Кіріспе

18 ғасырдағы Лондонның радикалдық газеті, тарихи газет.

"The North Briton" 18 ғасырда Лондонда жарық көрген радикалдық газет болды. "The North Briton" газеттің авторы қолданған псевдоним ретінде, жарнамаларда, басқа басылымдарға жолданған хаттарда және үнқатыстарда пайдаланылды. Автор аты аталмаса да, "The North Briton" Джон Уилкс есімімен тығыз байланысты. Газет ең әйгілісі 45-ші нөмірімен, осы нөмірден туындаған қырыққа жуық сот ісімен және 18 ғасырдың соңында "45" санының еркіндікке шақырушы ұран ретінде кең танылуымен қатар, шотландтарға қатысты өте теріс көзқарастарымен де белгілі болды.

176263

1-ші (5 маусым 1762 ж.) нөмірден бастап 44-ші (2 сәуір 1763 ж.) нөмірге дейін, шығарылымдар тікелей қатарынан сенбі күндері жарияланды. Газет Тобиас Смоллетт құрған, үкіметті қолдайтын "Британ" газетіне жауап ретінде құрылды. "Британ" газетінің алғашқы саны жарық көргеннен кейін сегіз күн өткен соң, "Солтүстік Британия" газетінің бірінші саны жарыққа шықты. Одан кейін Буте үкіметі отставкаға кеткенге дейін апта сайын шығарылып тұрды.

45-шы шығарылым

Солтүстік британиялық газетінің 45-ші саны (23 сәуір 1763 ж.) – газеттің ең әйгілі саны. Ол король Георг III жеті жылдық соғысты аяқтаған Париж шартын мақтаған сөзін сынап бақты. Уилкске патшаны жалған айтуда айыптағандық үшін (құрметсіздік жасады деген айып) шара қолданылып, ол қысқа мерзімге Лондон мұнарасына қамалды. Уилкс оны қамауға алу және газетін тәркілеу туралы ордерге наразылық білдіріп, соңында сот ісін жеңіп алды. Оның сотта сөйлеген сөздері «Уилкс және бостандық!» деген ұранды тудырды, ол сөз бостандығы мен билікке қарсылықтың кең таралған лозунгісіне айналды. Сол жылы Уилкс осы санды қайта басып шығарды, бірақ үкімет оны қайтадан тәркіледі. Оны өртемес бұрын, жиналған халық мәтінді құтқарып алды, ал одан кейін болған оқиғалар Уилкстің Англиядан Францияға қашуына және кейіннен қайтадан тұтқындалуына әкеп соқты. 1764 жылы Ұлыбританияның Төменгі палатасы Уилксті 45-ші санның авторы деп жариялады. Бірақ, 1770 жылы Уилкс түрмеден босатылған кезде «45» саны әлі де Уилкске ғана емес, жалпы сөз бостандығының символы болып саналды.