Кіріспе

Малави көліндегі Ликома аралы – Шығыс Африкадағы Малави көліндегі екі аралдың үлкені, екіншісі – жақын орналасқан Чизумулу аралы. Ликома және Чизумулу екеуі де Малави мемлекетіне қарасты және бірге Ликома ауданын құрайды. Екі арал да Мозамбиқтан бірнеше шақырым қашықтықта жатыр және толығымен Мозамбиқтың теңіз суларымен қоршалған, бірақ олар Малавидің эксклавтары болып табылады.

География

Аралдың жалпы ауданы 18 км² және ол Малави көлінің солтүстік-шығыс бөлігінде, Мозамбиктің Кобуе қаласынан солтүстік-батысқа қарай 7 км қашықтықта орналасқан. Малави жағалауындағы ең жақын қала – Чинтече.

Тарих

1880 жылы Дэвид Ливингстонның шақыруына жауап ретінде құрылған Университеттердің Орталық Африкаға миссиясы Ликома аралындағы бас кеңсесін орнатып, жұмысын бастады. Британдық миссионерлердің аралында болуына байланысты, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шығыс Африкадағы мемлекеттік шекаралар белгіленген кезде арал Мозамбик емес, Малавиге қарауы шешілді.

Табиғи орта

Халық тығыздығына қарамастан, Ликома аралының табиғи ортасы көбінесе зақымдалмаған. Жағалауы алуан түрлі, жартасты беткейлер, құмды шығанақтар және батпақтар бар. Аралдың ішкі бөлігі көбінесе шөптесін далалармен, көптеген баобаб ағаштарымен (Adansonia digitata түріне жататын) және манго ағаштарымен жабылған. Жануарлар әлемі негізінен ұсақ жорғалаушылар, қосмекенділер, құстар және көптеген омыртқасыздардан, оның ішінде шаян құрттардан тұрады. Жағалауда кейде қолтыраулар да кездеседі. Ликома төңірегіндегі суларда, Малави көліндегідей, көптеген циклидтер мекендейді; кейбір түрлері, мысалы, Labidochromis caeruleus likomae, Ликома аймағына ғана тән.

Халық саны

Ликома тығыз қоныстанған, ондаған елді мекенге шамамен 10 500 тұрғыны таралып орналасқан, олардың ішіндегі ең ірісі – Ликома қаласы; жақын орналасқан Чизумулу аралында тағы 4000 адам тұрады. Ең көп кездесетін этникалық топтар – ньянья тайпасы (60%) және тонга тайпасы (25%), одан кейін тамбука, яо және чева тайпаларының кіші топтары. Негізгі экономикалық қызметтері – балық аулау, бірақ ауыл шаруашылығы (көбінесе күріш және маниока) да дамыған. Мбамба қаласында жұмбаққа толы базар орналасқан. Бұл сонымен қатар Африкадағы ең үлкен шіркеулердің бірі – Әулие Петр шіркеуінің орналасқан жері. Аралдағы кедейлік пен жеткіліксіз ауруханалар салдарынан денсаулық сақтау жағдайы қиын, бірақ Малавиде кең таралған безгек туралы хабарламалар жоқ. Жақында Ликома ВИЧ және басқа жыныстық инфекциялардың эпидемиологиясы бойынша ғылыми зерттеулерге тақырып болды. Ликоманың экономикалық дамуы шектеулі болғанына қарамастан, барлық елді мекендерде білім беретін бірнеше мектеп бар, сондықтан сауаттылық деңгейі жоғары.

Инфрақұрылым және көлік

Ликомада асфальтталған жолдар жоқ, көлік құралдары да аз. Электр энергиясын генератор және күн батареялары қамтамасыз етеді. Бұл аралды тәулік бойы электрмен қамтамасыз етеді, бірақ шамамен сағат 22:00-де қуат көзін ауыстыру кезінде 15 минутқа электр токтатылады. Аралда кішкентай телефон желісі бар, бірақ телефондардың өзі сирек кездеседі. Ликомада асфальтталған ұшу-қону жолағы бар, және Лилонгведен ұшақпен жетуге болады. Аралдың негізгі көлігі – Малави көлін айналып өтетін MV Илала кемесі, ол жағалаудағы және аралдардағы негізгі елді мекендерде тоқтайды. Сонымен қатар, MV Чамбо аралды аптасына бір рет көлдің батыс жағындағы Нқата-Бей қаласымен байланыстырады. Шағын қайықтар (соның ішінде дхоулар) Ликома мен Чизумулу арасындағы, сондай-ақ Мозамбиктегі Ликома мен Кобуе арасындағы бұғаздан өтеді. Тауарлар мен адамдар осы маршруттар арқылы тасымалданады. Ликома Малавидегі маңызды туристік орын болғандықтан, онда бірнеше қонақүйлер мен хостелдер бар, олар көбінесе экотүризм принциптеріне негізделген. Ликома маңындағы сулар сноркелинг және дайвинг үшін өте қолайлы.