Кіріспе

Жарықтандыру техникасы

Үш нүктелі жарықтандыру – театр, бейне, фильм, фотосурет, компьютерлік графика және 3D компьютерлік графика сияқты визуалды медиада қолданылатын стандартты әдіс. Үш бөлек орналасқан нүктені пайдалану арқылы фотограф түсірілім нысанының (мысалы, адамның) жарықтандыруын қалауынша реттеуге мүмкіндік алады, сондай-ақ тікелей жарықтан туындайтын көлеңкелерді басқарып (немесе жойып) отырады.

Кілт жарығы

Кілт жарығы, аты айтып тұрғандай, нысанаға тікелей жарық шашыратып, оның басты жарықтандыру көзі болып табылады; ең бастысы, кілттің күші, түсі және бұрышы түсірілімнің жалпы жарық дизайнын анықтайды. Ішкі түсірілімдерде кілт көбінесе арнайы шам немесе камераның сыртқы жарығы болып табылады. Күндізгі сыртқы түсірілімдерде күн әдетте кілт жарығы қызметін атқарады. Бұл жағдайда фотограф жарықты қалағандай дәл орналастыра алмайды, сондықтан күн сәулесін жақсырақ түсіру үшін, мүмкін, күннің қолайлы жағдайға келгенін күтіп, түсірілімді ұйымдастырады.

Жарықпен толтыру

Толықтырғыш жарық нысанаға да жарық шашады, бірақ кілттік жарыққа қатысты бүйірден және көбінесе кілттік жарықтан төмен орналасады (шамамен нысана бетінің деңгейінде). Ол көлеңкелі жерлерді жарықтандыру арқылы кілттік жарықты теңестіреді, және жарық-көлеңке эффектілерін (мысалы, адам мұрнының көлеңкесі қалған бетке түсуі) азайтады немесе жояды. Әдетте ол кілттік жарықтан жұмсақ және аз жарқыраған (жартысына дейін) болады, және көбірек диффузды жарыққа жақын. Толықтырғыш жарықты мүлдем қолданбау, кілттік жарықтың күшіндегідей, нысана бетінде күрт контрасттарға (көлеңкелердің әсерінен) әкелуі мүмкін. Кейде, мысалы, төменгі кілттік жарықта, бұл қасақана жасалған эффекті, бірақ көбірек табиғи және стильдендірілмеген көрінуі тиіс кадрларға толықтырғыш жарық қажет. Кейбір жағдайларда фотограф шамның орнына рефлекторды (мысалы, камерадан тыс орналасқан ақ қағаз немесе ақ боялған қабырға) толықтырғыш жарық ретінде пайдалана алады. Кілттік жарықтың сәулелерін басқа бұрыштан қайта бағыттап, нысанаға қайтару, екінші шамды қолдануға қарағанда жұмсақ және күңгірт эффект тудыруы мүмкін.

Арқа жарығы

Арқа жарығы (ә. і. а. жиек, шаш немесе иық жарығы) нысананы арт жағынан жарықтандырады, көбінесе (бірақ міндетті емес) бір жағынан немесе екінші жағынан. Бұл нысанаға жарық жиегін сыйлайды, нысананы фоннан бөліп, контурларын анықтайды. Арқа жарығы немесе жиек жарығы "тепкі" жарығынан өзгеше, себебі "тепкі" (немесе "тепкіш") нысананың көрінетін бетіндегі көлеңкелердің бір бөлігін қалыптастырады, ал жиек жарығы нысананың алдыңғы (көрінетін) бетін тікелей жарықтандырмай, тек нысананың шетінде жұқа сызық жасайды.

Төрт нүктелі жарықтандыру

Төртінші жарық, фондық жарық қосылғанда, төрт нүктелі жарықтандыру құрылады. Фондық жарық объектілердің артына, биік торға немесе жерге төмен орналастырылады. Актерлер мен реквизиттер сияқты алдыңғы пландағы элементтерді жарықтандыратын басқа үш жарықтан айырмашылығы, ол қабырғалар немесе сыртқы пейзаж сияқты фондық элементтерді жарықтандырады. Бұл техника алдыңғы пландағы элементтердің фонға түсіретін көлеңкелерін жоюға немесе фонға көбірек назар аударуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ол камераның бір көзділігін азайтуға көмектеседі, яғни камераға объектіге көлемділік беруге көмектеседі.