Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Лейттон Уоррен Смит-күлкі (20 тамыз 1939 – 28 қараша 2023) – АҚШ-тың бұрынғы Әскери-теңіз күштерінің адмиралы. 1994 жылы ол Еуропадағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің және Оңтүстік Еуропадағы одақтас күштердің Бас қолбасшысы болды, бұл қызметін Югославия соғыстарының ең қауыр сиыр кезеңінде атқарды. Ол НАТО-ның Босния үстіндегі әуе кеңістігіне ұшуға тыйым салу операциясын (Deny Flight операциясы) және 1995 жылы Серб Республикасына қарсы жүргізілген бомбалау науқанын (Deliberate Force операциясы) басқарды. Сол жылы ол сондай-ақ НАТО-ның басшылығымен Босниядағы Іске асыру күшінің (IFOR) қолбасшылығын қабылдады, мақсаты – бейбіт келісімді бақылау. Ол 1996 жылы зейнетке шыққанға дейін осы үш лауазымды бірге атқарды.
Leighton Warren Smith Jr. (20 August 1939 – 28 November 2023) was a former United States Navy admiral. In 1994, he became the Commander in Chief of United States Naval Forces Europe and Allied Forces Southern Europe, holding the commands during the height of the Yugoslav wars. He commanded the NATO enacted no fly zone (Operation Deny Flight) over Bosnia and the later bombing campaign against Republika Srpska (Operation Deliberate Force) in 1995. The same year he additionally took on command of the NATO led Implementation Force (IFOR) in Bosnia with the objective of overseeing the peace agreement. He held all three positions until his retirement in 1996.
Ерте өмір және білім
Смит 1939 жылғы 20 тамызда Алабама штатының Мобайл қаласында дүниеге келді және 1962 жылғы түлектер қатарында АҚШ Теңіз академиясын бітірді. 1964 жылғы қаңтарда ол авиаторлық біліктілік алды.
Теңіз мансабы
Әскери-теңіз авиаторы ретінде Смит Жерорта теңізі, Солтүстік Атлант мұхиты, Батыс Тынық мұхиты және Үнді мұхитына бірнеше рет жорықтар жасағанда A-4 Skyhawk және A-7 Corsair II жеңіл шабуылдық реактивтік ұшақтарын ұшырды. Оның ішінде Солтүстік Вьетнам жағалауындағы үш круиз бар, онда ол негізінен A-7 Corsair II ұшағында 280-нен астам жауынгерлік миссияны орындады. Смит авиациялық қауымдастықта эскадрилья және авиациялық топ деңгейінде теңіздегі басқару қызметін атқарды, сондай-ақ терең суға жүзуге арналған "Каламазу" кемесіне, "Америка" әуе кемесіне және 1986 жылы 6-шы әуе кемесі тобына жетекші офицер ретінде басшылық етті. Ол 4200 сағаттан астам ұшу уақытын тіркеді және 1000-нан астам әуе кемесіне қонды.
Кейінгі жұмыстар
Смит 1996 жылғы 1 қазанда АҚШ Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шықты. Ол Теңіз талдауы орталығының аға ғылыми қызметкері, Leighton Smith Associates президенті және Global Perspectives, Inc. вице-президенті қызметтерін атқарды, екеуі де халықаралық консалтингтік фирмалар. Ол Теңіз авиациясы мұражайы қорының төрағасы, АҚШ Теңіз академиясы түлектері қауымдастығының басқару кеңесінің экс-төрағасы және Теңіз авиациясы қауымдастығының атқару комитетінде мүше болды. Сонымен қатар, ол Әскери-теңіз лигасының Ұлттық кеңесшілер кеңесінде болды және бірнеше корпорациялардың директорлар кеңесіне кірді. Смит 2008 жылғы сайлауға дейін Джон Маккейннің 2008 жылғы президенттік науқанына қолдау көрсетті. Маккейннің әскери тәжірибесіне қатысты генерал Уэсли Кларк берген сындық пікірлерден кейін Смит Маккейннің қорғанында сөз сөйледі. Зейнеткерлікке шығудан бұрын Смит Босния және Герцеговинадағы соғыс кезінде генерал Кларкпен бірнеше жыл бірге қызмет еткен. Смит 2009 жылғы 31 наурызда президентке қарулы күштерге гомосексуалдарды қабылдамау саясатын сақтауға шақырған хатқа қол қойған аға қол қоюшылардың бірі болды.
Өлім
Смит 2023 жылғы 28 қарашада Солтүстік Каролина штатындағы Пайнхерст қаласындағы үйінде қайтыс болды.