Кіріспе
BMW 5 сериясының жоғары өнімділігіне ие көлігі
BMW M5 – BMW M суббренді атымен сатылатын BMW 5 сериясының жоғары өнімділігіне ие түрі. Ол спортты седан классындағы әйгілі көлік саналады. M5 әрқашан седан (кабинасы бөлек) кузов стилінде шығарылған, бірақ кейбір елдерде 1992 жылдан 1995 жылға дейін, 2006 жылдан 2010 жылға дейін және 2024 жылдан бері вагон (универсал) нұсқасы да қолжетімді болды. Алғашқы M5 моделі 1985 жылы E28 535i шассиіне M1 қозғалтқышының өңделген нұсқасы орнатылып қолмен құрастырылған, сол кезде бұл ең жылдам седан болып есептелді. M5 модельдері 1985 жылдан бері 5 сериясының әрбір буыны үшін өндіріліп келеді.
E28 M5 (1984-1988 жылдар)
Бірінші BMW M5, E28 5 сериясына негізделген, 1984 жылдың қазанынан 1988 жылдың маусымына дейін өндірілді. Ол 1985 жылдың ақпан айында Амстердам автосалонында тұңғыш рет таныстырылды. Автомобиль 535i шассиіне негізделген, түрлі механикалық өзгерістермен, ең бастысы M88/3 қозғалтқышымен (E24 M635CSi grand tourer coupé моделімен ортақ), бұл M1 спорттық машинасына орнатылған қозғалтқыштың жаңартылған нұсқасы еді. АҚШ және Канадада сатылатын автомобильдерде M88/3-дің S38B35 деп аталатын, катализатормен жабдықталған және қуаты төмендетілген нұсқасы қолданылды. BMW-нің өндіріс көлемі жөніндегі бастапқы болжамын асырып түскен ұзақ өндіріс кезеңіне байланысты, АҚШ-тағы иелері коллективтік сотқа жүгінді. Бұл коллективтік соттың нәтижесінде иелеріне 1993 жылы 4000 долларлық купон берілді. Солтүстік Америка нарыбына арналған M5 өндірісі 1986 жылдың қарашасында басталып, 1987 жылдың қарашасында аяқталды. 1986 жылғы жазғы демалысқа дейін құрастыру Мюнхендегі Преусенштрасседегі BMW Motorsport зауытында жүргізілді. Содан кейін M5 өндірісі Гархингтегі Даймлерштрассеге көшірілді, онда қалғандары шығарылды. M5 өндірісі 1988 жылдың қарашасына дейін жалғасты, бұл BMW E28 модельдерін өндіруді тоқтатқаннан кейін шамамен бір жыл өткен соң болды. Барлығы 2241 дана өндірілді, сондай-ақ 850CSi (1510 дана).
Жаңартулар
1991 жылдың соңында (1992 модельдік жылы) қозғалтқыш 3,8 литрлік S38B38-ге жаңартылды, Солтүстік Америка мен Оңтүстік Африканы қоспағанда, олар эмиссия талаптарына байланысты 3,5 литрлік қозғалтқышты пайдалана берді. Қуаты артты, нәтижесінде заводтық 0-ден 100 км/сағ жылдамдыққа дейін үдеу уақыты 5,9 секундты құрады, сондай-ақ тұтану жүйесі әр цилиндрде жеке катушкасы бар, таратушысыз жүйеге өзгертілді. BMW сонымен қатар, 3,5 литрлік нұсқадағы бір массалық серпімді тегершіктің орнына екі массалық серпімді тегершікті қолданды, бұл жауап беру жылдамдығын азайту есебінен, жұмыс істеу кезіндегі тегіс жүріс пен газ педаліна жауап беруді жақсартты. Артқы бөлігіндегі жүріс биіктігін тұрақты ұстайтын стандартты өзін-өзі теңестіретін аспа (SLS) жүйесі, электрондық басқару және гидравликалық реттегішпен жабдықталған EDCIII+ электрондық демпферді басқару жүйесімен ауыстырылды, ол жайлылықты қамтамасыз ететін "P" режимі мен жолға арналған "S" режимін таңдауға мүмкіндік береді. 1994 жылы 6 жылдамдықты Getrag 420G қолмен басқару жәшігі енгізілді.
