Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысыммен газ сақтауға арналған цилиндрлік ыдыс
Cylindrical container for storing pressurised gas
Газ баллоны – атмосфералық қысымнан жоғары қысымда газдарды сақтау және ұстауға арналған қысымды ыдыс. Жоғары қысымды газ баллондары "бөтелке" деп те аталады. Баллон ішінде сақталған мазмұн, мазмұнның физикалық қасиеттеріне байланысты, сығымдалған газ, сұйықтың үстіндегі бу, суперкритикалық сұйықтық немесе субстрат материалында еріген күйде болуы мүмкін. Газ баллонының әдеттегі конструкциясы сопақ, төменгі жағы жалпақ, ал жоғары жағында қабылдағыш құрылғыға қосылуға арналған клапан мен жиынтықтар орналасқан. Бұл контексте "цилиндр" терминін "бак"пен шатастырмау керек, өйткені "бак" – ашық немесе желдеткішпен жабдықталған, гравитация күшімен сұйықтықты сақтайтын ыдыс. Дегенмен, "скуба бак" термині көбінесе су асты тыныс алу аппаратына газ жеткізуге қолданылатын цилиндрді білдіреді.
A gas cylinder is a pressure vessel for storage and containment of gases at above atmospheric pressure. High pressure gas cylinders are also called bottles. Inside the cylinder the stored contents may be in a state of compressed gas, vapor over liquid, supercritical fluid, or dissolved in a substrate material, depending on the physical characteristics of the contents. A typical gas cylinder design is elongated, standing upright on a flattened bottom end, with the valve and fitting at the top for connecting to the receiving apparatus. The term cylinder in this context is not to be confused with tank, the latter being an open top or vented container that stores liquids under gravity, though the term scuba tank is commonly used to refer to a cylinder used for breathing gas supply to an underwater breathing apparatus.
Номенклатура
АҚШ-та "бутылданған газ" әдетте сұйытылған мұнай газын білдіреді. "Бутылданған газ" кейде медициналық жабдықтарда, әсіресе тасымалданатын оттегі баллондарында қолданылады. Қаптамадағы өнеркәсіптік газдарды көбінесе "цилиндрлік газ" деп атайды, бірақ кейде "бутылданған газ" термині де қолданылады. Пропан баллондары үшін "пропан баллоны" термині де қолданылады. Ұлыбритания мен Еуропаның басқа бөліктерінде өнеркәсіптік, медициналық немесе сұйытылған мұнай газының кез келген қолданысын талқылау кезінде "бутылданған газ" деп атайды. Керісінше, АҚШ-та сұйытылған мұнай газы деп аталатын нәрсе Ұлыбританияда жалпы "СЖГ" (LPG) деп аталады және оны қажетті жылу шығысына байланысты бірнеше саудалық атаулардың біреуімен немесе нақты бутан немесе пропан ретінде тапсырыс беруге болады.
In the United States, "bottled gas" typically refers to liquefied petroleum gas. "Bottled gas" is sometimes used in medical supply, especially for portable oxygen tanks. Packaged industrial gases are frequently called "cylinder gas", though "bottled gas" is sometimes used. The term propane tank is also used for cylinders with propane. The United Kingdom and other parts of Europe more commonly refer to "bottled gas" when discussing any usage, whether industrial, medical, or liquefied petroleum. In contrast, what is called liquefied petroleum gas in the United States is known generically in the United Kingdom as "LPG" and it may be ordered by using one of several trade names, or specifically as butane or propane, depending on the required heat output.
