Кіріспе

Американдық актриса (1934–2016)

Тэмми Ли Граймс (30 қаңтар 1934 – 30 қазан 2016) – американдық кино және сахна актрисасы. Граймс мансабында екі Тони сыйлығын жеңіп алды: біріншісі – «Жұмылсыз Моли Браун» мюзикліндегі Моли Тобин рөлін сомдағаны үшін, екіншісі – 1970 жылы қайта қойылған «Жеке өмірлер» пьесасында Аманда Прайнн рөлін ойнағаны үшін. Оның бұрынғы күйеуі Кристофер Пламмер және қызы, актриса Аманда Пламмер да Тони сыйлығының иегерлері. Граймс Бродвейдегі «Калифорния сюитасы» қойылымында Диана рөлін жасады. Фильмде Диана рөлін Мэгги Смит ойнады және ол осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Граймс 1978 жылы Бродвейде және теледидарда қойылған «Тартуф» пьесасында Элмир рөлін ойнады. Ол Ноэль Ковардтың бірнеше туындыларында рольдер сомдады, оның ішінде «Жоғары рухтардағы» Эльвира және «Люлуды сақта!» фильміндегі Люлу рөлдері бар. 1966 жылы ол «Тэмми Граймс Шоу» атты жеке телесериалында ойнады. Граймс сонымен қатар кабаре өнерімен де танымал болды. 2003 жылы ол Америка театр слава залына енгізілді.

Ерте өмір

Граймс 1934 жылдың 30 қаңтарында Массачусетс штатының Линн қаласында дүниеге келді. Оның анасы – табиғатты зерттеуші және рухани саладағы маман Эола Уиллард (қыз есімі Найлс), әкесі – қонақ үй иесі, ауылдық клубтарды басқарушы және фермер Лутер Николс Граймс болған. Ол бұрын тек қыздарға арналған Бивер Кантри күндізгі мектебінде, содан кейін Стивенс колледжінде оқыды. Нью-Йорк қаласындағы Neighborhood Playhouse-да актерлік өнерді оқыды. Ән салуды Беверли Пек Джонсоннан үйренді.

