Кіріспе

Фин шайбалы хоккейшісі

Олимпиада ойындары
Күміс медаль – 1988 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының шайбалы хокейдегі күміс медалі (1988 жылғы Калгари)
Қола медаль – 1998 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының шайбалы хокейдегі қола медалі (1998 жылғы Нагано)
[[Әлемдік шайбалы хоккей чемпионаттары
Қола медаль – 2000 жылғы IIHF әлем чемпионаты (Ресей)]]

Юрки Олави Лумме (16 шілде 1966 жылы туған) – фин бұрынғы кәсіби шайбалы хоккей қорғаушысы, Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) және SM liiga лигасында ойнаған. Карьерасын Финляндияда бастап, үш маусым бойы «Ильвес Тампере» клубында ойнағаннан кейін, 1988 жылы Солтүстік Америкаға көшіп, «Монреаль Канадиенс» клубына қосылды. «Канадиенс» клубы Луммені екі жыл бұрын, 1986 жылғы НХЛ драфтында 57-ші нөмірмен таңдаған болатын. НХЛ-дегі екінші маусымында ол «Ванкувер Канукс» клубына ауыстырылды, осы клубта ол карьерасының көп бөлігін өткізіп, ең үлкен жетістіктерін қамсыздады. «Канукс» клубында өткізген тоғыз маусымында Лумме төрт рет клубтың жылдық үздік қорғаушысы атанып, команданың барлық уақыттағы ең көп гол соққан және ұпай жинаған қорғаушысы болды, сондай-ақ 1994 жылғы Стэнли кубогы финалына қатысқан құрамның бір бөлігі болды. НХЛ карьерасының соңында ол бес маусым бойы «Феникс Койотес», «Даллас Старс» және «Торонто Мейпл Лифс» клубтарында да ойнады. 2005 жылы Лумме екі жылдық үзілістен кейін SM лигасының «Ильвес Тампере» клубына оралды. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін Финляндияда екі маусым ойнады, содан кейін «Ильвес Тампере» клубының акционері болды.

Карьерасының алғашқы жылдары (1985-1990)

Лумме өзінің кәсіби карьерасын 1985–86 жылдары СМ лигасының «Ильвес Тампере» клубында бастады. Финляндиядағы дебюттік маусымынан кейін Лумме 1986 жылғы НХЛ драфтының 3-ші раундында (жалпы 57-ші нөмір) «Монреаль Канадиенс» клубынан таңдалды. Драфттан кейін ол екі маусым бойы «Ильвес Тампере» сапында ойнады. НХЛ-ге өтуге дейін өткізген соңғы жылы Лумме 43 ойында 8 гол мен 30 ұпай жинап, «Ильвес» клубына лигадағы үздік тұрақты маусымды өткізуге көмектесті. 1988 жылдың тамызында Лумме «Канадиенс» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Солтүстік Америкадағы алғашқы маусымында Лумме 1988–89 жылғы маусымды «Монреаль» және олардың шағын лигасының филиалы – Американдық хоккей лигасының (АХЛ) «Шербрук Канадиенс» командалары арасында бөліп өткізді. Ол команда тарихында «Канадиенс» сапында ойнаған алғашқы фин хоккейшісі болды. 1988 жылдың 5 желтоқсанында «Детройт Ред Уингс» клубына қарсы өткен НХЛ матчында тізесіне жарақат алып, бірқашан мұзға шыға алмады. Маусымды АХЛ-дегі 26 ойында 15 ұпаймен аяқтады, ал «Канадиенс» ұйымындағы 21 НХЛ ойынында 4 ұпай жинады. Келесі маусымда Лумме «Канадиенс» клубының негізгі құрамында толыққанды орын алды. «Монреаль» сапында 54 ойында 20 ұпай жинағаннан кейін, 1990 жылдың 6 наурызында «Ванкувер Кэнукс» клубына ауыстырылды. «Лумме» үшін «Монреаль» 1991 жылғы НХЛ драфтында «Сент-Луис Блюз» клубының екінші раунды таңдау құқығын алды (бұрын «Ванкувер» сатып алған; «Монреаль» осы құқықпен Крейг Дарбиді таңдады). Ауысу туралы ойлағанда, Лумме «Канадиенс» клубының ойын стиліне сай келмейтінін және сатылатынын күткенін айтады.

Ванкувер Кэнукс (1990-1998)