Ережелер мен сынақтар
Жоғары қысымды баллондарды тасымалдауды әлемдегі көптеген үкіметтер реттейді. Әдетте, тасымалдаушы елдің басқарушы органы әртүрлі деңгейдегі сынақтарды талап етеді. АҚШ-та бұл орган – АҚШ Көлік департаменті (DOT). Сол сияқты Ұлыбританияда Еуропалық көлік ережелерін (ADR) Көлік департаменті (DfT) іске асырады. Канада үшін бұл орган – Транспорт Канада (TC). Баллондардың дизайнына және/немесе өнімділігіне қатысты тәуелсіз сынақ агенттіктері, мысалы, Underwriters Laboratories (UL) сияқты қосымша талаптар қойылуы мүмкін. Жоғары қысымды баллондарды өндірушілердің әрқайсысы өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін тексеруге жауапты тәуелсіз сапа агентіне ие болуы тиіс. Ұлыбританияда «компетентті орган» – Көлік департаменті (DfT) – ережелерді іске асырады, ал уәкілетті баллондарды сынаушыларды тағайындауды Ұлыбританияның аккредиттеу қызметі (UKAS) жүргізеді, ол жеке органдарды бекіту үшін Көлік сертификаттау агенттігіне (VCA) ұсынымдар береді. Әртүрлі баллондарда түрлі сынақтар жүргізіледі. Ең көп таралған сынақ түрлері – гидростатикалық сынақ, жарылу сынағы, соңғы кернеу беріктігі, Шарпи соққысы сынағы және қысым циклдары. Өндіріс процесінде маңызды ақпарат баллонға мөрмен басылады немесе тұрақты түрде белгіленеді. Бұл ақпаратқа әдетте баллонның түрі, жұмыс немесе қызметтік қысымы, сериялық нөмірі, өндірілген күні, өндірушінің тіркелген коды және кейде сынақ қысымы кіреді. Ереже талаптарына байланысты басқа да ақпарат мөрмен бекітілуі мүмкін. Көп рет пайдаланылатын жоғары қысымды баллондар – көбінесе осылай болады – бірнеше жылда бір рет гидростатикалық немесе ультрадыбыстық сынақтан және визуалды тексеруден өтеді. АҚШ-та гидростатикалық/ультрадыбыстық сынақ цилиндр мен оның қызмет түріне байланысты әрбір бес жылда немесе әрбір он жылда бір рет қажет.
The transportation of high pressure cylinders is regulated by many governments throughout the world. Various levels of testing are generally required by the governing authority for the country in which it is to be transported. In the United States, this authority is the United States Department of Transportation (DOT). Similarly in the UK, the European transport regulations (ADR) are implemented by the Department for Transport (DfT). For Canada, this authority is Transport Canada (TC). Cylinders may have additional requirements placed on design and or performance from independent testing agencies such as Underwriters Laboratories (UL). Each manufacturer of high pressure cylinders is required to have an independent quality agent that will inspect the product for quality and safety. Within the UK the "competent authority" — the Department for Transport (DfT) — implements the regulations and appointment of authorised cylinder testers is conducted by United Kingdom Accreditation Service (UKAS), who make recommendations to the Vehicle Certification Agency (VCA) for approval of individual bodies. There are a variety of tests that may be performed on various cylinders. Some of the most common types of tests are hydrostatic test, burst test, ultimate tensile strength, Charpy impact test and pressure cycling. During the manufacturing process, vital information is usually stamped or permanently marked on the cylinder. This information usually includes the type of cylinder, the working or service pressure, the serial number, date of manufacture, the manufacture's registered code and sometimes the test pressure. Other information may also be stamped, depending on the regulation requirements. High pressure cylinders that are used multiple times — as most are — can be hydrostatically or ultrasonically tested and visually examined every few years. In the United States, hydrostatic/ultrasonic testing is required either every five years or every ten years, depending on cylinder and its service.
Клапан
Газ баллондарының бір жағында көбінесе тоқтату бұрышы бар клапан орналасқан, ал баллон әдетте клапан жоғары қаратылып қойылады. Газ қолданылмаған кезде сақтау, тасымалдау және тасымалдау барысында, баллон құлап кетсе клапанның зақымдануын немесе сынғанын болдырмау үшін, клапанның үстіне қақпақ бұралып бекітіледі. Кейде баллондарда қақпақ орнына клапан жиынтығының айналасында қорғаныш жаға немесе мойын сақинасы болады.
Gas cylinders usually have a stop angle valve at one end, and the cylinder is usually oriented so the valve is on top. During storage, transportation, and handling when the gas is not in use, a cap may be screwed over the protruding valve to protect it from damage or breaking off in case the cylinder were to fall over. Instead of a cap, cylinders sometimes have a protective collar or neck ring around the valve assembly.
