&M (later Oklahoma State) and was a head coach at the high school, junior college, and college levels spanning six decades. After beginning his coaching career as a graduate assistant at Oklahoma State under Henry Iba, Sutton was a successful head coach at Tulsa Central High School and the College of Southern Idaho. Sutton began coaching at the NCAA level in 1969 at Creighton University, followed by Arkansas from 1974 to 1985, Kentucky from 1985 to 1989, and Oklahoma State from 1990 to 2006. For part of the 2007–08 season, Sutton was interim head coach at San Francisco. During his college coaching career, Sutton is one of only eight NCAA Division I coaches to have had more than 800 career wins. From 1977 to 2005, Sutton's teams appeared in all but two NCAA Tournaments. Sutton was inducted into the College Basketball Hall of Fame in 2011 and Basketball Hall of Fame in 2020.
Ерте өмір және білім
Саттон Канзас штатының Баклин қаласында дүниеге келген. 1954 жылы Баклин орта мектебін бітірген соң, Саттон 1957 жылы Оклахома штатының Университетіне айналған Оклахома A&M колледжіне оқуға түсті. Оклахома A&M/State-те Саттон бас бапкер Генри Ибаның жетекшілігімен 1955 жылдан 1958 жылға дейін «Ковбойлар» баскетбол командасының қорғаушысы ретінде ойнады. 1956–57 оқу жылында Саттон «Оклахома A&M Ковбойс» командасының еркін лақтырудың нәтижелілігі бойынша көш бастады – 84,3%. Саттон 1958 жылы Оклахома штатының бакалавр дәрежесін алды.
Sutton was born in Bucklin, Kansas. After graduating from Bucklin High School in 1954, Sutton enrolled at what was then Oklahoma A&M College, which became Oklahoma State University–Stillwater in 1957. At Oklahoma A&M/State, Sutton played at guard for the Cowboys basketball team from 1955 to 1958 under head coach Henry Iba. In his junior season of 1956–57, Sutton led the Oklahoma A&M Cowboys in free throw percentage at .843. Sutton graduated from Oklahoma State with a bachelor's degree in 1958.
Крейтон (1969-1974)
1969 жылдан 1974 жылға дейін Саттон Крейттон университетінің бас жаттықтырушысы болды, ол Bluejays командасын үш маусым қатарынан жеңіліске ұшыраған күйінде қабылдады және оларды бес маусым қатарынан жеңіске жеткізді, оның ішінде 1973–74 маусымында 23–7 есебімен NCAA турниріне қатысты.
From 1969 to 1974, Sutton was head coach at Creighton University, where he inherited a Bluejays program that had three consecutive losing seasons and led them to five consecutive winning seasons, including a 23–7 record and NCAA tournament appearance in the 1973–74 season.
Арканзас штаты (1974-1985 жылдар)
1974 жылы Саттон Арканзас университетінің бас жаттықтырушысы болды. Саттон Арканзас штатынан шыққан үш баскетболшыдан – "Триплеттер" деп белгілі Рон Брюэр, Марвин Дельф және Сидни Монкрифті де жаттықтырды. 1984 жылдың 12 ақпанында Арканзас Майкл Джордан, Сэм Перкинс және Брэд Догерти ойыншылары бар, жеңіліссіз Солтүстік Каролина командасын 65:64 есебімен күтпеген жеңіспен ұтты. Матч Арканзас штатының Пайн-Блафф қаласындағы Пайн-Блафф конгресс орталығында өтті және NBC Sports телеарнасы оны бүкіл елге көрсетті. Арканзас 1983–84 маусымын 23–7 есебімен аяқтады және AP сауалнамасында 8-орынды иеленді. NCAA турнирінде 2-орын алған Арканзас 7-орын алған Вирджиниядан қосымша уақытта 53:51 есебімен жеңілді. Саттонның бас жаттықтырушы ретіндегі соңғы маусымы 1984–85 жылдары Арканзас 22–13 есебімен NCAA турнирінің екінші турында өнер көрсетті.