M-жүйелік дөңгелектер
M5 ерекше дөңгелек дизайнымен келді. 1988 жылдан 1992 жылға дейін M5 үш бөліктен тұратын Style 20 "M System" дөңгелектерін ұсынды, олар магнийден, дөңгелек қақпақтарына бір бағытта бекітілген және қара, 5 спицалы пішінді алюминий дөңгелектің алдыңғы жағына бекітілген концентрлі қанаттары бар алюминий жиынтығынан тұрды. BMW компаниясының мәліметінше, қақпақ салқындатуды жақсарту үшін тежегіш жинағына сырттан ауа ағынын 25 пайызға арттырды. 1992 жылы BMW дизайнын "M System II" ("ататын жұлдыздар" деген лақап атымен) өзгертіп, үлкен ашылулар мен қозғалыс бағытына орналастырылған қанаттардың үйлесімі арқылы тежегішті салқындатуды жақсартты. 1994 жылдың мамыр айында M5 18 дюймдік Style 37 "M Parallel" дөңгелектеріне көшті, ол қанатты қақпақты толығымен жойды. Ұлыбританияның лимиттік нұсқасы 1995 жылдың наурыз айынан маусым айына дейін оң рульді E34 M5 өндірісінің аяқталуына арналған ретінде шығарылды. Елу автомобиль екі түс және интерьер комбинациясының бірімен жасалды: Rosso Red металл (код нөмірі 369) шампанды кеңейтілген былғары интерьерімен және табиғи тополь ағашымен әрленген (15 дана) немесе Orinoco металл (код нөмірі 406) биколор бензин және мят кеңейтілген былғары интерьерімен және графит құстың көзінен қараған клен ағашымен әрленген (35 дана). Әрбір E34 M5 Limited Edition үш спицалы спорттық руль, Shadowline әрлеуі, электрлі люк, электрлі алдыңғы сиденіштері, фара жуғыштары және қолмен басқарылатын кондиционермен жабдықталған. Орталық консольде нөмірленген тақта орналасқан. Сонымен қатар, 1995 жылы Италияда тарату үшін 20 M5 Touring Elekta моделі құрастырылды. Олар Sterling Silver және Marine Blue былғарымен немесе British Racing Green және Tobacco былғарымен жасалған, кеңейтілген былғары интерьерімен және ерекше, нөмірленген ауыстыру тұтқаларымен жабдықталған. Бұл автомобильдердің нағыз лимиттік басылым болып табылатыны туралы пікірталас бар, өйткені олар тікелей итальяндық BMW дилерлері тобынан тапсырыс берілген. Екі жақтағы порог панельдерінің астына күштілікті арттыру үшін болаттан жасалған нығайтулар қосылды, ал салмағы седан моделінен шамамен артық болды. Прототип қаржылық себептерге байланысты өндіріске жіберілген жоқ. Оны бұрынғы F1 чемпионы Алан Джонс, Невилл Крихтон және BMW Touring жүргізушісі Тони Лонгхерст сынап көрді.
E39 M5 (1998-2003)
1998 жылы Женева автосалонында таныстырылған E39 M5 ұрпағы V8 қозғалтқышын қолданған алғашқы M5 болды, нәтижесінде қуаты артты. Бұл сонымен қатар алдыңғы серпімдерде алюминий компоненттерін және көп буынды артқы серпімдерді қолданған алғашқы M5. Өндіріс 1998 жылдың қазанында басталды. 1999 жылдан 2003 жылға дейін жалпы өндірілген автомобильдер саны 20 482 құрады. Бұрынғы модельдерден өзгеше, M5 Германиядағы Динголфинг зауытында әдеттегі 5 сериялы модельдермен бірге бір құрастыру желісінде шығарылды. Ресми көрсеткіштерге сәйкес, 0-ден жылдамдыққа разгон уақыты 4,8 секундты құрайды, ал ең жоғары жылдамдық электронды түрде шектелген. Тестілеу кезінде шектеусіз M5 ең жоғары жылдамдықтың үстінен өтті. E39 M5 Нюрбургринг трассасында 8:20 минуттық шеңберді тіркеді.
