Кіріспе

Кошконг көлі – АҚШ-тың Висконсин штатының оңтүстігіндегі су қоймасы. 1932 жылы Индианфорд бөгетінің салынуымен бұл көл бастапқы батпақты жерінен өзгеріске ұшырады. Көл Рок өзені арқылы құйылып, содан да ағып шығады, яғни өзен көлге негізгі ағын және негізгі шығын болып табылады. Кошконг көлі Форт Аткинсон қаласынан 9 шақырым (5.5 миль) төменде басталады, көлдің көп бөлігі Оңтүстік-Батыс Джефферсон округінде орналасқан. Көлдің шағын бөліктері Оңтүстік-Шығыс Дане және Солтүстік Рок округтеріне дейін созылады. Кошконг көлінен бірнеше шақырым төменде салынған Индианфорд бөгеті құрылғаннан кейін, көлдің су бетінің ауданы... Көл өте жайлы болып қала береді, орташа тереңдігі 2 метр (6 фут), ал ең терең жері 2 метр (7 фут) құрайды. Бөгеттің биіктігі 4 метр, ал ұзындығы 152 метр. Су қоймасының ең жоғары сыйымдылығы... Бөгет пен су қоймасының екеуі де Рок округінің меншігінде және басқаруында.

Тарих және этимология

Қазіргі таңда қабылданған "Кошкононг" орфографиясын алғаш рет Доти 1844 жылы қолданған. Соңғы кездері күмәнданып айтылып жүрген бір пікір – бұл атаудың мағынасы "біз тұратын көл" дегенді білдіреді. Бірақ, дәлірек айтқанда, "қалың тұманды жер" немесе "тұманмен оралынған жер" деп аударуға болады. Қазіргі ойлар бойынша, қазіргі заманғы жазу 19-ғасырдың басында аймаққа келген еуропалықтар берген әртүрлі атаулардың қысқартылған түрі. Олар айналасындағы тайпалардан алынған аймақтың әртүрлі айтылуларын қамтыды, соның ішінде оджибве тілінен "Кашкаванунг", меномини тілінен "Коскахоена", ал потаватоми тілінен "Кускуоног". Бұл теорияны сол атаулардың формалары виннебаго (сиуан) ауылын сипаттағанына қарамастан, алгонкин тілінің үлгілерін ұстанатыны дәлелдейді. Ескі атаудың аудармасын жоққа шығаратын тағы бір дәлел – бұл атау көл жағасындағы виннебаго ауылын сипаттаған, ал кейіннен атау суға дейін кеңейтілген. Бұл жазу 1830 және 1840 жылдардағы аймақ зерттеулері арқылы заңдылыққа ие болды. Қара шоқпар соғысы кезінде АҚШ үшін маңызды болған Форт Кошкононг осы принципке сәйкес аталған. Форт Рок өзеніне бөгет салынғанға дейін, аймақ ортасынан Рок өзені ағып өтетін қамысты батпақ болған кезде әрекет еткен. Бүгінде көл шығыс жағынан Кошкононг қаласымен, ал солтүс жағынан Самнер қаласымен шектеседі.

Өсімдіктер

Кошконг көлі соңғы 150 жылда өсімдік жамылысында көптеген өзгерістерге ұшырады. Бұрын терең сулы батпақ болған көл, судан шығатын өсімдіктерге толы, негізінен қамыс, жабайы күріш және шөптермен жабылған ылғалды жерлер еді. Су бөгеттерінің көтерілуі және ландшафттың өзгеруі салдарынан су деңгейінің жоғарылауына байланысты ылғалды жерлер осы уақытқа дейін едәуір азайды. 2000 жылға дейін 100 акрдан астам ылғалды жер жоғалғаны есептеледі. Қазір Кошконг көлі деп белгілі үлкен су алаңының орнына көл қамысы (Carex lacustris), қамыс (Sparganium) және басқа да су өсімдіктері өседі. Көл қауымдастығы балықтардың мекендеу ортасын жақсарту мақсатымен Пондвод (Pondweed) және Жабайы сельдерейді (Wild celery) енгізуге тырысып жатыр.

Балық

Рок өзенінің (Миссисипи өзенінің саласы) және Кошконон көлінде шамамен алпыс түрлі балық кездеседі. Олардың көптеген түрлері өзенде шағылысады, яғни, жыныс жасушаларын өзенде шығарады, тіпті олар өмірінің көп бөлігін көлде өткерсе де. Су тасқыны мен құрғақшылық әртүрлі балық түрлерінің шағылысуына әсер етеді, кейбіреулерінің санын көбейтеді, ал кейбіреулерін азайтады. Міне, осы көлде кездесетін балықтардың бірнеше түрі: Мускуллунг, Панфиш, Үлкен ауызды басс, Кішкентай ауызды басс, Солтүстік шұбар балық, Уэлли және Кэтфиш.