In 1974, Sutton became head coach at the University of Arkansas. Sutton also coached a trio of basketball players, all from the state of Arkansas, known as "The Triplets": Ron Brewer, Marvin Delph, and Sidney Moncrief. On February 12, 1984, Arkansas had a 65–64 upset win over an undefeated, no. 1 North Carolina team that featured Michael Jordan, Sam Perkins and Brad Daugherty. The game took place at the Pine Bluff Convention Center in Pine Bluff, Arkansas, and NBC Sports televised the game nationally. Arkansas finished the 1983–84 season with a 23–7 record and no. 8 AP Poll ranking. Number 2 seed Arkansas lost to number 7 seed Virginia 53–51 in overtime in the NCAA tournament. In Sutton's final season as head coach in 1984–85, Arkansas went 22–13 and qualified for the second round of the NCAA tournament.
Кентукки штаты (1985-1989 жылдар)
1985 жылғы 2 сәуірде Кентукки университеті Саттонды «Кентукки Уайлдкэтс» командасының бас бапкері етіп тағайындады, ол Джо Б. Холлдың орнына келді. Холл дайындалған мәлімдемесінде: «Эддимен бірге мен алда тек жарқын күндерді көремін», - деді. Ол төрт жыл бойы «Уайлдкэтс» командасын жаттықтырып, 1986 жылғы NCAA турнирінде «Elite Eight» сатысына жеткізді. Екі маусымнан кейін Саттон мен 25–5 есебіндегі «Уайлдкэтс» командасы 37-ші SEC титулын жеңіп алды (кейіннен SEC бұл титулдан бас тартты) және Associated Press және UPI рейтингтерінде елдегі №6 баскетбол командасы ретінде танылды. Бірақ 1988 жылғы NCAA турнирінің Оңтүстік-Шығыс аймағында «Вилланова» командасынан күтпеген жеңіліс тапты. Саттонның Кентуккидегі қызметі 1988–89 маусымның соңында аяқталды, себебі мектептің баскетбол бағдарламасын даққан жанжал мен жеңіліс рекордтары болды. «Кентукки» 1988–89 маусымға жеткілікті таланттары жоқ құраммен кірді. Өткен маусымның шабуыл мен қорғаныстағы жұлдыздары Эд Давендер, Роб Лок және Уинстон Беннетт бітіріп кеткен, ал SEC екінші курсының жұлдызы Рекс Чэпман 1988 жылғы НБА драфтына ерте қатысу үшін мектептен кетіп қалды. Сонымен қатар, екінші курс студенті Эрик Мануэль колледжге түсу емтиханында алдаған деген күдік туды және тергеу аяқталғанға дейін өз еркімен ойнаудан бас тартты. Болашақ жұлдыз Шон Кемп сол жылдың басында мектепке келісімшарт жасасқаннан кейін «Кентуккиден» кетіп қалды. Нәтижесінде Мануэль маусым бойы бірде-бір ойын ойнамады, ал тергеу созылып, «Жабайы мысықтарды» тәжірибесіз екінші курс студенті Лерон Эллис пен бірінші курс студенті Крис Миллс қолдарына тапсырды. Екі жас оқушы соттағы таланттың жетіспеушілігін толтыруға тырысты және «Уайлдкэтс» 13–19 есебімен аяқтады, бұл команданың 1927 жылдан бергі алғашқы толық маусымдық жеңіліс рекорды болды. Кейін Кейсидің Эмери конвертіне қатысы жоқ екені анықталды. Маусым соңында NCAA баскетбол бағдарламасына қатысты тергеу нәтижесінде мектептің көптеген NCAA ережелерін бұзғаны анықталды. NCAA бұл бұзушылықтарды соншалықты ауыр деп санады, тіпті «өлiм жазасын» қолдануды қарастырды, бұл баскетбол бағдарламасын толығымен жабуға (кезден-кезге ойындардан тоқтатуға қарағанда) екі жылға дейін әкеп соғар еді. «Кентукки» жаңадан қабылданғандарға төлемдердің кең ауқымды схемасы бойынша тергеуге ынтымақтастық көрсетпегені үшін бұл қатаң жазаны алуға құқылы болды. Сол кезде Саттон бұрыннан кетіп қалған еді. Наурыз айында мектеп президенті Дэвид Розель Саттонға «Кентуккидің» жеңіл атлетикалық кеңесінде оны жұмыстан босату үшін жеткілікті қолдау жинағанын айтты, егер ол өз еркімен кетпесе. Міндетті түрде жұмыстан босатуға қарсы тұрудың орнына Саттон отставкаға кетті. Спорт директоры Клиф Хаган да отставкаға кетті. «Уайлдкэтс» үш жылға сынаққа алынды, постсезондық ойындарға екі жылға қатысуға тыйым салынды және 1989–90 жылдары тікелей эфирде ойнауға тыйым салынды. Сонымен қатар, Мануэльге NCAA мүшесі кез келген мектепте ойнауға тыйым салынды.
