TX-28 қару жүйесінің әзірлену тарихы

IN және EX қаруларының бастапқы дамуы

1953 жылы TX 15 жобалау кезінде конструкторлар термоядролық қарудың өлшемдерін және салмағын едәуір қысқартуға болатынын анықтады. 1954 жылдың қараша айында TX Theta комитеті WX 27 және WX 28 әзірлемелерін ұсынды. Ірі диаметрлі TX 27 зымырандық оқ-дәрі ретінде немесе ұшақтарда ішкі тасымалдау үшін, ал кіші диаметрлі TX 28 жоғары өнімділікке ие бомбалаушыларда ішкі немесе сыртқы тасымалдауға арналған. Желтоқсан айындағы мәжілісте кішігірім зымырандарға мүмкіндік беретін кішігірім оқ-дәрілерді қарастырды, сондықтан TX 28-ді оқ-дәрі ретінде пайдалану да қарастырылды. XW 28 жобасы Лос-Аламос Ұлттық зертханасына берілді, ал Сандия Ұлттық зертханалары ядролық емес компоненттермен жұмыс істеді. 1955 жылдың ақпан айында Сандия негізгі оқ-дәрі жинағын жобалауды және оған әртүрлі мұрындық бөліктер, артқы бөліктер, қанаттар мен қозғалтқыштарды орнатуды ұсынды. Басымдық белгіленген кеңістік және салмақ шектерінде максималды тиімділікке қол жеткізу болды, бұл бұрынғы қаруларға қарағанда әлдеқайда жұқа корпус дизайнын қажет етті. 1955 жылдың мамыр айында Сандия қарудың жобалық сызбасын Әскери қолдану бөліміне ұсынды. Егер қару барлық қажетті ұшақтарға орнатылмаса, бірінші кезекте ішкі немесе сыртқы субдыбыстық тасымалдауға арналған бомбаны әзірлеуге басымдық беріледі деп шешілді. Дегенмен, конструкторлар диаметрі мен белгіленген өлшемнен әлдеқайда кіші қару жасауға үміттенді. 1955 жылдың сәуір айында Сандия қозғалтқыш дизайнымен айналысты. Көптеген жеткізу жүйелерінің болуына байланысты барометрлік қозғалту қабылданбады. Төменгі биіктіктегі тапсырыстарда пайдасы бар таймер де қарастырылды, бірақ бұл пайда аз және жүйенің күрделілігін ақтамайды деп саналды. Соңында радар мен тікелей жанасу қозғалтқыштарының комбинациясы таңдалды. Екі қозғалтқыш дизайны әзірленді: біріншісі қолданыстағы компоненттерді пайдаланды, ал екіншісі (TX 28 Prime деп аталды) көбірек дамуды қажет етті және пиротехникалық белсенді компоненттерді пайдаланды. Әуедегі жарылыс дизайны үшін тікелей жанасу резервтік қозғалтқышы бастапқыда енгізілмеді, себебі әуе шабуылынан қорғану оты тікелей жанасу қозғалтқышын іске қосуы мүмкін деген алаңдаушылық болды. Сонымен қатар, тактикалық миссияда тікелей жанасудан туындаған радиоактивті ластануды болдырмау қажеттілігі болды. Лос-Аламос сол айда TX Theta комитетіне ядролық жүйені 1958 жылдың қаңтарына дейін өндіріске жіберуге болатынын хабарлады, бұл Сандияның ядролық емес компоненттерді дайындау күнімен сәйкес келді. 1955 жылдың мамырына қарай TX 28 дизайны нақтыланды. Оқ-дәрінің диаметрі және ұзындығы болады, әр шеті жарты шармен жабылады. TX 28 Prime қозғалтқыш дизайны да қарқынды дамыды. Дизайн алдын ала қыздыру тогын, таймерді таңдауды, термиялық батареяны қосуды, жер және әуе жарылысын таңдауды, тікелей жанасу қозғалтқышын қосуды, таймерлік қозғалтқышты іске қосуды, траекториялық қосқыштың қысым портын герметизациялауды, газды күшейтуді және тіпті термиялық батареяны бақылауды басқару үшін пиротехникалық иондау қосқыштарын пайдаланды. Бұл қосқыштар кішкентай, жеңіл және соққыға төзімді болды. Қарудың қауіпсіздігін арттыру үшін баросуйч қосылды. Бұл екі камералы дизайн болды, онда қару босатылған кезде бір камера жабылады, содан кейін баросуйч қару құлаған кезде жабық және ашық камера арасындағы қысым айырмасын өлшейді. Дизайнның бір кезеңінде, тікелей жанасуды болдырмау опциясын жерде таңдауға мүмкіндік беру үшін қозғалтқыш жүйесі өзгертілді. Тікелей жанасуды болдырмау таңдалғанда, тікелей жанасу қозғалтқышы әуедегі жарылыс опциясында өшіріледі. Бастапқы Mod 0 ішкі иондауды пайдаланды, бірақ 1955 жылдың қазан айында Сандия қарудың сыртқы иондау прогресін сипаттады, ол ақырында Mod 1 дизайнына айналды. Сыртқы иондау жүйесі қуат көзінен, дәлдікті таймерден және S блогы деп аталатын нейтрон көзінен тұрды. S блогы - газбен толтырылған, бір ұшы титанмен қапталған, дейтериймен толтырылған түтік. Жұмыс істеу кезінде тритий иондары дейтерий нысанасына жылдамдатылды, нәтижесінде нейтрондар бөлінді. Mk 28EX Mod 0 (сыртқы) және Mk 28IN Mod 0 (ішкі) 1957 жылдың маусым айында жобадан шығарылды және 1958 жылдың тамызында алғашқы өндіріске қол жеткізілді. Қарудың диаметрі болды, сыртқы конфигурациядағы қарудың ұзындығы және салмағы шамамен мұрындық бөлігінде орналасқан қозғалтқышпен бірге болды. Ішкі конфигурацияда оқ-дәрі бөлімі айналдырылды, мұрындық бөлігі төрт бұрышты қанаттармен ауыстырылды, ал құйрығы радиолокациялық антенналар мен тікелей жанасу кристалдары бар тұтқыр мұрынмен ауыстырылды. Бұл конфигурацияда қарудың ұзындығы және салмағы шамамен болды.

