Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
SpinRite – бұл RAS Random Access Storage құрылғыларын, мысалы қатты дискілерді сканерлеуге арналған компьютерлік бағдарлама, DOS немесе Windows жүйелерінде оқылмайтын деректерді анықтап, қалпына келтіру үшін деректерді оқу және қайта жазу арқылы жұмыс істейді. Алғашқы нұсқасы 1987 жылы Стив Гибсонмен шығарылған. Ағымдағы 6.1 нұсқасы 2024 жылы жарияланды. SpinRite компьютерде жүктелетін ортадан (CD, DVD немесе USB флеш-дискі сияқты) іске қосылады, бұл компьютердің жад құрылмын сканерлеуге мүмкіндік береді. Ол компьютерге орнатылған операциялық жүйеге тәуелді емес.
SpinRite is a computer program for scanning RAS Random Access Storage devices such as hard disks, reading and rewriting data to resolve and retrieve data that is unreadable by DOS or Windows. The first version was released in 1987 by Steve Gibson. The current version, 6.1, was released in 2024. SpinRite is run from a bootable medium (such as a CD, DVD or USB flash drive) on a PC compatible computer, allowing it to scan a computer's storage medium. It does not depend on the operating system installed on the computer.
Тарих
SpinRite бастапқыда қатты дискілерді араластыру құралы ретінде жазылған. SpinRite жобаланған кезде, қатты дискілерде көбінесе зауытта анықталған нашар секторлердің тізімі, атауы бар тақтаға басылған болатын. Дискінің араластыруын өзгерту үшін SpinRite осы физикалық ақауларды басқа логикалық секторларға қайта бейімдеуі керек еді. Сөйтіп, SpinRite бастапқы мақсатының қосымша нәтижесі ретінде деректерді қалпына келтіру және тестілеу мүмкіндіктерін иеленді. Дискіні араластыру мәселесі ұзақ уақыттан бері қолданылмайды, бірақ SpinRite әзірленуін жалғастырып, қазір деректерді қалпына келтіру құралы ретінде қайта бейімдеуді пайдаланады.
SpinRite was originally written as a hard drive interleave tool. At the time SpinRite was designed, hard drives often had a defect list printed on the nameplate, listing known bad sectors discovered at the factory. In changing the drive's interleave, SpinRite needed to be able to remap these physical defects into different logical sectors. SpinRite therefore gained its data recovery and testing capabilities as a side effect of its original purpose. Drive interleave has long ceased to be an issue, but SpinRite continued to be developed, now using its remapping as a data recovery tool.
Ерекшеліктері
SpinRite жазуға болатын магниттік дискілердің дерек беттерін тексереді, соның ішінде IDE, SATA және флоппи-дискілер, сондай-ақ SSD қатты күйлі дискілер. Ол олардың мазмұнын талдайды және магниттік дискілердің беттерін немесе флэш-жад сақтағышын жаңарта алады, осылайша олардың сенімді жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. SpinRite операциялық жүйе оқи алмайтын дискілерден деректерді қалпына келтіруге тырысады. Бағдарлама деректерді оқу кезінде қателерге тап болғанда, ол әр биттің ең ықтимал мәнін анықтау үшін, бірінен соң бірі келетін нәтижелерді салыстыру арқылы секторды 2000 рет оқуға тырысады. Қатты дискінің деректерді оқу қабілеті баяулағанда немесе сенімді емес бола бастағанда, SpinRite деректерді қалпына келтіре алады, содан кейін оларды басқа дискіге көшіруге болады. SpinRite-тің дамытушысы оның ерекше мүмкіндіктері бар екенін мәлімдейді, мысалы, дискіге жазуды кэштеуді өшіру, автоматты жылжытуды өшіру, дискіні сығумен үйлесімділік, дискіде қолданылатын «ақпаратты магниттік өзгеріске айналдыру кодектеушісін» анықтау, буферленген және буферленбеген дискіні оқу өнімділігін жеке сынау және тікелей аппараттық деңгейге қол жеткізу, осы арқылы дискінің ішкі контроллері операциялық жүйе арқылы емес, бағдарламамен тікелей өзара әрекеттеседі. Бұл өз кезегінде динамикалық бас позициялауға мүмкіндік береді, яғни, қателі секторды оқығанда, оқу басы әр түрлі мөлшерде бірнеше рет артқа және алға жылжиды, әр жолы секторға қайтып келгенде ол сәл басқа позицияда тоқтауға тырысады. Осылайша алынған нәтижелерге статистикалық талдау жасау арқылы SpinRite, жасаушысының айтуынша, көбінесе зақымдалған секторлардан деректерді «қайта құрастырады», тіпті толық қалпына келтіру мүмкін болмаған жағдайларда да SpinRite барлық сақталған биттерді ішінара оқылмайтын сектордан шығарып, оларды қайта жаза алады немесе жаңа блокқа көшіреді, осылайша жоғалған деректердің көлемін азайтады. SpinRite x86 ассемблер тілінде жазылған және орнатылған операциялық жүйеге қарамастан, кез келген PC-ге үйлесімді компьютерде жұмыс істейді. Ол үйлесімді интерфейсі бар кез келген қосылған сақтау құрылғысында жұмыс істей алады. Үшін үйлесімсіз процессорлары бар компьютерлердегі дискілерді үйлесімді компьютерге қосу арқылы сынауға болады. Spinrite – Microsoft Windows орындалатын бағдарлама, ол FreeDOS MS DOS-ке үйлесімді операциялық жүйе мен Spinrite бағдарламасының өзін қамтитын жүктелетін дискіні құра алады. 