Мансап

Ол өзінің ерекше даусымен, бірқарағанда араға түскендей әсер қалдыратын өнерпаз ретінде танымал болды. 1955 жылдың мамыр айында ол «Жона мен кит» спектаклімен Нью-Йорк сахнасында дебют жасады, ал маусымда Ким Стэнлидің дублері ретінде «Автобус аялдамасы» қойылымында Бродвей сахнасында алғаш рет өнер көрсетті. 1956 жылы ол «The Littlest Revue» қойылымында, ал 1959 жылы Ноэль Ковардтың «Look After Lulu!» пьесасында басты рөлді ойнады. 1960 жылы «Жұмылсыз Молли Браун» музыкалық комедиясында ойнап, «Нью-Йорк Таймс» газеті оның «шаттыққа толы» рөлін атап, Тони сыйлығын жеңіп алды (мюзиклдегі ең үздік екінші актриса, рөл басты болғанына қарамастан). Ол «Титаник» кемесінің апаттан аман қалған, батыс тау-кен өнеркәсібінің миллионер әйелінің рөлін сомдады. 1964 жылы Крейг Стивенстің CBS телеарнасының «Мистер Бродвей» драмасында «The He She Chemistry» атты эпизодта ойнады. 1960-шы жылдардың басында «66-жол» телесериалында екі рет пайда болды. 1960 жылдың 16 мамырында Граймс Дэвид Саскинд ұсынған «Play of the Week» телесериалы аясында Мель Брукс пен Джо Дарионның бірлесіп жазған «Archy and Mehitabel» мюзиклінің қысқартылған нұсқасында Mehitabel рөлін ойнап, ән айтты. Орындаушылар құрамында Эдди Браккен (оның рөлін 1970 жылы анимациялық фильмде қайта ойнады, «Shinbone Alley» фильмінде Кэрол Ченнингпен бірге Mehitabel рөлінде) және Жюль Муншин болды. Граймс бастапқыда «Бейитched» комедиялық телесериалында Элизабет Монтгомериге берілген рөлге таңдалған, бірақ ол ұсыныстан бас тартып, «Тэмми Граймс Шоу» сериалында ойнауды жөн көрді. 1963 жылдың 13 желтоқсанында «Роуте 66» теледрамасында «Үйге кел, Грета Ингер Груеншафен» атты эпизодта пайда болды. 1964 жылы ол Бродвейде Ноэль Ковардтың «Блитт Спирит» пьесасының музыкалық нұсқасы «Жоғары рухтар» қойылымында Эльвира Кондомин рөлінде өнер көрсетті. 1966 жылы Граймс өзінің «Тэмми Граймс Шоу» атты ABC телехикаясында ойнады, онда ол ақша жұмсауды ұнататын заманауи мұрагердің рөлін сомдады. Сериал бір ай ғана көрсетілді, бірақ қосымша алты серия дайын болған. Сыншылар Граймсты сериалда дұрыс пайдаланылмаған талантты актриса ретінде сипаттады. Ол 1979 жылы «Мүхәббәт қайығының» эпизодында Родди Макдаулдың қарсыласы ретінде «Мисс Фред Бири» рөлін ойнады. 1969 жылы Бродвей сахнасына оралғаннан кейін, «The New York Times» газеті «күмәнді ләззат» деп атаған он жылға жуық уақыттан кейін, Граймс Ноэль Ковардтың «Жеке өмір» пьесасында Аманда рөлінде ойнады, соның нәтижесінде «үздік актриса» номинациясы бойынша Тони сыйлығын жеңіп алды. Клайв Барнс «The New York Times» газетінде оның өнерін «керемет тартымды» деп атады. Ол әр қимылын аса сенімділікпен, сүйкімділікпен орындады. Оның дауысы ағынымен, мұңмен, ысқырықпен дыбыстады; ол көздерімен, тіпті шашымен де қимылдады. Ол – барлық кемпи, мүмкін емес әйел, сүйкімді қалжыңмен жолбарысқа ұқсайтын, сондықтан күлкілі жасандылықпен шынайы болуға тиіс. Граймстың эпизодтық түсірілген фильмдерінің арасында «Play It as It Lays» (1972), «Мистер Норт» (1988) және «High Art» (1998) фильмдері бар. Ол 1956 жылы Канаданың Стратфорд фестивалі актерлік компаниясының мүшесі болды және 1982 жылы «Блайт Спирит» пьесасында мадам Аркати рөлін ойнау үшін қайта оралды. Телесериалдар мен кинофильмдерде ойнағаннан басқа, Граймс Нью-Йорк қаласының түрлі түнгі клубтарында өнер көрсетті және бірнеше ән альбомдарын жаздырды. 1968 жылы Плаза қонақ үйінің парсы бөлмесінде жеке концерті кезінде өлеңдер оқыды. Оның дауысы Бэн Бэглидің «Painted Smiles» лейбліндегі Бродвей әндерінің антологиялық альбомдарында романтикалық дуэттерде естіледі. 1982 жылы Граймс CBS радиосының құпия театрының соңғы маусымын өткізді, 1974 жылдан бері шоуды жүргізіп келген Э. Г. Маршаллдың орнын басты. 1983 жылы Граймс Нил Саймонның «Актерлер мен актрисалар» пьесасындағы серіктес рөлінен босатылды, себебі оның рөлін жаттай алмағаны айтылды. 1974 жылы Граймс Рождествоға сенбейтін милы тышқан Альберттің дауысын берді, «Рождество алдындағы түн» атты Роккин / Бас анимациялық Рождестволық арнайы фильмінде. Кейіннен ол 1982 жылы «Соңғы біржүзді» фильмінде Роккин / Баспен қайта жұмыс істеді. 1980 жылы «42-ші көше» мюзиклінің Бродвейдегі алғашқы қойылымында ойнады. 2003 жылы Граймс Американың театр атанғандардың залына енгізілді. Ол сондай-ақ Бродвейден тыс «Wit & Wisdom» сахналық оқуының ротациялық актерлік құрамында болды. 2003 жылдың желтоқсан айында Граймс Ноэль Ковард қоғамынан «Мастердің» 104 жылдығын атап өту үшін Манхэттендегі Гершвин театрында Сэр Ноэль Ковардтың мүсініне гүл қоюға шақырылды. 2004 жылы ол «Tasting Memories» компаниясына қосылды, «поэзия, ән және прозадағы дәмді армандар жинағы», Китти Карлайл Харт, Розмари Харрис, Филип Боско, Джой Франц және Кэтлин Нуун сияқты жұлдызды актерлермен бірге. 2005 жылы Граймс режиссер Брэндон Джеймсонмен ЮНИСЕФ-тің бірнеше марапатталған «Сезам шеберханасына» арналған құрметті фильмін жасады. Екі жылдан кейін ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланған жеке көрсетіліммен кабаре сахнасына оралды. Осы шамада ол Ноэль Ковард қоғамының вице-президенті болып сайланды.

Жеке өмір

Граймс 1956 жылғы 16 тамызда Кристофер Пламмерге тұрмысқа шықты, олардан актриса Аманда Пламмер туды. Олар 1960 жылы ажырасып кетті. Оның екінші күйеуі актер Джереми Слэйт болды, ол 1966 жылы үйленді және бір жыл өткен соң ажырасты. Үшінші күйеуі композитор Ричард Белл болды; олар Белл 2005 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. 1965 жылы Граймс Нью-Йоркте төрт күннің ішінде екі рет "ақ нәсілшілдер" деп сипатталған адамдардың шабуылына ұшырап, жарақат алғаннан кейін көпшілік назарына ілікті. Ол шабуылдардың себебінің өзінің бірнеше қара нәсілді әртістермен байланысы және Сами Дэвис-младшиймен бірге көпшілік орында жүргені болуы мүмкін деп ойлады, ол оған арналған түнгі клубта өнер көрсетуге дайындалып жатқан еді.

Өлім

Граймс 2016 жылдың 30 қазанында Нью-Джерси штатының Энглвуд қаласында 82 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Одан кейін оның інісі Ник және қызы Аманда қалды.