On April 2, 1985, the University of Kentucky hired Sutton as head coach of the Kentucky Wildcats to replace Joe B. Hall. In a prepared statement, Hall said: " with Eddie, I see nothing but great days ahead." He coached the Wildcats for four years, leading them to the Elite Eight of the 1986 NCAA tournament. Two seasons later, Sutton and the 25–5 Wildcats captured their 37th SEC title (which was later vacated by the SEC) and were ranked as the No. 6 college basketball team in the nation by the Associated Press and UPI before being upset as the No. 2 seed in the Southeast Regional by Villanova in the 1988 NCAA tournament. Sutton's tenure at Kentucky ended at the close of the 1988–89 season after a scandal and a losing record tarnished the school's basketball program. Kentucky entered the 1988–89 season lacking significant talent in their lineup. The previous season's offensive and defensive stars Ed Davender, Rob Lock and Winston Bennett had all graduated from school, while All SEC sophomore Rex Chapman left school early to enter the 1988 NBA draft. Additionally, sophomore standout Eric Manuel was suspected of cheating on his college entrance exam and voluntarily agreed to sit out until the investigation was finished. Potential star recruit Shawn Kemp transferred out of Kentucky after signing with the school early that year. As it turned out, Manuel didn't play a single game as the investigation dragged through the entire season, essentially placing the Wildcats in the hands of inexperienced sophomore LeRon Ellis and freshman Chris Mills. The two underclassmen struggled to fill the talent vacuum on the court and the Wildcats finished with a losing record of 13–19, the team's first losing full season record since 1927. It was later shown that Casey was uninvolved in the Emery envelope incident. The NCAA announced at the end of the season that its investigation into the basketball program had found the school guilty of violating numerous NCAA policies. The NCAA deemed the violations so egregious that it seriously considered hitting the Wildcats with the "death penalty", which would have shut down the entire basketball program (as opposed to simply being banned from postseason play) for up to two years. Kentucky was eligible for this severe penalty because it was already on probation for failing to cooperate with an investigation into an extensive scheme of payments to recruits. By then, Sutton was already gone. In March, school president David Roselle told Sutton that he had lined up enough support on UK's athletics board to fire him unless he resigned. Rather than face all but certain termination, Sutton resigned. Athletic director Cliff Hagan resigned as well. The Wildcats were slapped with three years' probation, a two year ban from postseason play and a ban from live television in 1989–90. Manuel was also banned from ever playing again for any NCAA member school.
Оклахома штаты (1990-2006)
Бір жылдық үзілістен кейін Саттон 1990 жылғы 11 сәуірде туған оқу орнына, Оклахома штатына оралды. Бұрынғы Оклахома штатының бас жаттықтырушысы Леонард Хамильтон да Майами университетінде жұмыс істеу үшін отставкаға кетті. Оклахома штатындағы алғашқы маусымында Саттон «Каубойс» командасын 24–8 есебімен жеңіске жеткізіп, «Үлкен сегіздік» турнирінің жүлдегері атанды және 1991 жылғы NCAA турнирінде «Sweet Sixteen» кезеңіне өтті. Маусымнан кейін «The Oklahoman» газетінің спорт комментаторы Берри Трамел: «Саттон Ибаның атымен мәшһүр болған кортқа қайтадан мақтан келтіргеніне қуанышты» деп жазды. Ривз 1995 жылғы НБА драфтында жалпы есеп бойынша алтыншы орынды иеленді. Саттон 1996 жылы мектептің «Үлкен сегіздік» турнирінен «Үлкен он екілік» конференциясына көшкеннен кейін де Оклахома штатын жаттықтыруын жалғастырды. 