Кіріспе

Кенияның географиялық ерекшеліктері

Кенияның географиясы әртүрлі, оның 47 округі арасында ауысады. Кения Үнді мұхитында жағалауға ие, онда Шығыс Африка мангрлерінің батпақтары орналасқан. Ішкі аймақтарда кең далалар мен көптеген төбелер бар. Кения солтүстік-батысында Оңтүстік Суданмен, батысында Угандамен, шығысында Сомалимен, оңтүстігінде Танзаниямен және солтүстігінде Эфиопиямен шектеседі. Қазіргі уақытта Кения Оңтүстік Суданмен Ілеми үшбұрышы және Сомалимен Джубаланд аймағы бойынша шекаралық дауларға тап болып отыр. Егер Сомали үкіметі Джубаландтан бас тартса, ол Кенияның құрамына қосылып, Кенияның жалпы аумағын шамамен 692,939 км²-ға жеткізе алады. Орталық және Батыс Кения Кенияның Рифт алқабымен және Кения мен Уганда арасындағы шекарада орналасқан ең биік таулар – Кения және Эльгон тауларымен сипатталады. Батыс Кениядағы Какамега орман Шығыс Африканың жаңбырлы орман қалдығы болып табылады. Одан әлдеқайда ірі – Мау орман, Шығыс Африкадағы ең үлкен ормандық кешен.

Жағалау сызығы

Үнді мұхитының жағасымен 490 км (300 миль).

Геология

Елдің батыс екі бөлігінің көп бөлігі Плиоцен-Плейстоцен вулканикалық тау жыныстарынан тұрады, олар Прекамбрийлік тақтаға орналасқан. Елдің оңтүстік-шығыс бөлігі Перм кезеңінен Кейінгі Триас кезеңіне дейінгі Кару жүйесінің шөгінділерімен жабылып, Момбаса аймағындағы жағалау бойында юра кезеңінің шөгінділерінің тар жолағы бар.

Жер бедері

Кенияның жер бедері жазық далалардан құралған, олар орталық жоталарға көтеріледі, ал осы жоталарды Ұлы Рифт аңғары тікелей екіге бөліп өтеді. Сонымен қатар, елдің батысында құнарлы жазықтар да бар.

Биіктік шеті

Кенияның ең төменгі нүктесі Үнді мұхитында теңіз деңгейінде орналасқан. Кенияның ең биік нүктесі – 5197 метр биіктіктегі Кения тауы.

Өзендер

Кениядағы маңызды өзендер – жалпы ұзындығы шамамен 390 шақырымды құрайтын және 70 000 шаршы шақырымға жуық аумақты суға түсіретін Ати-Галана-Сабаки өзені (елдегі екінші ең ұзын өзен), жалпы ұзындығы 1000 шақырымнан астам және 100 000 шаршы шақырымнан асатын су жиналатын алабы бар Тана өзені, сондай-ақ Елгон тауынан басталып оңтүстікке қарай ағатын Нзоя өзені.

Табиғи ресурстар

Кенияда кездесетін табиғи ресурстар: әк тас, сода күлі, тұз, бағалы тастар, фторит, мырыш, диатомит, мұнай, титан, газ, алтын, гипс, жабайы табиғат және су электр энергиясы.

Жерді пайдалану

Жердің 9,8%-ы егіс жер; тұрақты егістік дақылдар жердің 0,9%-ын, тұрақты жайылымдар жердің 37,4%-ын, ал орман жердің 6,1%-ын құрайды. Кения жерінің қалған бөлігі басқа мақсаттарға пайдаланылады. Бұл мәліметтер 2011 жылға сәйкес. 2003 жылы Кенияда 1032 км² жер суарылды.

Судың жалпы жаңартылатын ресурстары

30,7 км³ (2011)

Тұщы суды алу

Жалпы: 2,74 км³/жыл (17%/4%/79%)
Адам басына шаққанда: 72,96 м³/жыл (2003)

Табиғи қауіптер

Табиғи қауіптерге жаңбырлы маусымдарда қайталанатын құрғақшылық және су тасқыны жатады. Елде жанартаулық белсенділік шектеулі. Бариер жанартауы (биктігі 1032 м) 1921 жылы соңғы рет атқылаған. Тарихи тұрғыдан белсенді болған бірнеше жанартау бар (Кениядағы жанартаулар тізіміне қараңыз).

Қазіргі кездегі мәселелер

Қазіргі уақытта қоршаған ортаға қауіп төндіретін маңызды мәселелер: қалалық және өнеркәсіптік қалдықтардың суды ластауы; пестицидтер мен тыңайтқыштардың кеңінен қолданылуынан су сапасының нашарлауы; орманды кесу; Виктория көлінде су гиацинтінің таралуы; топырақ эрозиясы; шөлдеу; және браконьерлік.

Халықаралық келісімдер

Келісуші тарап: Биологиялық әртүрлілік, Климаттың өзгеруі, Климаттың өзгеруі Киото протоколы, Шөлдеу, Құрып бара жатқан түрлер, Қауіпті қалдықтар, Теңіз құқығы, Теңізге қалдық төгу, Теңіз жануарларын сақтау, Озон қабатын қорғау, Кемелердің ластануы (MARPOL 73/78), Батпақты жерлер, Киттерді аулау.