Құстар

Көшкенқол көлінің жағалауындағы сулы-батпақты жерлерде көптеген қорғалатын құстардың түрлері кездеседі. Су деңгейінің көтерілуі осы түрлерге зиян келтіреді. Ағаштардың, шөптесін өсімдіктердің және жер асты суларына тәуелді ылғалды алқап өсімдіктерінің жоғалуы оларға тамақтанатын түрлерге әсер етеді. Осы аймақта кездесетін және су деңгейінің көтерілуі мен ортаның жоғалуынан зардап шегетін сирек түрлердің ішінде көкқұйрық сойқасы және акадиялық шырылдақ бар. Су деңгейінің көтерілуінен зардап шегіп жатқан басқа да сирек құстар – қара шағала, Форстер шағаласы, американдық аққу, кішкентай аққу және Вирджиния қазғыры. Көлде балық аулау үшін Висконсин табиғи ресурстар департаменті Форт-Аткинсон қаласындағы Барк өзенінің балық шаруашылығында шабақпен қамтамасыз етуі керек. Көлдің айналасында адамдар пайдалануы үшін төрт қайық тоқтау орны және екі жағажай бар. "Көлдегі дауыл" – Көшкенқол көлінде өткізілетін жылдамдық қайық жарысы. Қайықтар гидропланмен жабдықталған және сағатына 60 мильге дейін жылдамдыққа жете алады. Балық аулау қайықтары және басқа да кішкентай қайықтар үшін де жарыстар ұйымдастырылады. "Венеция қайықтар шеруін" "Рок Көшкенқол" бизнес қауымдастығы өткізеді. Қатысушылар қайықтарын шамдармен және өздері таңдаған әшекейлермен безенуге және Lakeview барында аяқталып, бірге жүзуге шақырылады.

Қысқы жерлер

Мұзда балық аулау және мұзда жарысу бұрын көп кездесетін, бірақ соңғы жылдары ауа райының жылынуына байланысты бұл әрекет бұрынғыдай танымал емес. Көлде және оның маңында қар мотоциклімен жүру, майлы велосипедпен жүру және мұз үстінде сырғанау сияқты қысқы басқа да іс-әрекеттер жиі кездеседі. Судың мөлдірлігі төмен және көк балдырлар жиі гүлдейді, осының салдарынан осылай жіктеледі. Көлде хлорофиллдің мөлшері 40 микрограмм/литрден, фосфордың мөлшері 100 микрограмм/литрден асып, көріну тереңдігі 3 футтан кем болса, онда ол гипереутрофикалық деп жіктеледі. Трофикалық күй индексінің шкаласы да осы жіктеуге көмектеседі. Егер көлдің ТҚИ көрсеткіші 50-ден жоғары болса, онда ол гипереутрофиялық деп есептеледі. Кошконг көлінің ТҚИ көрсеткіші 67-ге тең.

Ұсынылған атом электр станциясы

1970 жылдары Кошконг көлі миллиард долларлық ядролық электр станциясы үшін басты қарастырылып отырған орын болды. Висконсин электр компаниясы, Висконсин электр және жарық компаниясы, Мэдисон газ және электр компаниясы және Висконсин мемлекеттік қызмет корпорациясы бірлесіп жобаны ұсынды. Олар 84 мүмкін орынның ішінде Кошконг көлін, мұндағы берік тау жыныстары іргетас ретінде қолданылуы мүмкін болғандықтан және Рок өзені жеткілікті су көзі ретінде пайдаланылуы мүмкін болғандықтан таңдады. 1974 жылы егер екі бөлімді, әрқайсысы 900 МВт, электр станциясы мақұлданбаса, коммуналдық қызметтер 40 миллион доллар шығынға ұшырайды деп есептелді. Ол кезде жоспар 1983/1984 жылдары іске қосылуға ықпалдасты. Ұсынылған екі қысымды су реакторы жүйесінің 1978 жылы құрылысын бастауға үміттенілді. Бұл жоспар экологиялық ұйымдардан күшті қарсылыққа тап болды. Көлдің шалшықтығы және құрғақшылық жағдайында станцияға тигізетін салдарына байланысты алаңдаушылықтар туындағандықтан, жоба 1977 жылы тоқтатылды. Станцияны салқындату үшін көлден су шығарылатын еді, және тұрғындар бұл және жобаның басқа да аспектілеріне байланысты алаңдады. Электр станциясы көптеген тұрғындарды көшіруге және егістік жерлерді бұзуға да бағытталған. Егістік жерлердің бұзылуынан шаруаларға жыл сайын 27 500 долларға дейін өнім шығынына ұшырауы мүмкін деп есептелді.