During the design of the TX 15 in 1953 it became evident to designers that massive reductions in size and weight of thermonuclear weapons were possible. In November 1954 the TX Theta Committee proposed the development of the WX 27 and the WX 28. The larger diameter TX 27 was intended as a missile warhead or for internal carriage in aircraft while the smaller diameter TX 28 would be internally or externally carried on high performance bombers. In a meeting in December the possibility of a small warhead allowing for smaller missiles was considered so the use of the TX 28 as a warhead was also included. Design of the XW 28 was given to Los Alamos National Laboratory with Sandia National Laboratories working on the non nuclear components. In February 1955 Sandia proposed that a basic warhead assembly be designed and that different noses, afterbodies, fins and fuzes could be attached to it. Emphasis was placed on obtaining the optimum yield possible within the space and weight limitations assigned which necessitated having a much thinner case design than in previous weapons. Sandia presented a design outline of the weapon to the Division of Military Application in May 1955. It was decided that if the weapon could not be fitted to all of the required aircraft, first priority would be given to developing a bomb designed for subsonic internal or external carriage. Designers hoped though that they could produce a weapon considerably smaller than the and diameter specified. In April 1955 Sandia were working on the fuze design. Barometric fuzing was rejected due to the wide variety of delivery systems the weapon would use. A timer was also considered having benefits in low level delivery missions, but it was felt that these gains were slight and did not justify the complexity of the system. Eventually, a combination of radar and contact fuzing was chosen. Two fuze designs were under development; the first used existing components while the latter (called TX 28 Prime) required more development and used pyrotechnic activated components. A contact backup was not initially included for the airburst design due to the concern that anti aircraft fire might activate the contact fuze. Additionally, there was a desire to prevent fallout from a contact burst in the tactical mission. Los Alamos informed the TX Theta Committee in the same month that the nuclear system could enter production by January 1958, a date that matched Sandia's availability date for the non nuclear components. By May 1955 the TX 28 design firmed up. The warhead itself would be in diameter and long, with each end capped in a hemisphere. The TX 28 Prime fuze design was also rapidly advancing. The design used pyrotechnically actuated switches to control preheat current, timer selection, thermal battery arming, ground and air burst selection, contact fuze arming, timer motor starting, trajectory arm switch pressure port sealing, gas boosting and even thermal battery monitoring. These switches were small, lightweight and resistant to shock. A baroswitch was included to improve operational safety of the weapon. It was a two chamber design in which one chamber would close at weapon release and then the baroswitch would measure the pressure difference between the sealed and open chamber as the weapon fell. At some point in the design the fuzing system was changed to allow for contact preclusion to be selected on the ground. With contact preclusion selected the contact fuze would be disabled in the airburst option. The initial Mod 0 used internal initiation, but in October 1955 Sandia described progress on external initiation of the weapon which eventually became the Mod 1 design. The external initiator system consisted of a power supply, precision timer and a neutron source called an S unit. The S unit was a tube filled with tritium gas while one end was titanium coated and loaded with deuterium. During function the tritium ions were accelerated into the deuterium target which fused, releasing neutrons. The Mk 28EX Mod 0 (external) and Mk 28IN Mod 0 (internal) were design released in June 1957 and early production was achieved in August 1958. The weapon had a diameter of The external configuration weapon had a length of and weighed approximately with the nose section containing the fuze. In the internal configuration, the warhead section was turned around with the nose substituted for four wedge fins and the tail replaced with a blunt nose containing radar antennas and contact crystals. In this configuration the weapon had a length of and weighed approximately
The design met almost all of the specified military requirements with some exceptions. One of these exceptions is still classified while the others were that the weapon did not have a visual indication of arming and that the weapon could not be stored for 18 months at the ready condition. Instead of a visual indication, the weapon relied on electrical signals to confirm that the weapon was not armed. The storage requirement was not met, as the weapon initially required pressure testing at 30 day intervals.