6-шы нұсқа кез келген логикалық томды басқару немесе файл жүйесі бар қатты дискілермен үйлесімді, мысалы FAT16 немесе 32, NTFS, Ext3 және басқа Linux файл жүйелерімен, Mac OS X үшін HFS+, TiVo және басқаларымен. 6-шы нұсқада барлық дискі бетіне, бөліске, өзін-өзі бақылау, талдау және есеп беру технологиясына (S.M.A.R.T.) және белгілі бір пайыздық аралықта ішінара сканерлеуді басқаруға толық қол жетімділік беріледі. 5-ші нұсқа AT Attachment (PATA, IDE) қатты дискілерімен шектелген; 6-шы нұсқа, қолайлы негізгі платаларда, жаңа Serial ATA (SATA) және USB қатты дискілерінде және басқа да түрдегі дискілерде жұмыс істей алады – SCSI, 1394/FireWire – MS DOS арқылы контроллер BIOS немесе қосымша DOS драйверлерін қосу арқылы көрінетін.
SpinRite tests the data surfaces of writeable magnetic disks, including IDE, SATA, and floppy disks, plus SSD Solid State Drives. It analyzes their contents and can refresh the magnetic disk surfaces or flash memory storage to allow them to operate more reliably. SpinRite attempts to recover data from drives that the operating system cannot read. When the program encounters errors reading data, it tries to read the sector up to 2000 times, in order to determine, by comparing the successive results, the most probable value of each bit. When a hard drive's ability to read data slows and or begins unreliable, SpinRite may recover data that then can be copied to another drive. SpinRite is claimed by its developer to have certain unique features, such as disabling of disk write caching, disabling of auto relocation, compatibility with disk compression, identification of the "data to flux reversal encoder decoder" used in a drive, and separate testing of buffered and unbuffered disk read performance, and direct hardware level access, whereby the drive's internal controller interacts directly with the program, rather than through the operating system. This, in turn, allows dynamic head repositioning, whereby, when reading a faulty sector, the reading head is deliberately moved backwards and forwards many times, by varying amounts, in the hope that each time it returns to the sector, it may come to rest in a slightly different position. By performing statistical analysis on the succession of results thus obtained, SpinRite is, according to its maker, often able to "reconstruct" data from damaged sectors, and even in those cases in which complete reconstruction proves impossible, SpinRite is able to extract all intact bits from a partially unreadable, and write them back, or copy them to a new block, thereby minimizing the amount of data lost. SpinRite is written in x86 assembly language, and runs on any PC compatible computer, regardless of the operating system installed. It can operate on any attached storage device with a compatible interface. Drives in computers with incompatible processors can be tested by attaching the drive to a compatible computer. Spinrite is distributed as a Microsoft Windows executable program which can create a bootable drive containing both the FreeDOS MS DOS compatible operating system and the Spinrite program itself. Version 6 is compatible with hard disks containing any logical volume management or file system such as FAT16 or 32, NTFS, Ext3 as well as other Linux file systems, HFS+ For Mac OS X, TiVo and others. Version 6 offers full access to the entire disk surface regardless of partitioning, Self Monitoring, Analysis, and Reporting Technology (S. M. A. R. T.) parameters and control of partial scanning within a specified percentage range. Version 5 was limited to AT Attachment (PATA, IDE) hard drives; version 6 may, on suitable motherboards, work on newer Serial ATA (SATA) and USB hard drives, and with any other type of drive—SCSI, 1394/FireWire—that can be made visible to MS DOS through the addition of controller BIOS or add on DOS drivers.
