Кіріспе

Американдық саясаткер

О. Джеймс "Джим" Лайтхайзер (20 наурыз 1946 жылы туған) – американдық заңгер, саясаткер және American Battlefield Trust атты коммерциялық емес ұйымның, соғыс алаңдарын сақтаумен айналысатын президенті.

Саяси мансап

Демократ ретінде Лайтхайзер 1979 жылдан 1982 жылға дейін Мэриленд штатының делегаттар палатасының мүшесі болды. 1982 жылдан 1990 жылға дейін ол Мэриленд штатының Энн Арундел округінің сайланған округ басшысы қызметін атқарды және Quiet Waters Park паркін құруға зор үлес қосты, ол кейіннен «Менің 16 жылдық саяси өмірімдегі ең қиын саяси күрес» деп атады. Округ басшысы қызметі аяқталғаннан кейін Лайтхайзер 1991 жылдан 1995 жылға дейін губернатор Уильям Дональд Шефердің көлік министрі болып жұмыс істеді. Өкілеттігінің кезеңінде ол соғыс далаларын сақтау мақсатында штаттық қаражатты федералдық ISTEA (Intermodal Surface Transportation Efficiency Act) қаражатымен үйлестіретін жаңа бағдарламалар жасады. 1991 жылдан 2014 жылға дейін Лайтхайзер бастаған және қолдаған бағдарламалар Антиэтам ұлттық соғыс алаңының жанындағы 61 учаскедегі 8700 акр жерді, сондай-ақ Мэриленд штатындағы басқа да соғыс алаңдарындағы қосымша жерлерді қорғады.

Коммерциялық емес мансап

Мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін Лайтхайзер жеке заңгерлік практикасын қайта бастады. Азамат соғысы трестің басқарма мүшесі ретінде ол 1999 жылы оның Азамат соғысы орындарын сақтау қауымдастығымен бірігуіне көмектесті, содан кейін біріккен ұйымның президенті болды. 2011 жылы Азамат соғысы сақтау тресті қайтадан Азамат соғысы тресті болып аталды, ал 2018 жылдың мамыр айында жалпы ұйым Америка шайқас алаңы тресті болып қайта аталды, Азамат соғысы тресті төңкерілген ұйымның бөлімшесі ретінде, екінші бөліммен бірге – Революциялық соғыс трестімен бірге жалғасты. 2019 жылдың қарашасында президенттік лауазымда 20 жыл толуына орай Лайтхайзер 2020 жылы зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. 1999 жылдың 12 қарашасында Лайтхайзер 1987 жылы құрылған Азамат соғысы орындарын сақтау қауымдастығы мен 1991 жылы құрылған Азамат соғысы трестің бірігуінен құрылған, жаңадан құрылған Азамат соғысы сақтау трестінің президенті болып тағайындалды. Бұл екі ұйым бірлесіп 6000 акрдан астам шайқас алаңы жерін сақтап қалды, бірақ 7 миллион доллардан астам қарыз жинады. 2000 жылы, Лайтхайзердің толыққанды алғашқы жылында, Траст (қазір Америка шайқас алаңы тресті) барлық қарызын толығымен өтеді, сонымен қатар 2421 жаңа акр жерді сақтап қалды. 2014 жылдың қарашасында Траст өзінің сақтау миссиясын кеңейтіп, Азамат соғысы шайқас алаңдарымен қатар Америка революциясы мен 1812 жылғы соғыстың алаңдарын да қамтыды. 2019 жылға дейін ұйым 24 штаттың 130-дан астам шайқас алаңында 52 000 акр жерді сақтап қалды, Лайтхайзердің 20 жылдық басшылығы кезеңінде жылына орташа 2000 акрдан астам жерді сақтап қалды. 2000 жылы шамамен 20 000 мүше болса, 2017 жылы 47 000-нан асты. 2000 жылдан 2019 жылға дейін Траст шайқас алаңдарын сақтауға барлығы 451 миллион доллар қаражат жинады, оның ішінде жеке сыйлықтардан 235 миллион доллар және федералдық және мемлекеттік қаржыландырудан 216 миллион доллар. 2019 жылы Траст Charity Navigator ұйымынан, коммерциялық емес ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын, жауапкершілігін және нәтижелерін бағалайтын ұйымнан, қатарынан 10-шы төрт жұлдызды рейтинг алды. Charity Navigator ұйымынан тоғыз жыл қатарынан төрт жұлдызды рейтинг алған коммерциялық емес ұйымдардың саны барлығының 2 пайызын құрайды. Лайтхайзер 2021 жылдың 13 қаңтарында Ақ үйдің салтанатты мәжілісінде Ұлттық гуманитарлық медальмен марапатталды. "Мен оны алғанда қатты таңқалдым", - деді Лайтхайзер. "АҚШ президенті сіздің еңбегіңізді мойындаса, бұл өте құнды. Бұл мені шынайы түрде қозғайды".

Жеке өмір

Лайтхайзер үйленген және бес баланың әкесі. Лайтхайзердің інісі Роберт Лайтхайзер бұрын АҚШ Сауда өкілі қызметін атқарған.