Лумме Ванкуверде жақсы бейімделді, өйткені ол тез арада «Канукс» командасының ең тиімді шабуылдаушы қорғаушысы ретінде танылды. Саудадан кейін ол бірден Пол Рейнхартпен бірге қорғанысқа қойылды және тұрақты маусымды аяқтау үшін 11 ойында 10 ұпай жинады. «Ванкувер» сапындағы алғашқы толық маусымында Лумме 80 ойында 32 ұпайға қол жеткізді. Келесі маусымда ол екі жыл қатарынан 44 ұпай жинады және команданың үздік қорғаушысы атанды, соның нәтижесінде төртінші «Бэйб Пратт» жүлдесінің біріншісін жеңіп алды. 1993–94 маусымында Лумме мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 55 ұпай жинады, бұл көрсеткіш команданың қорғаушылары арасында екінші орынды иеленді. Ол 24 плей-офф ойынында 13 ұпай жинап, «Ванкувердің» 1994 жылғы Стэнли кубогының финалына өтуіне көмектесті, бірақ олар «Нью-Йорк Рейнджерс» командасынан жеті ойында жеңіліс тапты. 1994–95 жылдардағы НХЛ локауты салдарынан Лумме Финляндияға оралып, «Ильвес Тампере» клубында өнер көрсетті. Ол 12 ойында 8 ұпай жинады, содан кейін маусымның ортасында НХЛ ойындары қайта басталғанда «Канукс» сапына оралды. Лумме клубтағы уақытының барлық кезеңінде «Канукс» командасының үздік қорғаушыларының бірі болды, оның қорғаныс ойыны да жақсарды. 1995–96 маусымында ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіштен бір ұпай ғана кем жинап, 54 ұпаймен команданың қорғаушылары арасында бірінші орынды иеленді. Сондай-ақ, ол жеке рекордтық 17 гол соқты. Келесі маусымда ол 1997 жылы төртінші және соңғы «Бэйб Пратт» жүлдесін жеңіп алды. Лумме «Ванкувердегі» соңғы екі жылында команданың қорғаныс шебінде ең көп гол соққан ойыншы болды, содан кейін 1998 жылдың шілдесінде еркін агент атанды және «Феникс Койотес» клубымен келісімшартқа отырды. Ол «Ванкувер» клубын 83 голмен (2007 жылдың 15 желтоқсанында Маттиас Охлундтан асып түсті) және 321 ұпаймен (Деннис Кернспен тең, ал кейін Охлундтан асып түсті) қорғаушылар арасындағы клубтың барлық уақыттағы үздік мергені ретінде танылды.

Ванкуверден кейінгі кезең (1998-2007)

Үшінші НХЛ клубында ойнаған Лумме командасының қорғау шебіндегі маңызды ойыншы болып қала берді. Финиксте 28, 40 және 25 ұпай жинаған Лумме үш маусымның барлығында Теппо Нумминеннен кейін команданың қорғаушылары арасында екінші орынды иеленді. 2001 жылдың 23 маусымында ол Тайлер Букпен алмастырылып, Финикстен Далас Старз клубына ауыстырылды. Лумме 2001–02 маусымында клуб сапында 15 ойын өткізді. 2001 жылдың 29 қазанында бас менеджер Боб Гейниден рұқсат алып, ол қысқа мерзімге Финляндиядағы отбасына барып қайтты. Оның әйелі Минна мен екі баласы маусым ішінде Даласта Луммеге қосылуды жоспарлаған, бірақ соңғы 9/11 террористик шабуылдарынан кейін ұшаққа отыруға тартынды. Алайда, Лумме мен жаттықтырушы Кен Хичкок Даластағы қысқа уақытында ашық түрде келіспеді, нәтижесінде ол резервке жіберілді. Маусым соңында Лумме 2002 жылдың 2 наурызындағы ойында Buffalo Sabres форварды J. P. Dumont-ты кесіп ұрғандығы үшін екі ойынға қатысудан шеттетілді. Ол сонымен қатар иық жарақатынан кейін тағы төрт ойынға қатыса алмады. Плей-оффтың қалған бөлігіне қатыса алмаған Лумме, Лифстің Каролина Ураганнан жартылай финалда жеңіліп қалғанын бақылады. Иық жарақаты операция талап етпейтінін анықтағаннан кейін, Лумме 2003 жылғы жазғы маусымды Ванкуверде, Британдық Колумбияда реабилитацияға арнады. 2002–03 маусымы алдында ол НХЛ-дің резервтік драфтында қорғалмады. Бірақ Лумме сол маусымда 2,75 миллион доллар табуға тиіс болғандықтан, оны ешкім таңдамады және ол Торонтода қалды, 73 ойында 17 ұпай жинады. Ол өзінің соңғы НХЛ ойынын 2003 жылдың 23 сәуірінде Филадельфия Флайерс клубына қарсы өткізді, нәтижесінде бір голға көмектесті. Маусым соңында «Мейпл Лифс» Лумменің келісімшартының қалған соңғы жылын оның күтілетін 1,5 миллион долларлық жалақысының үштен екісіне сатып алды. Сатып алынғаннан кейін Лумме екі жылға хоккейден үзіліс жасады. Осы уақыт ішінде ол Ванкуверге оралып, фин теледидарында комментатор болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар бұрынғы фин клубы «Ильвес Тампере» клубының да үлескері атанды. 2005 жылы ол «Ильвес» клубына қайта оралды. 2007 жылы карьерасын аяқтағаннан кейін Лумме «Ильвес» хоккей клубының үлескері болды. Лумме NHL Players Association Goals and Dreams бағдарламасына қатысады, бұл ұйым төмен кірісті отбасылардың балаларына хоккей жабдықтарын сыйлайды. Ол көптеген атақты хоккей турнирлеріне уақытын ыждағатпен жұмсайды.