Түстер коды
Газ баллондары көбінесе түспен белгіленеді, бірақ бұл белгілер әртүрлі елдерде бірдей стандартқа сай келмейді және кейде реттелмейді. Баллондардың түсіне қарап газды сенімді түрде анықтау қауіпсіз емес; баллондарда қандай газ бар екенін көрсететін жазбалар болады.
Gas cylinders are often color coded, but the codes are not standard across different jurisdictions, and sometimes are not regulated. Cylinder color can not safely be used for positive product identification; cylinders have labels to identify the gas they contain.
Медициналық газ баллонының түсті коды Үндістан стандарты
Медициналық қолданысқа арналған газ баллондарының ішіндегі газды анықтау үшін Индия стандартының газ баллондарының түсті коды қолданылады. Әрбір баллонның сыртындағы бояуы оның құрамындағы газға сәйкес түстермен боялуға тиіс.
The Indian Standard for Gas Cylinder Color Code applies to the identification of the contents of gas cylinders intended for medical use. Each cylinder shall be painted externally in the colours corresponding to its gaseous contents.
Жалпы өлшемдер
Төменде цилиндрлердің үлгі өлшемдері келтірілген, олар өнеркәсіптік стандарт болып табылмайды. Сил. (Цилиндр) өлшемі Диаметрі × биіктігі, клапан мен қақпақтың 5,5 дюймін қоса алғанда (дюйм) Номиналды тара салмағы, клапан мен қақпақтың 4,5 фунтын қоса алғанда (фунт) Су сыйымдылығы (фунт) Ішкі көлемі, 70 °F (21 °C), 1 атм АҚШ DOT ерекшеліктері (литр) (куб. фут) 2HP 43.3 1.53 3AA3500 K 110 49.9 1.76 3AA2400 A 96 43.8 1.55 3AA2015 B 37.9 17.2 0.61 3AA2015 C 15.2 6.88 0.24 3AA2015 D 4.9 2.24 0.08 3AA2015 AL 64.8 29.5 1.04 3AL2015 BL 34.6 15.7 0.55 3AL2216 CL 13 5.9 0.21 3AL2216 XL 238 108 3.83 4BA240 SSB 41.6 18.9 0.67 3A1800 10S 8.3 3.8 0.13 3A1800 LB 1 0.44 0.016 3E1800 XF 60.9 2.15 8AL XG 278 126.3 4.46 4AA480 XM 120 54.3 1.92 3A480 XP 124 55.7 1.98 4BA300 QT (клапанға арналған 4,5 дюймді қоса алғанда) (клапанға арналған 1,5 фунтты қоса алғанда) 2.0 0.900 0.0318 4B 240ET LP5 47.7 21.68 0.76 4BW240 Медициналық E (клапан мен қақпақтан басқа) (клапан мен қақпақтан басқа) 9.9 4.5 0.16 3AA2015
The below are example cylinder sizes and do not constitute an industry standard. Cyl. (Cylinder) size Diameter × height, including 5.5 inches for valve and cap (inches) Nominal tare weight, including 4.5 lb for valve and cap (lb) Water capacity (lb) Internal volume, 70 °F (21 °C), 1atm U. S. DOT specs (liters) (cu. ft) 2HP 43.3 1.53 3AA3500 K 110 49.9 1.76 3AA2400 A 96 43.8 1.55 3AA2015 B 37.9 17.2 0.61 3AA2015 C 15.2 6.88 0.24 3AA2015 D 4.9 2.24 0.08 3AA2015 AL 64.8 29.5 1.04 3AL2015 BL 34.6 15.7 0.55 3AL2216 CL 13 5.9 0.21 3AL2216 XL 238 108 3.83 4BA240 SSB 41.6 18.9 0.67 3A1800 10S 8.3 3.8 0.13 3A1800 LB 1 0.44 0.016 3E1800 XF 60.9 2.15 8AL XG 278 126.3 4.46 4AA480 XM 120 54.3 1.92 3A480 XP 124 55.7 1.98 4BA300 QT (includes 4.5 inches for valve) (includes 1.5 lb for valve) 2.0 0.900 0.0318 4B 240ET LP5 47.7 21.68 0.76 4BW240 Medical E (excludes valve and cap) (excludes valve and cap) 9.9 4.5 0.16 3AA2015
(АҚШ DOT ерекшеліктері материалды, жасалуын және максималды қысымды psi-де анықтайды. Олар Канаданың көлік стандарттарымен салыстырмалы, онда қысым барларда көрсетіледі. DOT номенклатурасындағы 3E 1800 Канадада TC 3EM 124 болып табылады.)
