Натан Шилкрет: Америкалық ән жазушы және дирижер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық ән жазушы

Натаниел Шилкрет (25 желтоқсан 1889 – 18 ақпан 1982) – американдық музыкант, композитор, дирижер және музыкалық жетекші.

Ерте мансап

Шилкрет (алғашқы аты – Натан Шюльдкраут) АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында, Лембергтен (қазіргі Украинадағы Львов) эмиграция жасаған ата-анасының отбасында дүниеге келген. Оның әкесі бірнеше музыкалық аспапта ойнаған және Нат пен оның үш інісінің ерте жастан дарынды музыкант болуын қамтамасыз еткен. Үлкен інісі Лью Шилкрет – жақсы пианист, сонымен қатар сақтандыру саласында жұмыс істеген. Кенже інісі Джек Шилкреттің мансабы Натаниелдің мансабымен үндес болды: ол кларнет пен фортепианода ойнады, көптеген жазбаларды жасады, радиода және кинофильмдерде дирижерлік етіп, фортепианода сүйемелдеді. Ең кіші інісі Гарри Шилкрет – медицина ғылымдарының докторы, ол оқу оқуын қаржыландыру үшін трубада ойнаған, және Натаниелдің оркестрлерінде, әсіресе радио хабарларында трубада ойнауды, аллерголог болып жұмыс істегеннен кейін де ұзақ жылдар бойы жалғастырған. Натаниел Шилкреттің жеңістігі Натаниел Финстон болды, ол жастық шағында көптеген ұйымдарда скрипкашы болған және Paramount Pictures, кейін Metro Goldwyn Mayer компанияларының музыкалық директоры қызметін атқарған, бір кезде Натаниел Шилкреттің басшысы болған. Шилкрет бала кезінде дарынды музыкант болған, жеті жасынан он үш жасқа дейін Нью-Йорк балалар оркестрімен ел аралап, олардың кларнет солисі болған. Жастық шағының соңынан жиырма жасқа дейін ол Нью-Йорктің ең үздік музыкалық ұйымдарында, соның ішінде Нью-Йорк филармониялық қоғамында және Метрополитен опера үйінің оркестрінде кларнетші болып жұмыс істеген. 1926 жылы Шилкрет Виктор компаниясының «жеңіл музыка директоры» болды. Ол мыңдаған жазбаны жүргізді, мүмкін, тарихындағы кез келген музыканттан көбірек. Оның ұлы Артур осы пластинкалардың шамамен 50 миллион данасы сатылғанын бағалады. Ол Виктор Салон оркестрін құрып, олар үшін аранжировкалар жасап, дирижерлік еткен. Ол Виктордың көптеген инновациялық жазбалары үшін таңдаулы дирижер болды. Ол 1925 жылы Виктордың электрлік әдіспен жасалған алғашқы жазбасын, 1931 жылы алғашқы коммерциялық (бірақ сәтті болмаған) Виктор Лонг Плейинг пластинкасын жүргізді, сондай-ақ Виктордың жұлдызы Энрико Карузоның акустикалық жазбасының вокалына электрлік түрде жазылған оркестрлік сүйемелдеуді сәтті қосып жазған алғашқы дирижер болды. 1929 жылы Джордж Гершвиннің «Париждегі америкалық» симфониялық поэмасының тұңғыш жазбасы, кейіннен Грэмми сыйлығына ие болған Шилкреттің жүргізген бес жазбасының бірі болды. Шилкрет сонымен қатар 1927 жылы Гершвиннің «Rhapsody in Blue» атты алғашқы электрлік жазбасында Пол Уайтман оркестрін басқарды (Уайтман Гершвинмен келіспеушіліктерден кейін дирижерлік етуден бас тартқаннан кейін).

Shilkret (originally named Natan Schüldkraut) was born in New York City, United States, to parents who emigrated from Lemberg (now Lviv in Ukraine). His father played a number of instruments, and made certain that Nat and his three brothers were all accomplished musicians at an early age. Older brother Lew Shilkret was a fine pianist who also worked in the insurance industry. Younger brother Jack Shilkret had a career that paralleled Nathaniel's career: he played clarinet and piano, recorded extensively, and conducted and played piano on the radio and in motion pictures. The youngest brother Harry Shilkret was a medical doctor who worked his way through school playing trumpet, and continued to play trumpet frequently in Nathaniel's orchestras, particularly for radio broadcasts, long after he was a practicing allergist. Nathaniel Shilkret's brother in law, Nathaniel Finston, was a violinist in many organizations in his youth and was musical director for Paramount Pictures and later for Metro Goldwyn Mayer, at one time being Nathaniel Shilkret's boss. Shilkret was a child prodigy, touring the country with the New York Boys' Orchestra from the ages of seven to thirteen as their clarinet soloist. From his late teens to mid twenties he was a clarinetist in the best New York music organizations, including the New York Philharmonic Society the Metropolitan Opera House Orchestra,