Дизайн әскери талаптардың көп бөлігіне сәйкес келді, бірақ кейбір ерекшеліктер болды. Бұл ерекшеліктердің бірі әлі де құпия сақталады, ал қалғандары қарудың қосу күйін көрнекі түрде көрсетпеуі және қаруды дайын күйде 18 ай сақтау мүмкін болмауы болды. Көрнекі индикатордың орнына қару қарудың қосылмағанын растау үшін электр сигналдарына сүйенді. Сақтау талабы орындалмады, себебі қару бастапқыда 30 күндік интервалмен қысымды сынауды қажет етті.

RE және RI қарулары

Қатты қару туралы алғашқы талқылау 1955 жылдың тамызында TX Theta комитетінің отырысында өтті. Кеңес радарларының қабілеттері жақсарып, жоғары биіктіктегі шабуылдардың сәтті болу ықтималдығы төмендеп бара жатқаны айтылды. Төменгі биіктіктегі ұшу бұл қиындықты шешуге көмектесер еді, бірақ бұл үшін әуе кемесі қауіпсіз қашықтыққа жеткен соң ғана жарылатын, жерге тигенде зақымданбай қалатын қару қажет болатын. Sandia зертханасы бұл мәселені қарастырып, бомбаның соққыға төзімді болуы мүмкін деген тұжырымға келді. 1955 жылдың қазан айында Арнайы қару-жарақ дамыту кеңесі өтті. Sandia қызметкерлері парашют, ротошут және ретроракеталардың мүмкіндіктерін зерттегендерін мәлімдеді. Ротошуттар қарудың салмағын көтере алмады, ал ретроракеталар қаруды пайдалануға қатысты арнайы шектеулер енгізді. Парашюттар перспективалы көрінді, бірақ қолданыстағы конструкциялар жарамсыз болды, сондықтан Sandia жақсартылған парашютты әзірлеу жұмыстарын жүргізіп жатты. Sandia соққыны жұмсартатын бал арасы құрылымдық материалдарын да жасады, олардың сынақтары 91 метрлік мұнарадан түсіру арқылы жүзеге асырылды, бұл парашютпен баяулатылатын қаруға күтілетін соққыны имитациялады. 1956 жылдың басында Sandia соққыға төзімді емес жарыққұралды қолдану арқылы уақытша баяулату қаруын жасауға болатынын қорытындылады, және бұл жүйе нақты қаруды әзірлеуден 2 жыл бұрын қару мақсаттарына жететін еді. Қару пилоттық парашютты пайдаланып үлкен баяулату парашютін ашатын болады. Бұл үшін жаңа бомбаның артқы бөлігін жасау қажет болды, бұл жердегі және ұшақтағы аралық кеңістіктерге қатысты мәселелерді күшейте алатын еді. RE қаруын өндіруге рұқсат 1957 жылдың қаңтарында берілді, ал конструкциясы 1958 жылдың сәуірінде мақұлданды. Өзгерістерге жылдамдыққа сезімтал барометрлік сенсорларды алмастырған жаңа биіктікке сезімтал қаруландыру жүйесі кірді. Бұл Mk 28 Mod 0 қаруына қатысты белгілі бір шектеулерді жойды. Сондай-ақ, парашют ашылмаған жағдайда анықтап, бомбаның қарулануын болдырмау үшін үдеу интеграциялық жүйесі де қарастырылды. Mk 28RE (баяулатылған сыртқы) қаруы ұзындығы және салмағы болды. Оның құрамына Mk 28 Mod 1 оқ-дәрісі және Mk 28 Mod 0 RESC (баяулатылған сыртқы пішін компоненттері) жиынтығы кірді. Ол тек Mod 1 жарыққұралмен ғана қол жетімді болды. Mod 1 жарыққұралы Mod 0 сияқты қуаттылық опцияларына ие болды, бірақ барлық қуаттылық опциялары қоймада сақталмады. Mk 28RI (баяулатылған ішкі) қаруы 1959 жылдың сәуірінде жобаланып, 1960 жылдың маусым айында өндіріске шығарылды. Бұл конструкцияның салмағы және ұзындығы болды. Оның құрамына Mk 28 Mod 2 оқ-дәрісі және RE қаруындағыдай Mk 28 Mod 0 RESC кірді. Сондай-ақ, ол Mod 1 жарыққұралын қолданды.