(US DOT specs define material, making, and maximum pressure in psi. They are comparable to Transport Canada specs, which shows pressure in bars. A 3E 1800 in DOT nomenclature would be a TC 3EM 124 in Canada.)
Газ сақтау құбырлары
Көлемді, жоғары қысымды газ сақтауға арналған, "түтіктер" деп аталатын қондырғылар қолжетімді. Олардың диаметрі мен ұзындығы жоғары қысымды баллондарға қарағанда әдетте үлкен, және екі басында да ұңғылы жиегі болады. Оларды жеке немесе топтап тіркемелерге, бекітілген негіздерге немесе интермодальды тасымалдау рамаларына орнатуға болады. Ұзындығына байланысты, олар жылдам қозғалатын құрылымдарға көлденең орнатылады. Көбінесе олар бір-бірімен біріктіріліп, бір жүйе ретінде басқарылады.
For larger volume, high pressure gas storage units, known as tubes, are available. They generally have a larger diameter and length than high pressure cylinders, and usually have a tapped neck at both ends. They may be mounted alone or in groups on trailers, permanent bases, or intermodal transport frames. Due to their length, they are mounted horizontally on mobile structures. In general usage they are often manifolded together and managed as a unit.
Газ сақтау банктері
Ұқсас өлшемді цилиндрлер топтары біріктіріліп, ортақ коллекторлық жүйеге қосылуы мүмкін, бұл бір стандартты цилиндрге қарағанда үлкен сақтау сыйымдылығын қамтамасыз етеді. Бұл әдетте цилиндрлер жинағы немесе газ сақтау жинағы деп аталады. Коллектор барлық цилиндрлерден бір мезгілде газ ағынына мүмкіндік беретіндей етіп орнатылуы мүмкін, немесе каскадты толтыру жүйесі үшін, газ сақтау және тұтыну цилиндрлері арасындағы ең төменгі оң қысым айырмасына сәйкес цилиндрлерден газ алынады, бұл қысыммен сақталған газды тиімді пайдалану болып табылады.
Groups of similar size cylinders may be mounted together and connected to a common manifold system to provide larger storage capacity than a single standard cylinder. This is commonly called a cylinder bank or a gas storage bank. The manifold may be arranged to allow simultaneous flow from all the cylinders, or, for a cascade filling system, where gas is tapped off cylinders according to the lowest positive pressure difference between storage and destination cylinder, being a more efficient use of pressurised gas.
Газ сақтау төртбұрышты
Газ баллондарының квадроцилиндрі, сондай-ақ газ баллондары палитрасы деп те аталады, – бұл тасымалдау және сақтау рамасына орнатылған жоғары қысымды баллондардың жиынтығы. Көбінесе 16 баллоннан тұрады, олардың әрқайсысы шамамен 50 литр сыйымдылықпен төрт қатарға төрт баллоннан орналасқан, төртбұрышты негізде, көтергіш нүктелері жоғары жағында орналасқан, ал негізінде тікелей көтеруге арналған ойықтар болуы мүмкін. Баллондар әдетте біріктіріліп, бірлік ретінде қолдану үшін коллектор ретінде байланыстырылады, бірақ орналасуы мен құрылымында көптеген өзгерістер болуы мүмкін.
A gas cylinder quad, also known as a gas cylinder pallet, is a group of high pressure cylinders mounted on a transport and storage frame. There are commonly 16 cylinders, each of about 50 litres capacity mounted upright in four rows of four, on a square base with a square plan frame with lifting points on top and may have fork lift slots in the base. The cylinders are usually interconnected as a manifold for use as a unit, but many variations in layout and structure are possible.