Қозғалтқыш
E39 M5 BMW S62 V8 қозғалтқышымен жабдықталған, ол 6600 айналымда қуатты және 3800 айналымда айналу моментін шығарады. S62 қозғалтқышында электронды басқарылатын жеке газ педальдары, алюминийден жасалған блок және цилиндр бастары, өзгермелі клапан уақыты (қос VANOS) және жартылай құрғақ май жүйесі орнатылған.
Қозғалтқыш
Трансмиссия – E39 540i моделінде де қолданылған Getrag 420G алты жылдамдықты механикалық қоробка, бірақ артқан моментке байланысты жаңартылған кәсіптік кездесуі бар. Дифференциал 3,15:1 қысқа арақатынасын пайдаланады және 25% максималды құлыпталу мүмкіндігі бар дифференциалы шектелген.
Қозғалтқыш
BMW S85 – бұл V10 қозғалтқышы, ол 7750 айналымда қуатты және 6100 айналымда айналым моментін тудырады. S85 тек E60 M5 (және оған байланысты E63/E64 M6) модельдерінде қолданылды және басқа қозғалтқыштардың негізінде жасалмаған. Жүргізуші таңдап алатын үш қозғалтқыш режимі бар: P400, P500 және P500 S. P400, әдепкі бастапқы режим, қозғалтқышты шектейді, ал P500 қуатты толық деңгейге дейін арттырады. P500 S режимі P500 режимімен бірдей қуатты ұстап тұрады, бірақ газ педаліне жауап беруді күшейтеді. Бұл қозғалтқыш тағандық подшипниктерінің (bearing) бұзылуымен кеңінен танымал, өйткені стандартты подшипниктер жеткілікті бос кеңістік қамтамасыз етпейді (E9X сериясының M3 S65 қозғалтқышы S85 негізінде жасалғандықтан, осы мәселені бөліседі), егер түзетілмесе, қозғалтқыштың күрделі зақымдануына алып келуі мүмкін. Бұл қозғалтқыштағы тағы бір маңызды мәселе – газ дроссельдік механизмдерінің (throttle actuators) іске қосылғыштары, себебі бұл көбінесе механизмдердің ішіндегі тісті дөңгелектерге байланысты болады, алайда ике қосылғыштардың өзінің электрондық ақаулары да жиі кездеседі.
Беріліс
M5, 7 жылдамдықты бір иінді автоматты механикалық қоробканы (SMG III) пайдаланады, ол беріліс ауысу режиміне байланысты 65–250 миллисекунд ішінде берілістерді ауыстырады. SMG III жүйесіне стартты басқару, тұруға көмекші құрылғы, төмендету кезінде кез келген құлыпталуды болдырмау (берілісті қысқа уақытқа ажырату арқылы) және автоматты беріліс режимі кіреді. Дегенмен, көптеген шолуларда берілістің автоматты режимі, әсіресе қала ішінде жиі тоқтап-қозғалу кезінде, дәстүрлі автоматты қоробкаға қарағанда аздап нашар жұмыс істейтіні байқалды. Солтүстік Америкада 2006 жылдың қазан айында 6 жылдамдықты стандартты механикалық қоробка ұсынылды. SMG III Солтүстік Америкада стандартты қоробка болып қала берді, ал механикалық қоробка қосымша төлемсіз опция ретінде қолжетімді болды. 6 жылдамдықты механикалық қоробкамен жабдықталған M5 кейбір сынақтарда аздап баяу болды, себебі динамикалық тұрақтандыру жүйесін SMG нұсқасындағыдай өшіру мүмкін болмады (бірақ бұл кейіннен мүмкін болды және бұрынғы модельдерге жаңарту шығарылды). Солтүстік Америкада SMG қоробкасы үшін стартты басқару 1500 айналымға орнатылған, басқа аймақтарда қолданылатын 4000 айналымнан өзгеше.