2005 жылғы 15 қаңтарда Оклахома штатының үй аренасы, «Gallagher Iba Arena» корт ресми түрде Эдди Саттон атымен аталып өтті. Көзі куәгерлерінің айтуынша, Саттон «Gallagher Iba Arena» автотұрағында құлап, басын соққан. Полиция қызметкерінің көлікпен немесе жедел жәрдем шақыру ұсынысын қабылдамай, келесі күні баспасөз конференциясында телефон арқылы жасалған мәлімдемесінде Саттон бел ауруына байланысты дәрігердің тағайындамасы бойынша дәрі ішкенін және апат болған түні «арақ бөтелкесін» сатып алғанын мойындады. Саттон былай деді: «Менде алкогольге қатысты проблема бар. Бірақ, болған жағдайға ешқандай сылтау келтірмеймін. Оны мойындаймын және оны емдетуге тырысамын. Мен көп адамды ренжіткенімді білемін». 16 маусымда Саттон Оклахома штатында 368–151 есебімен жеңіске жетіп, 13 рет NCAA турниріне қатысты, екі рет конференцияның жүлдегері атанды («Үлкен сегіздік» – 1991, «Үлкен он екілік» – 2004) және үш рет конференция турнирінің жеңімпазы болды («Үлкен сегіздік» – 1995, «Үлкен он екілік» – 2004 және 2005). 2008 жылғы 2 ақпанда Саттон NCAA I дивизионындағы ерлер баскетбол жаттықтырушыларының арасында мансаптық 800 жеңіске жеткен бесінші жаттықтырушы болды. Сан-Франциско командасы сыртқы ойында «Pepperdine» командасын 85–82 есебімен жеңіп, екінші таймда 19 ұпайдан кейін қайта оянды. Сан-Франциско маусымды жалпы есеп бойынша 10–21 көрсеткішпен аяқтады, оның ішінде Саттон басшылығымен 6–13 көрсеткішті иеленді. Маусымнан кейін Сан-Франциско Рекс Уолтерсті бас жаттықтырушы етіп тағайындады.
After a year away from the game, Sutton returned to his alma mater, Oklahoma State, on April 11, 1990. Previous Oklahoma State head coach Leonard Hamilton had also resigned to take the job at the University of Miami. In his first season at Oklahoma State, Sutton led the Cowboys to a 24–8 record, Big Eight regular season title, and Sweet 16 appearance in the 1991 NCAA tournament. Following the season, The Oklahoman sports columnist Berry Tramel observed: "Sutton is pleased that pride has returned to the court made famous by Iba." Reeves went on to be selected sixth overall in the 1995 NBA draft. Sutton continued to coach Oklahoma State following the school's move from the Big Eight to Big 12 Conference in 1996. On January 15, 2005, the court at Oklahoma State's home arena, Gallagher Iba Arena, was officially renamed Eddie Sutton Court. Witnesses said that Sutton fell and hit his head at the Gallagher Iba Arena parking lot, After declining a police officer's offer for a ride or ambulance, The following day, in a prepared statement delivered over the phone at a press conference, Sutton admitted he had taken prescription medication due to back pain and "bought a bottle" of alcohol on the night of the accident. Sutton went on to say: "I have a problem with alcohol. That said, I make no excuses for what has happened. I recognize it and I will be seeking treatment for it. I know I have let many people down." In 16 seasons, Sutton had a 368–151 record at Oklahoma State with 13 NCAA Tournament appearances, two regular season conference titles (Big Eight in 1991, Big 12 in 2004), and three conference tournament titles (Big Eight in 1995, Big 12 in 2004 and 2005). On February 2, 2008, Sutton became the fifth NCAA Division I men's basketball coach to reach 800 career wins after San Francisco rallied from a 19 point second half deficit to defeat Pepperdine 85–82 in an away game. San Francisco concluded the season with an overall 10–21 record, including 6–13 under Sutton. Following the season, San Francisco hired Rex Walters as head coach.
Колледж
Олардың үш баласы және алты немересі болды. Скотт Саттон 1992 жылдан 1994 жылға дейін Оклахома штатының құрамасында ойнады, 1999 жылдан 2017 жылға дейін Орал Робертс клубының бас жаттықтырушысы болды және 2017 жылдан бері Оклахома штатының көмекші жаттықтырушысы болып жұмыс істеп келеді. Өмірінің соңғы жылдары Саттон Оклахома штатының Талса қаласының оңтүстігінде тұрды.
Source: They had three children and six grandchildren. Scott Sutton played for Oklahoma State from 1992 to 1994, was head coach at Oral Roberts from 1999 to 2017, and has been an assistant coach at Oklahoma State since 2017. In his final years, Sutton lived in southern Tulsa, Oklahoma.