Кіріспе

Магниттік өрістің интегралы

Классикалық электромагнетизмде магниттік векторлық потенциал (көбінесе A деп аталады) – оның роторы магниттік өріске тең болатын векторлық шама: φ электрлік потенциалмен бірге магниттік векторлық потенциалды E электр өрісін анықтау үшін де қолдануға болады. Сондықтан, электромагнетизмнің көптеген теңдеулерін E және B өрістері немесе φ және A потенциалдары арқылы жазуға болады. Кванттық механика сияқты жоғары деңгейдегі теорияларда, көптеген теңдеулер өрістердің орнына потенциалдарды қолданады. Магниттік векторлық потенциалды алғаш рет Франц Эрнст Нейман 1845 жылы, ал Вильгельм Эдуард Вебер 1846 жылы енгізді. Уильям Томсон 1847 жылы векторлық потенциалды магниттік өріспен байланысты формуламен бірге енгізді.

Электромагниттік төрт потенциал

Арнайы салыстырмалылық теориясы шеңберінде магниттік векторлық потенциалды (скалярлық) электрлік потенциалмен біріктіріп, электромагниттік потенциалға қосу – табиғи нәрсе, оны төрттік потенциал деп те атайды. Мұны жасаудың бір себебі – төрттік потенциал математикалық төрттік вектор болып табылады. Осылайша, стандартты төрттік вектор түрлендіру ережелерін қолдану арқылы, егер электрлік және магниттік потенциалдар бір инерциялық санақ жүйесінде белгілі болса, оларды кез келген басқа инерциялық санақ жүйесінде оңай есептеуге болады. Тағы бір, осыған байланысты себеп – классикалық электромагнетизмнің мазмұнын электромагниттік төрттік потенциалды пайдаланып, әсіресе Лоренц калибровкасы қолданылғанда, ықшам және қолайлы түрде жазуға болады. Атап айтқанда, абстрактілі индекс жазбасында Максвелл теңдеулерінің жиынтығы (Лоренц калибровкасымен) (Гаусс бірліктерінде) былай жазылуы мүмкін: мұнда □ – д’Аламбер операторы, ал J – төрттік ток. Бірінші теңдеу – Лоренц калибровкасы шарты, ал екіншісінде Максвелл теңдеулері қамтылған. Төрттік потенциал кванттық электродинамикада да өте маңызды рөл атқарады.