F10 M5 (20112016)
F10 M5 2011 жылғы Франкфурт автосалонында таныстырылды және 2011 жылдың қараша айында сатылымға түсті. Ол қос турбиналы V8 қозғалтқышымен жабдықталған, бұл оны турбиналанған алғашқы M5 моделіне айналдырды. Көптеген нарықтардағы беріліс қорабы 7 жылдамдықты Getrag 7DCI600 қос тұтқалы беріліс болып табылады, бұл M5 тарихында алғаш рет қос тұтқалы автомат беріліс қолданылғанын білдіреді. Америка Құрама Штаттарында 6 жылдамдықты дәстүрлі қолмен басқарылатын беріліс жүйесі де ұсынылды. S63B44TU қозғалтқышы – 2010 жылғы E70 X5 M моделінде алғаш пайда болған қос турбиналы V8 қозғалтқышының жаңартылған нұсқасы. Ол 6000–7000 айн/мин аймағында максималды қуатты және 1500–5750 айн/мин аймағында максималды серпіліс береді. Бұл 0-ден 100 км/сағ жылдамдыққа 4,4 секундта жетелеуге және (қосымша M жүргізуші пакеті орнатылған жағдайда) ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік береді. F10 M5 Нюрбургринг трассасында 7:55 минуттық шеңбердік уақыт көрсеткен. Active M дифференциалы артқы дөңгелектер арасында серпіліс бағытын өзгертуді қамтамасыз етеді, ал стандартты жиынтықтағы дөңгелектердің диаметрі 19 дюймді құрайды. Опциялық 20 дюймдік дөңгелектер 265/35/20 алдыңғы және 295/30/20 артқы Michelin Pilot Super Sport шиналарымен жабдықталған. Стандартты тежегіштер 6 поршеньді алдыңғы калиперлерден тұрады, ал көміртек-керамикалық тежегіштер қосымша опция ретінде ұсынылады. F10 M5 салмағы , бұл алдыңғы модельге қарағанда салмағы артық. F10 M5 жақсартылған беріліс қорабы мен отын экономиясы үшін мақталып, бірақ қозғалтқыш дыбысы, рульдік сезім және артқан салмағы сынға ұшырады. M5 Германиядағы BMW Dingolfing зауытында стандартты 5 сериялы модельдермен бірге өндірілді. Өндіріс 2016 жылдың қазан айында тоқтатылды. 2014 жылдан бастап BMW M5 Competition Package ұсыныла бастады. Competition Package қозғалтқыштың максималды қуатын арттырады және (буксалар, серпімдер, амортизаторлар, инерцияға қарсы штангалар) қайта жаңартылған шасси орнату арқылы көліктің биіктігін төмендетеді. 2015 жылы M5 Competition Package қуаты арттырылып, жетті.
M Қимыл-қозғалыс бөлшектері
M Performance бөлшектеріне M Performance эгзосты жүйесі, көміртекті спойлер, спорттық руль, спорттық педальдер, бүйірлік юбкалар, диффузор және көміртекті көздер кіреді.
Арнайы басылымдар
BMW M5-тің 30 жылдығын тойлау үшін 2015 жылы BMW "30 Jahre BMW M5" деп аталған 300 дана арнайы модель шығарды. Барлық 300 автомобиль BMW-нің Individual түсінен Frozen Dark Silver metallic реңінде жасалған. Ішкі жағында алдыңғы есік қалқаларында және орындықтардың арқасында "30 Jahre M5" жазуы кестеленген, ал "30 Jahre M5" және "1/300" деген жазуы бар тақташа приборлық тақтаға орналастырылған. 2016 жылы таза металл күміс түсті модельдер шығарылды. Олардың барлығы 70 дана, оның 50-сі АҚШ-та, ал 20-сы Оңтүстік Африкада сатылды.