In 1926, Shilkret became "director of light music" for Victor. He directed thousands of recordings, possibly more than anyone in recording history. His son Arthur estimated the sales of these records was of the order of 50 million copies. He formed, wrote arrangements for, and conducted the Victor Salon Orchestra. He was the conductor of choice for many of Victor's innovative recordings. He conducted Victor's first record made by the electrical process in 1925, the first commercial (albeit unsuccessful) Victor Long Playing record in 1931, and was the first conductor to successfully dub an electrically recorded orchestral accompaniment over the acoustically recorded vocals of Enrico Caruso, Victor's star recording artist, who died in 1921, before electrical recording was developed. The premiere recording of George Gershwin's symphonic poem An American in Paris, in 1929, was one of five conducted by Shilkret that later earned Grammy Awards. Shilkret also conducted Paul Whiteman's Orchestra in the first electrical recording of Gershwin's Rhapsody in Blue in 1927 (after Whiteman refused to conduct following a disagreement with Gershwin).

Радио және дыбыс жазу студиясы

Ол сонымен қатар радионың алғашқы жұлдыздарының бірі болды, 1925 және 1941 жылдар аралығында 3000-нан астам хабар тарату жүргізді, оның ішінде алғашқы ірі коммерциялық хабар тарату және алғашқы ірі эстрадалық шоу деп есептелетін "Eveready сағатының" дирижері болды. Оның демеушілерінің арасында Camel, Carnation, Chesterfield, Esso, Eveready, General Electric, General Motors, Hires Root Beer, Knickerbocker, Lysol, Maxwell House, Mobil Oil, Palmolive, RCA Victor, Salada tea және Smith Brothers' Cough Drops компаниялары болды. Дирижерлік және радиодағы жұмысының арқасында сол кездегі барлық көрнекті музыкалық жұлдыздар Натаниел Шилкреттің жетекшілігімен өнер көрсетті. Оның оркестрінің құрамында Джимми Дорси, Томми Дорси, Бенни Гудман, Лайонел Хэмптон, Гленн Миллер, Арти Шоу, Майк Мосиелло, Джо Липман және Дел Стейджерс болды. Джордж Гершвин, Яша Хайфец, Миша Элман және Андрес Сеговия да оның жетекшілігімен орындады. Опера жұлдыздары Роза Бэмптон, Лукреция Бори, Федор Шаляпин, Джон Крэйн, Ричард Крукс, Мигель Флета, Эмилио де Гогорза, Амелита Галли Курчи, Мэри Гарден, Беньямино Джигли, Хелен Джепсон, Мария Иерица, Джованни Мартинелли, Нино Мартини, Джон МакКормак, Джеймс Мелтон, Грейс Мур, Ян Пирс, Лили Понс, Роза Понселл, Элизабет Ретберг, Глэдис Райс, Тито Шипа, Глэдис Свартхаут, Джон Чарльз Томас және Лоуренс Тиббет жеңіл классикалық және эстрадалық әндерді жаздырғанда Натаниел Шилкреттің жетекшілігінде болды. Оның жетекшілігімен өнер көрсеткен танымал әншілер мен шетелдік артистердің тізімі де әсерлі.

Композициялар

Ол мыңдаған шығармалар жазды және аранжировкалады. Оның ең танымал композициясы – «Жалғыз жол» әні, оны алғаш рет бірлескен авторы Джин Остин орындады, ал кейін Жюль Бледсо (Степин Фетчиттің дауысы) 1929 жылғы «Шоу-бот» фильмінің соңғы сахнасында орындады. Бұл әнді Луи Армстронг, Бинг Кросби, Франк Синатра және Пол Робсон сияқты екі жүзден астам әртіс жазған. Ол 1929 жылы «The Divine Lady» фильміне «Леди Дивайн» әнін, ал сол жылы «Children of the Ritz» фильміне «Some Sweet Day» әнін жазды. Оның «Jeannine, I Dream of Lilac Time» композициясы екі миллионға жуық ноталық әуенін сатты және Луи Армстронг, Скич Хендерсон, Гай Ломбардо, Лондон филармониясы, Джон Маккормак, Митч Миллер, Хьюго Монтенегро, The Platters және Лоуренс Велк сияқты жүзден астам танымал әртістер орындады. Оның тромбонға арналған концерті 1945 жылы Томи Дорси Нью-Йорк симфониялық оркестрімен, Леопольд Стоковскийдің жетекшілігімен тұңғыш рет орындалды. 1950-ші жылдардың ортасынан бастап бұл шығарма көпшілікке қолжетімді болмады, бірақ 21-ші ғасырдың басында шотланд тромбонисі Брайан Фри оны ұмытылудан құтқарып алды. Концерт қайтадан Карнеги залында, Скич Хендерсоннің жетекшілігімен «New York Pops» оркестрінің орындауында, Джим Пью жеке орындаушы ретінде таныстырылды. Қайта жаңғырудан бері тромбонға арналған концерт АҚШ, Канада және бірнеше Еуропа елдерінде сексенге жуық рет орындалды (алдағы орындалулар жоспарланған).

