Кіріспе
Азиядан Оңтүстік-Шығыс Африкаға дейінгі үздіріспей созылған географиялық ойыс – Ұлы Рифті аңғары – Азиядағы Ливаннан Оңтүстік-Шығыс Африкадағы Мозамбикке дейін жалғасқан, шамамен бір-бірімен байланысқан географиялық ойыстардың жиынтығы. Атауы кейбір жағдайларда қолданыла берсе де, геологияда оны сирек қолданады, себебі ол жеке-жеке болғанымен, байланысты жарықтар мен тектоникалық сызықтар жүйесінің нақты емес бірігісі саналады. Бұл аңғар Африканың шығыс бөлігі арқылы, Қызыл теңізден және Батыс Азияға қарай 5950 км-ге дейін солтүстікке қарай созылады. Осы ойыс аңғардың түбінде бірнеше терең, сопақ көлдер орналасқан: мысалы, Малави және Танганьика көлдері. Аймақта бірегей экожүйе қалыптасқан және Африканың көптеген жануарлар парктері орналасқан. Ұлы Рифті аңғары термині көбінесе Шығыс Африка Рифті аңғарына қатысты қолданылады, ол Афар үштік тоғысынан басталып, шығыс Африка арқылы оңтүстікке қарай созылатын және Африка плитасын екі жаңа, бөлек плитаға бөлу процесіндегі әртүрлі плита шекарасы болып табылады. Геологтар осы эволюцияға ұшырап жатқан плиталарды көбінесе Нубия және Сомали плиталары деп атайды.
The Great Rift Valley is a series of contiguous geographic trenches, approximately in total length, that runs from Lebanon in Asia to Mozambique in Southeast Africa. While the name continues in some usages, it is rarely used in geology as it is considered an imprecise merging of separate though related rift and fault systems. This valley extends northward for 5,950 km through the eastern part of Africa, through the Red Sea, and into Western Asia. Several deep, elongated lakes, called ribbon lakes, exist on the floor of this rift valley: Lake Malawi and Lake Tanganyika are examples of such lakes. The region has a unique ecosystem and contains a number of Africa's wildlife parks. The term Great Rift Valley is most often used to refer to the valley of the East African Rift, the divergent plate boundary which extends from the Afar Triple Junction southward through eastern Africa, and is in the process of splitting the African Plate into two new and separate plates. Geologists generally refer to these evolving plates as the Nubian Plate and the Somali Plate.
Теориялық ауқымы
Бүгінде бұл жарықтар мен тектоникалық сынықтар ерекшеленеді, бірақ байланысты екені белгілі. Ал бастапқыда Ұлы жарық аңғары Ливандан солтүстікте Мозамбикке дейін біртұтас жүйе ретінде қарастырылған, ол Шығыс Африка тауларының екі ерекше физиографиялық аймағының бірін құрайды. Оған бүгінгі күні Өлі теңіздің ливандық бөлігі, Иордан жарық аңғары, Қызыл теңіз жарылысы және Шығыс Африка жарылысы кіреді. Бұл жарықтар мен сынықтар 35 миллион жыл бұрын қалыптасқан.
Азия
Рифтің ең солтүстік бөлігі қазіргі Өлі теңіз трансформациясы (DST) немесе Риф деп аталатын орталық бөлігімен сәйкес келеді. DST-нің осы орталық бөлігі Ливандағы Бекаа аңғарын құрайды, Ливан тауларын Анти-Ливан тауларынан бөліп тұрады. Оңтүстіске қарай ол Галлея таулары мен Голан қабықшаларын бөліп тұратын Хула аңғары деп белгілі. Иордан өзені осы жерден басталып, Хула көлі арқылы оңтүстікке қарай ағып, Израильдегі Ғалилея теңізіне құяды. Рифт содан кейін Иордан Рифт аңғары арқылы Израиль-Иордания шекарасындағы Өлі теңізге қарай оңтүстікке қарай жалғасады. Өлі теңізден оңтүстікке қарай Рифт Уди-Арабамен, содан кейін Акаба шығанағымен және содан кейін Қызыл теңізбен толған.