F90 M5 (20172023)
F90 M5 G30 5 сериясына негізделген және барлық дөңгелекті қозғалтқыш ("xDrive") қуат беру жүйесін қолданады, бұл M5 тарихында алғаш рет артқы дөңгелекті жетегі жоқ модель. Дегенмен, барлық дөңгелекті жетегі жүйесі артқы дөңгелектерге басымдық береді. Электронды тұрақтылықты басқару (ESC) өшірілген жағдайда, қуатты тек артқы дөңгелектерге бағыттауға да болады. Жанама беріліс 8 жылдамдықты ZF GA8HP75Z автоматты берілісі болып табылады. M5 сыртқы дизайнын Seungmo Lim жасаған. Автомобиль 2017 жылдың тамызында Gamescom көрмесінде Need for Speed Payback ойынының жарнамалауы үшін таныстырылды. M5 сондай-ақ 2017 жылдың қыркүйек айында Франкфурт автосалонында (IAA) көрсетілді. M5, BMW Dingolfing зауытында, Германияда, стандартты 5 сериялы модельдермен бірге шығарылады. F90 M5 тұрақтан 3,4 секундта, ал сағаттық жылдамдыққа 11,1 секундта жетеді. Ең жоғары жылдамдық шектелген, ал қосымша M Драйверінің жинағымен шектелмеген ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге болады. 2017 жылдың желтоқсанында F90 M5 ылғал бетте "Ең ұзақ үздіксіз көлік сырғанауы" және "Ең ұзақ екі көліктің бірдей сырғанауы (су көмегімен)" бойынша Гиннес рекордтарын орнатты, тиісінше шамамен шақырымдық қашықтыққа дейін. F90 M5 Sport auto журналының сынағында Нюрбургринг трассасында 7:38.92 минуттық айналым уақытын көрсетті.
BMW M5 Competition (F90)
BMW M5 Competition моделі (F90) 2018 жылдың тамызында ұсынылды, қуаты 6000 айналымда арттырылды, ал крутящий момент 1800 және 5800 айналым аралығында өзгеріссіз қалды. BMW мәліметінше, бұл өзгеріс стандартты M5 моделімен салыстырғанда 0-ден 100 км/сағ жылдамдыққа дейін үдеу уақытын 0,1 секундқа қысқартып, 3,1 секундты құрады. Басқа өзгерістердің ішінде: қаттырақ пружиналар, алдыңғы доңғалақтың бұрышының ұлғаюы, төмендетілген күйе биіктігі, жаңа доңғалақтар және бөлшектік сүзгісі қосылған жаңартылған эгзостық жүйе бар. Sport Auto жүргізген сынақтарда M5 Competition Нюрбургринг трегін 7:35.90 минутта айналып өтті. Жарнамада көрсетілген қуаты 600 а.к. (қозғалтқыштан өлшенгенде) болғанымен, Car and Driver журналының стендтік сынағында доңғалақтарда 563 а.к. көрсетілді, бұл жарнамаланған қуаттан жоғары екенін көрсетеді.
Қозғалтқыш пен беріліс
Қозғалтқыш – бұрынғы буынның S63-тің жетілдірілген нұсқасы. Жаңа M5-тің қуаты бұрынғы буынның "Competition Package" және "30 Jahre M5" лимиттік нұсқаларымен бірдей, ал айналымдық момент бұрынғы M5-ке қарағанда жоғарылатылып, одан артық құрайды. Жеткізу механизмі – сегіз жылдамдықты ZF 8HP автоматты беріліс қорабы. F90 – бұл крутящий моментін түрлендіретін автоматты беріліс қорабын (бұрынғы буынның қос тісті берілісінен өзгеше) қолданған алғашқы M5 болып табылады. BMW компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, бұл беріліс қорабының сенімділігі үшін және ауысу жылдамдығы қос тісті беріліс қорабынан айтарлықтай төмен емес болғандықтан таңдалды.