Қатты күйдегі дискілер
Spinrite SSD-де жұмыс істей алады және тиімді болуы мүмкін, бірақ 1 немесе 2 деңгейден жоғары режимде іске қосу зиянды, себебі ол SSD-ні қажетсіз жазу арқылы тозуға ұшыратады. "Security Now!" подкастының #387 эпизодында Гибсон: "2-деңгейді іске қосыңыз, себебі 1-деңгейге ештеңе түзетуге рұқсат берілмейді" деді. "Айырмашылығы – 1 және 2 деңгейлер оқу режимінде жұмыс істейді, және осы – кілтті нәрсе. 4-деңгейді іске қосудың қажеті жоқ". "Security Now!" подкастының 194-ші эпизодында Гибсон қатты күйдегі дискте SpinRite іске қосудан ешқандай пайда көрілмейтінін айтты және кейіннен: "Spinrite механика мен магнит туралы, ал олардың екеуі де SSD-де, конструкциялық ерекшелігі бойынша, жоқ" деді. 338-ші эпизодта Гибсон: "Бұл шындығында зиянды, себебі [қатты күйдегі дисктер] жазылуды ұнатпайды", бірақ оқу режимінде жұмыс істеу пайдалы екенін де атап өтті: "SpinRite-тің 1-деңгейі – тек оқу режимінде сканерлеу, және SSD-де оны жасау өте дұрыс. SSD-ні тек оқу үшін сканерлеу, SSD контроллері секторды оқуда қиындықтарды анықтаса, сол секторды нығайту үшін картаға түсіреді немесе мүмкін болса қайта жазады. Сөйтіп, бұл қатты күйдегі дисктер үшін SpinRite-тің құндылығын көрсетеді". Сонымен қатар, Гибсон өзінің веб-сайтындағы сұраққа: "SpinRite флеш-дискілерде және барлық басқа қатты күйдегі дисктерде жұмыс істейді" деп жауап берді.
Spinrite can be run and can be effective on SSDs, but running in a higher level mode than 1 or 2 is detrimental, as it wears the SSD by writing to it unnecessarily. In episode #387 of the podcast Security Now! Gibson said "Run Level 2 because Level 1 is not permitted to fix anything" "The difference is both Level 1 and 2 are read only, and that's the key. You don't want to run Level 4" In episode 194 of the podcast Security Now! Gibson said that he could "see absolutely no possible benefit to running SpinRite on a solid state drive" and later "SpinRite is all about mechanics and magnetics, neither of which exist, by design, in an SSD". In episode 338 Gibson clarified "it is actually detrimental because [solid state drives] don't like to be written", but also pointing out that a read only run could be beneficial: "SpinRite's Level 1 is a read only scan, and doing that on an SSD makes a lot of sense. Do a read only scan of an SSD, it'll show the SSD's controller that it's got a problem reading a sector, and then it'll map that out or rewrite it in order to strengthen that sector, if possible. So that ends up being a value for SpinRite on solid state drives." Also, Gibson responded to a question on his website that "SpinRite works on thumb drives and on all other solid state drives".
SATA дисктердегі S.M.A.R.T.
SATA дискілері қолдау көрсетілсе де, процессор және диагностикалық бағдарламалық құралдарды қамтитын SATA контроллерлері SpinRite-тің S.M.A.R.T. деректерін алу және көрсету мүмкіндігін шектеуі мүмкін ("жұқа контроллер" SATA контроллерлерінің бұл шектеуі жоқ). Бұл деректерді бақылау SpinRite-тің деректерді қалпына келтіру және диагностикалау қабілетіне әсер етпейді; S.M.A.R.T. деректері қолжетімді болған жағдайда ұзақ мерзімді дискіні күтіп ұстауға және істен шығуын болжауға көмектеседі. GRC 2006 жылы бұл мәселе SpinRite 6.0 пайдаланушылары үшін ақысыз жаңарту болып табылатын 6.1 нұсқасында шешілетінін мәлімдеді.
While SATA drives are supported, SATA controllers that include a processor and diagnostic software can limit SpinRite's ability to obtain and display S. M. A. R. T. data ("thin controller" SATA controllers do not have this limitation). This data monitor does not affect SpinRite's recovery and diagnostics ability; S. M. A. R. T. data when available helps long term disk maintenance and failure prediction. GRC said in 2006 that this issue would be resolved in version 6.1, anticipated to be a free of charge upgrade for SpinRite 6.0 users.
Дау
Кейбір қоғамдық сарапшылар SpinRite-тің қартайған дисктерді "жаңарту" мүмкіндігіне күмән келтіреді, ал "зақымдалған" деп белгіленген секторларды "қайта жаңғырту" кейбір адамдардың пікірінше, қажетсіз және тиімсіз болуы мүмкін.
Some public reviewers doubt SpinRite's ability to "refresh" aging drives, and "recovery" of sectors marked as "damaged" is considered by some to be undesirable and counter productive.