Кіріспе
Джеймс Айределл Уэдделл (3 шілде 1824 – 15 наурыз 1886) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері, кейін Конфедерациялық штаттар Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен. Американдық Азамат соғысы кезінде Уэдделл CSS Shenandoah кемесінің командирі болды және оны әлемді аралап, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне шабуылдар жасау үшін пайдаланды. Соғыс 1865 жылдың тамызында ғана аяқталғанын ол білді. Ақырында, 6 қарашада Ливерпульдегі британдық билік органдарына кемесін тапсырды, бұл Азамат соғысының соңғы ресми капитуляциясы болды.
James Iredell Waddell (July 3, 1824 – March 15, 1886) was an officer in the United States Navy and later in the Confederate States Navy. During the American Civil War, Waddell took command of the CSS Shenandoah, which he used to sail around the globe and launch raids against the U. S. Navy. It was not until August 1865 that he learned the war had ended. He eventually surrendered his vessel to British authorities in Liverpool on November 6, marking the last official surrender of the Civil War.
Ерте өмір және мансап
Уэдделл Солтүстік Каролина штатының Питтсборо қаласында дүниеге келген. 1841 жылдың қыркүйегінде ол АҚШ Әскери-теңіз флотына мичман болып қабылданды, ал кейін АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірді. Оның АҚШ Әскери-теңіз флотындағы шамамен екі он жылдық қызметіне USS Pennsylvania кемесіндегі қызметі, USS Somers кемесімен Веракрус маңындағы Мексика-Америка соғысы операциялары, USS Germantown кемесімен Оңтүстік Америкадағы тур, АҚШ Әскери-теңіз академиясында оқытушылық қызмет, USS Saginaw кемесімен Шығыс Тынық мұхитындағы міндеттер және USS John Adams кемесімен Шығыс Индия эскадрильясымен жасаған саяхат кірді. Лейтенант Уэдделл 1861 жылдың соңында, Америка Азамат соғысы басталғанда, соңғы кемеде үйіне қайтып келе жатып, қызметтен кетті және 1862 жылдың қаңтарында АҚШ Әскери-теңіз күштерінен босатылды.
Америка Азаматтық соғысы
1862 жылдың наурыз айында Уэдделл Конфедерациялық штаттардың Әскери-теңіз күштерінде лейтенант болып тағайындалды. Нью-Орлеанға жіберілген ол, сәуірдің соңында жойылғанға дейін аяқталмаған темір кеме CSS Mississippi-ге бекітілді. Келесі айда, құрлықта артиллерия офицері ретінде қызмет етіп, Вирджиния штатының Дрюри Блафф қаласында Конфедерацияның жағалау батареялары мен Федералдық броненосцев арасындағы шайқасқа қатысты. Ол 1862 жылдың қалған бөлігінде және 1863 жылы Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында жағалау батареяларында қызметін жалғастырды. 1863 жылдың наурыз айында шетелге жіберілген бірінші лейтенант Уэдделл теңізге шығу мүмкіндігін күтіп Англияда орналасты. Бұл мүмкіндік 1864 жылдың қазан айында Атлант мұхитының орталық бөлігінде туды, онда ол британдық Sea King бу-желкенді кемесін Конфедерацияның крейсері CSS Shenandoah-ға айналдырды. Командир Уэдделл, оның басқарушы офицері ретінде, Атлант мұхитының оңтүстігінде, Үнді мұхиты арқылы және Тынық мұхитының солтүстігіне қарай ұзақ және табысты саяхат жасады. Сол жердегі Арктика суларында ол 1865 жылдың маусым айында АҚШ-қа тиесілі кит аулау флотын қиратты. 1865 жылдың 27 маусымында, Susan & Abigail сыйлығы арқылы генерал Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясын тапсырғанын білді. Оның капитаны 10 апта бұрын Вирджиния штатының Ричмонд қаласынан Конфедерация үкіметінің қашқандығы туралы хабарлаған Сан-Франциско газетін ұсынды. Алайда, газетте Конфедерация президенті Джефферсон Дэвистің «соғыс жаңарып, күшпен жалғасады» деген жарияланымы да болды. Ол 26 сәуірде генерал Джозеф Джонстон армиясының, 26 мамырда Кирби Смит армиясының және ең бастысы, президент Дэвис пен оның кабинетінің бір бөлігінің тұтқындалғаны туралы хабар алды. Осы кезде капитан Уэдделл соғыстың аяқталғанын түсінді. Уэдделл Конфедерация туын төмен түсірді, ал CSS Shenandoah физикалық өзгерістерге ұшырады. Оның қарулары демонтаждалып, палуба астына қойылды, ал корпусы қарапайым сауда кемесіне ұқсату үшін боялды. Капитан Уэдделл 1865 жылдың 6 қарашасында Ливерпульдегі Мерси өзенінің ортасында CSS Shenandoah-ны капитан Пейнтерге тапсырған кезде Конфедерация туының соңғы ресми түсірілуіне куә болды. Ту экипаж алдында және кемеге көтерілген Корольдік теңіз күштерінің жасағының қатысуымен төмен түсірілді – бұл Американдық Азамат соғысының соңғы капитуляциясы болды. Азамат соғысының соңғы әрекеті капитан Уэдделлдің Ливерпуль қалалық әкімшілігінің баспалдағына көтеріліп, өзінің кемесін британ үкіметіне тапсыру туралы хатты Ливерпуль қаласының мэріне табыс етуіне байланысты болды.
Кейінгі өмірі
Уэддел 1870 жылға дейін Америка Құрама Штаттарына оралмады, сол жылы ол «Сан-Франциско» коммерциялық бу кемесінің капитаны болды. Кейін Мэриленд штатының устрица бақылау қызметін басқарды. Ол 1886 жылдың 15 наурызында Мэриленд штатының Аннаполис қаласында қайтыс болды және Аннаполис қаласындағы Сент-Анн зиратына жерленді.
Есімдес
Чарльз Ф. Адамс класындағы басқарылатын зымырандық эсминец USS Waddell (DDG 24) оның есімімен аталған.