Initial discussion about a ruggedized laydown weapon was discussed in August 1955 by the TX Theta Committee. It was noted that Soviet radar capabilities were improving and that high altitude attacks were becoming less certain. A low altitude approach would help overcome this but would require a weapon that could survive impact with the ground before detonating once the aircraft was a safe distance away. Sandia had been investigating the problem and believed that designing a bomb to survive an impact shock of was possible. In October 1955 the Special Weapons Development Board met. Sandia stated that they had examined parachutes, rotochutes and retrorockets. Rotochutes could not handle the weapon's weight, while retrorockets placed special operating restrictions on the weapon. Parachutes showed promise, but existing designs were unsuitable, with Sandia working on developing an improved parachute. Sandia had also worked on developing shock absorbing honeycomb materials, which included drop tests from a 300 feet (91 m) tower to simulate the impact expected in a parachute retarded weapon. In early 1956, Sandia concluded that a non impact resistant warhead could be used to produce an interim retarded weapon and this weapon system would meet weapon objectives 2 years before the development of a true laydown weapon. The weapon would use a pilot parachute to deploy a larger drogue parachute. This required a new bomb tail to be designed, which might aggravate ground and aircraft clearance problems. Production authorization for the RE weapon was issued in January 1957 and design release made in April 1958. The changes included a new altitude sensing arming system to replace the baroswitches based on velocity sensing. This removed certain delivery restrictions on the Mk 28 Mod 0. The design also included an acceleration integration system to detect if the parachute did not deploy and prevent bomb arming. The Mk 28RE (retarded external) was long and weighed The design consisted of the Mk 28 Mod 1 Fuze and a set of Mk 28 Mod 0 RESC (Retarded External Shape Components). It was only available with the Mod 1 warhead. The Mod 1 warhead had the same yield options as the Mod 0, but not all yield options were stockpiled. The Mk 28RI (Retarded Internal) weapon was designed released in April 1959 and achieved production in June 1960. The design weighed and was long. The design consisted of the Mk 28 Mod 2 Fuze and the same Mk 28 Mod 0 RESC as the RE weapon. It also used the Mod 1 warhead.