Арнайы басылымдар
BMW F90 M5 моделінің тұңғыш рет шығуына арналған 400 данадан тұратын арнайы басылымды, жеке Frozen Dark Red Metallic түсімен, жеке түтін ақ интерьерімен және жеке Piano Black ағаш жиегімен жасады. iDrive басқару тұтқасының астында "1/400" деген жазу орналасқан. BMW оны First Edition M5 деп атады, және қызығы, олар 2018 жылдың ортасында өндірілді. 2019 жылы M5-тің 35 жылдығын тойлау үшін BMW "35 Jahre M5" деген 350 дана жасады. Барлық 350 автомобиль BMW-нің арнайы басылымындағы, BMW Individual Frozen Dark Grey II атымен белгіленген жеке түспен боялды. Интерьерде "35 Jahre M5" деген жазу алдыңғы есік қалқаларына және орындықтардың арқасына кестеленген, ал "35 Jahre M5" және "1/350" деген жазуы бар плакет панельге орналастырылған.
Бетті көтеру
F90 M5 жаңартылған түрі 2020 жылдың маусым айында 2021 модельдік жылға ұсынылды. Жаңартудың басты ерекшеліктері – минималистік L пішіндес күндізгі жарық шамдары бар жаңартқыш фарлар мен артқы шамдар. Алдыңғы және артқы бамперлер де жаңа дизайнмен қайта жасалды, бұл оларға өткір сыртқы көрініс берді. Базалық модельде ешқандай механикалық өзгеріс болмады, ал M5 Competition нұсқасында амортизаторлар мен реттелетін шасси жүйесі жаңартылды. Бұл нұсқаға сондай-ақ, барлық жүргізуге көмектесетін жүйелерді және ақпараттық-ойын-сауық жүйесін өшіретін "Track" режимі қосылды, бұл жүргізушіге көбірек назар аударуға мүмкіндік береді. Сыртқы түстер қатарына бес жаңа түс қосылды: Мотеги қызылы, Брэндс Хэтч сұры, Танзанит көгі II, Individual Aventurine қызылы және Frozen Bluestone. Ішкі жағынан M5 енді 12,3 дюймдік ақпараттық-ойын-сауық дисплейімен жабдықталған, ол бұрынғы 10,25 дюймдік дисплейді алмастырды. Жүйе сондай-ақ бұрынғы NBT EVO ID6 жүйесінен iDrive 7.0-ке жаңартылды. Ақпараттық-ойын-сауық жүйесінің жаңа мүмкіндіктері: сымсыз Android Auto функциясы, табиғи дауыс тану және BMW-нің бұлтқа негізделген навигациясы, ол жылдам бағыттарды есептеуге және жаңартылған жол қозғалысы ақпаратын ұсынады. Ішкі кеңістікке екі жаңа материал қосылды: қара былғары және бежевый Alcantara. Жаңартылған M5 2020 жылдың тамызынан бастап сатылымға түсті.
M Қимыл-қозғалыс бөлшектері
M5, CS модельдерінде қолданылатын M Performance бөлшектерімен жабдықталуы мүмкін. Оларға алдыңғы спойлер, бүйірлік юбкалар, спойлер, диффузор және карбон талшықты бөлшектер кіреді.
G90 M5 (2024)
G90 M5, G60 5 сериясына негізделген және қуат жүйесі BMW XM Label Red Edition-мен ортақ. BMW M 2023 жылдың 26 маусымында универсал (вагон) нұсқасын растады. M5 Touring Солтүстік Америкада алғаш рет сатылымға шығарылады.