Кіріспе
Американдық композитор Уильям Леви Доусон (26 қыркүйек 1899 – 2 мамыр 1990) – американдық композитор, хор дирижері, профессор және музыка зерттеушісі.
William Levi Dawson (September 26, 1899 – May 2, 1990) was an American composer, choir director, professor, and musicologist.
Өмір
Африка-американдық тегінен тараған Уильям Доусон Алабама штатының Аннистон қаласында дүниеге келген. 1912 жылы Доусон үйден қашып, Тускиги институтында (қазіргі университетінде) мектеп президенті Букер Т. Вашингтонның жетекшілігімен музыканы толық уақыт оқу үшін колледжге дейінгі студент ретінде білім алды. Доусон музыка кітапханашысы болып жұмыс істеп, сондай-ақ мектептің ауыл шаруашылығы бөлімінде қол жұмысы жасау арқылы оқу ақысын төледі. Ол Тускиги хоры, тобы және оркестрінің құрамында болды, бес жыл бойы Тускиги әншілерімен бірге концерттік турлар жасап, шығармалар жазды. 1921 жылы оқуын аяқтаған кезде ол көптеген музыкалық аспаптарды ойнауды үйренген еді. Хорнер көркем өнер институтының музыка бакалаврі болып бітірген Доусон кейін Чикаго музыкалық колледжінде профессор Феликс Боровскимен, ал одан кейін Американдық музыка консерваториясында магистр дәрежесін алды. Мансабының басында ол Redpath Chautauqua және Чикаго қалалық оркестрінде (1927–1930) тромбонист ретінде қызмет етті. Доусон 1927 жылы пианист Корнелия Ламптонға үйленді, ол 1928 жылы қайтыс болды. Оның оқытушылық қызметі Канзас-Сити қалалық мектептерінде басталды, содан кейін 1931–1956 жылдар аралығында Тускиги институтында жұмыс істеді. Осы кезеңде ол көптеген оқытушыларды тағайындады, олар кейіннен осы саладағы еңбектерімен танылды. Сонымен қатар, Доусон Тускиги институтының хорын халықаралық деңгейде танымал ұжымға айналдырды; 1932 жылы олар Нью-Йорк қаласының Радио Сити музыка залында бір апта бойы күніне алты реттен қойылым қоюға шақырылды. Доусон жас кезінде композиторлықпен айналыса бастады, ал шығармашылық жолының басында оның скрипка, виолончель және фортепианоға арналған триосын Канзас-Сити симфониялық оркестрі орындады. Ол камералық музыкадан бөлек, оркестрлік және хор музыкасына да үлкен үлес қосты. Оның ең танымал шығармалары – рухани әндер мен оларға жасалған вариациялар. Оның ең танымал рухани әндеріне «Езекиел доңғалақты көрді», «Иса жалғыздық аңғарында жүрді», «Исаны жақсы көретін бала туралы айтыңыз» және «Патша Иса тыңдап тұр» жатады. 1934 жылы жазылған «Негр халық симфониясы» Леопольд Стоковский мен Филадельфия оркестрінің орындауында әлемдік премьерасында үлкен қызығушылық тудырды. 1952 жылы симфония композитордың Батыс Африкаға сапарынан алған әсерінен туған африкалық ырғақтармен толықтырылды. Доусон бұл шығарманың мақсаты африкалықтар өз отанынан тыс жерде құлдыққа түскен кезде жоғалған элементтерді жеткізу екенін айтты. Бұл шығарма оның жалғыз симфониясы болды. Премьерадан кейін ол 18 ай ішінде бірнеше рет орындалды, содан кейін ондаған жылдар бойы ұмытылды. Доусон 1977 жылы музыкалық бауырластық Phi Mu Alpha Sinfonia-ның Альфа Альфа бөліміне сайланды. Ол 90 жасында Алабама штатының Монтгомери қаласында қайтыс болды және Тускиги университетінің зиратына жерленді.
Хорлық аранжировкалар
Доусонның дәстүрлі африкалық-америкалық спиритуалдарға жасаған аранжировкалары Америка Құрама Штаттарында кеңінен жарияланады және мектептерде, колледждерде және қауымдық хор ұйымдарында үнемі орындалады. Лоренс университетінің профессоры Доминик Рене де Лерма 1997 жылы The St Olaf Choir ұсынған "The Spirituals of William L. Dawson" жинағына жазған түсіндірмесінде: "Доусонның дыбыстағы үйлесімдерінің байлығынан гөрі, оның дауыстық мүмкіндіктерді терең түсінуін көрсететін дыбыстардың әсемдігі әлдеқайда көзге түседі" деп жазған.
Құрметтер
Музыканың құрметті докторы, Таскиги институты, 1956 ж. Алабама өнерінің даңқ залы, 1975 жыл. Алабама музыка педагогтары қауымдастығының даңқ залы, 2008 жылғы тұңғыш топ. Америкалық хор дирижерлері қауымдастығының құрметті қабырғасы.