FI қару

Mk 28FI, RE және RI қаруларын әзірлеу барысында күтілген, нақты түсірілім қаруы болды. Қару TX 28 X2 жарылыс бөлігінің (кейін Mod 1 жарылыс бөлігіне айналған) үміттендіретін нәтижелеріне негізделген және толық қозғалтқыш опцияларына ие болар еді. Алдыңғы қаруларға B-52 бомбалаушысының кемінде 1500 фут (457 м) биіктікте ұшуы қажет болды, сонда ғана қару түсірілгеннен кейін зақымданбауға болатын. Нақты түсірілім қаруы бұл биіктікті 500 футтан (152 м) төмендетуге көмектесер деген үміт болды. Ұсынысқа кешіктірілген жерде жарылу (түсірілім), кешіктірілген ауада жарылу, еркін құлауда ауада жарылу және еркін құлауда тікелей соқтығысу арқылы жарылу талаптары кірді. Ауада немесе тікелей соқтығысу арқылы жарылу опциясы ұшақтың басқару құралдары арқылы таңдалатын болса, түсірілім опциясы қару белгілі бір қысым биіктігінен төмен түсірілген жағдайда автоматты түрде іске қосылатын еді. Көптеген компоненттер басқа бағдарламалардан алынған, яғни бағдарламаның негізгі міндеті соққыны жұмсартатын конструкцияны әзірлеу және қозғалтқыштарды сынаудан өткізу болды. 1960 жылдың тамызында TX 28 X3 жарылыс бөлігіне қойылатын операциялық талаптар жарияланды. Бұл талаптарға 500 футтан (152 м) түсіруге қабілеттілік және B-47 және B-52 бомбалаушыларында ішкі тасымалдау мүмкіндігі кірді. Бомбаның алдыңғы бөлігі майдаланатын ұялы құрылымнан жасалған және тағы бір парашют қосылды, осылайша парашюттердің жалпы саны төртке жетті. Mk 28FI қаруы 1961 жылдың қазан айында конструкциялық жоба ретінде жарияланды. Қарудың диаметрі, ұзындығы және салмағы. Конструкцияда Mk 28 Mod 3 қозғалтқышы және Mk 28 Mod 0 FISC (Толық қозғалтқыштың ішкі пішін компоненттері) болды. Бұл қару бұрынғы Mk 28 жарылыс бөліктерін қолдана алмады, тек TX 28 X3 (кейін Mod 2 деп аталды) және одан кейінгі жарылыс бөліктеріне ғана жарамды болды. Қарудың түсірілімі мен кешіктірілген ауадағы жарылу уақыты 79 секундты құрады. Түсірілім режимінде қару 79 секундтық аралықтан бұрын жерге жеткеніне көз жеткізу үшін аралығында түсірілуі керек еді. 500 футтан (152 м) құлау уақыты шамамен 10 секундты құрады. Кешіктірілген ауадағы жарылу биіктігі түсірілім биіктігіне байланысты болды. Қарудың еркін құлауда немесе кешіктірілген жарылуда кездейсоқ таңдалуына байланысты, оны аралығында түсіргенде болжау мүмкін емес еді.

The Mk 28FI was the true laydown weapon desired during the development of the RE and RI weapons. The weapon was based on promising results from the TX 28 X2 warhead (which became the Mod 1 warhead) and would have a full fuzing option capability. Previous weapons required a B 52 bomber to fly at at least 1500 feet (457 m) for the weapon to survive laydown. It was hoped that a true laydown weapon would reduce this height to under 500 feet (152 m). The proposal included requirements for delayed ground burst (laydown), retarded air burst, free fall air burst and free fall contact burst fuzing. The selection of air or contact burst would be selected via aircraft control equipment while the laydown option would automatically engage if the weapon was dropped below a certain pressure altitude. Most components were sourced from other programs meaning the main task of the program was developing a shock mitigating structure and conducting fuze tests. In August 1960 operational requirements for the TX 28 X3 warhead were issued. These requirements included the capability to survive release from 500 feet (152 m) and to be carried internally by the B 47 and B 52 bombers. The bomb nose was given of crushable honeycomb and another parachute was added, raising the total number to four. The Mk 28FI weapon was design released in October 1961. The weapon was in diameter, long and weighed The design consisted of a Mk 28 Mod 3 fuze and Mk 28 Mod 0 FISC (Full Fuzing Internal Shape Components). The weapon could not use previous Mk 28 warheads, only being suitable for the TX 28 X3 (now called the Mod 2) and later warheads. The laydown and retarded airburst time for the weapon was 79 seconds. In laydown mode, the weapon had to be dropped between to allow the weapon to reach the ground before the 79 second interval. Fall time at 500 feet (152 m) was approximately 10 seconds. Burst height in retarded airburst depended on release height. The weapon was unpredictable at releases between as either the freefall or retarded fuzing would be randomly selected.

Тірі қалғандар

Төрт Mark 28 оқу нұсқасы (BDU 16/E) олардың тасымалдағышында (MHU 7/M) Огайо штатындағы Дейтон қаласындағы АҚШ Әуе күштерінің Ұлттық мұражайының "Суық соғыс галереясында" қойылған. Оттавадағы Канада соғыс мұражайының "Суық соғыс" галереясында Mark 28RE оқу нұсқасы сақталады. Mark 28 қаруланған CF 104 Starfighter истребительдері 1963–72 жылдары Германияда, "Екі кілт" протоколы бойынша қолданылды (АҚШ және Канада екеуі де қаруды қолдануға келісуге тиіс болды, қару АҚШ-тың Канададағы базаларында сақтауға алынды). 1962 жылы жасалған B28FI Франциядағы Нормандиядағы Каен ескерткіш мұражайында тіреуде көрсетілген. "Роки тауларының үстіндегі" әуе және ғарыш мұражайында ірі бомбалаушыларға арналған B28FI (Y5) және истребитель-бомбалаушылардағы сыртқы пилондарға арналған B28RE (Y5) бірге қойылған.