Кейінгі мансап

Шилкрет 1935 жылдың ортасында RCA Victor компаниясынан кетіп, бірақ компания үшін жазбаларын кейде жалғастыра берді. Оның Victor лейблінде шыққан соңғы жазбасы – 1946 жылдың қазанында жазылған American Banjo Album (P 218) болды. Бұл альбом "Victor" басылымынан кейін көп ұзамай "Aztec" лейблімен LP-нің бір жағы ретінде қайта шығарылды. Шилкрет 1935 жылдың соңында Лос-Анджелеске көшіп, RKO (1935 жылдан 1937 жылға дейін музыкалық директор ретінде), Walter Lantz Productions (1937 жылы студияның музыкалық директорларының бірі) және Metro Goldwyn Mayer (1942 жылдан 1946 жылға дейін музыкалық директор ретінде) үшін бірқатар голливудтық фильмдерге музыкалық саз бен музыкалық жетекшілік енгізді. Оның фильмдеріне "Шотландияның Мэрисі" (1936), "Свинг Тайм" (1936), "Арпа мен жұлдыздар" және "Билейік пе?" (1937) мен Лорел мен Хардидің бірнеше фильмі кірді. Ол сондай-ақ Максвелл Андерсонның "Winterset" (1936) пьесасының фильмдік нұсқасына жасаған жұмысы үшін "Оскар" номинациясын алды. 1939 жылы ол RCA Victor-дің Виктор Гербертке арналған көп дискілі құрмет көрсетуі үшін солистер тобымен (оның ішінде тенор Ян Пирс) және Виктор симфониялық оркестрімен дирижерлік етті, бұл жазбалар арнайы NBC радио хабарынан кейін жасалды. Ол қатерлі ісіктің салдарынан өткізген ауыр ішек операциясынан кейін 1941 жылдың көп бөлігінде дирижерлік қызмет атқармады. 1944–45 жылдары Шилкрет "Жаратылыс кітабындағы" оқиғаларға негізделген баяндаушы, хор және оркестр үшін "Жаратылыс сюитасы" атты бірлескен жобаны жетекшілік етті. Бұл ынтымақтастыққа Шилкреттен басқа, Еуропадан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген алты композитор қатысты, олардың көпшілігі еврейлер болды: Марио Кастельнуово-Тедеско, Дариус Мийо, Арнольд Шёнберг, Игорь Стравинский, Александр Тансман және Эрнст Тох. Шилкрет Бела Бартокты да бірлескен жобаға тартуға тырысты, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Ол 1946 жылдан 1950 жылдардың ортасына дейін RKO Pathe-де қысқа фильмдер жасады. Осы кезеңде ол SESAC үшін кем дегенде 260 транскрипция жазды. 1952 жылы ол Бродвейдегі "Париж '90" қойылымында оркестр дирижері болды. 1951 жылы Шилкрет жас Стэнли Кубрик режиссерлік еткен "Ұшқыш падре" атты қысқа деректі фильмге музыка жазды. Ол 1950 жылдардың ортасынан бастап 1982 жылы қайтыс болғанға дейін Нью-Йорктегі Франклин-сквердегі ұлының үйінде тұрды. Ол актриса Джули Уорнердің үлкен ағасы болды.

Shilkret left RCA Victor in mid 1935, but continued to record occasionally for the company. His last recording released on the Victor label was the American Banjo Album (P 218) recorded in October 1946. This album was reissued shortly after the Victor issue as one side of an LP under the Aztec label. Shilkret moved to Los Angeles in late 1935 and there contributed music scores and musical direction for a string of Hollywood films for RKO (as musical director from 1935 to 1937), Walter Lantz Productions (one of the studio's musical directors during 1937) and Metro Goldwyn Mayer (as a musical director from 1942 to 1946). His films included Mary of Scotland (1936), Swing Time (1936), The Plough and the Stars, and Shall We Dance? (1937) and several films of Laurel and Hardy. He also received an Oscar nomination for his work scoring the film version of Maxwell Anderson's stage drama Winterset (1936). In 1939, he conducted a group of soloists (including tenor Jan Peerce) and the Victor Symphony Orchestra for RCA Victor's multi disc tribute to Victor Herbert, which were recorded following a special NBC radio broadcast, and he recorded a number of other albums in 1939 and 1940. Due to a serious abdominal operation for cancer removal, he did not conduct for most of 1941. In 1944–45, Shilkret led the collaborative project that created Genesis Suite, a work for narrator, chorus, and orchestra based on the events in the biblical Book of Genesis. This collaboration involved Shilkret, plus six other composers who immigrated to the United States from Europe – most of whom were Jewish – contributing one movement each: Mario Castelnuovo Tedesco, Darius Milhaud, Arnold Schoenberg, Igor Stravinsky, Alexandre Tansman and Ernst Toch. Shilkret also tried to involve Béla Bartók in the collaborative project, but this was unsuccessful. He worked at RKO Pathe, making short films from 1946 through the mid 1950s. During this same period he recorded at least 260 transcriptions for SESAC. He was the pit orchestra conductor for the Broadway show Paris '90 in 1952. In 1951, Shilkret wrote the music for a brief documentary titled, The Flying Padre, that was directed by a young Stanley Kubrick. He lived in his son's home in Franklin Square, New York from the mid 1950s, until his death in 1982. He was a great uncle of actress Julie Warner.