Кіріспе

Көшіру тогы мен ағын тығыздығына байланысты векторлық өріс. Физикада электрлік орын ауыстыру өрісі (D) немесе электрлік индукция – Максвелл теңдеулерінде кездесетін векторлық өріс. Ол поляризацияның және электр өрісінің электромагниттік әсерлерін ескереді, оларды қосалқы өрісте біріктіреді. Ол материалдың сыйымдылығы, диэлектриктердің электр өрісіне реакциясы, пьезоэлектрлік немесе флексоэлектрлік құбылыстарда электр өрісінің әсерінен пішіндердің өзгеруі, сондай-ақ серпімді деформацияларға байланысты кернеу мен зарядтың ауысуы сияқты мәселелерде маңызды рөл атқарады. Кез келген материалда, егер инверсиялық орталық болса, онда, мысалы, және нүктелердегі зарядтар бірдей болады. Бұл дипольдің жоқтығын білдіреді. Егер электр өрісі изоляторға қолданылса, онда (мысалы) теріс зарядтар өрістің оң жағына, ал оң зарядтар кері бағытта сәл жылжуы мүмкін. Бұл поляризация деп аталатын индукцияланған дипольге алып келеді. Молекулалардағы теріс электрондар мен оң ядролардың қозғалысы немесе иондық қосылыстағы атомдардың орын ауыстыруы аздап өзгеше болуы мүмкін. Инверсиялық орталығы жоқ материалдар пьезоэлектрлік қасиет көрсетеді және әрқашан поляризацияланған болады; ал басқаларында кеңістікте өзгеретін деформациялар инверсиялық симметрияны бұзып, поляризацияға, флексоэлектрлік әсерге әкелуі мүмкін. Магниттік өрістер сияқты басқа да факторлар кейбір материалдарда поляризацияға алып келуі мүмкін, бұл магнетоэлектрлік әсер деп аталады.

Тарих

Терминнің ең алғашқы қолданылуы 1864 жылы Джеймс Клерк Максвеллдің «Электромагниттік өрістің динамикалық теориясы» атты мақаласында кездеседі. Максвелл D терминін – электрлік индукцияның нақты сыйымдылығын – қазіргі заманғы және таныс жазулардан өзгеше түрде енгізді. Оливер Хевисайд болды, ол күрделі Максвелл теңдеулерін қазіргі түріне келтірді. 1884 жылға дейін Хевисайд, Виллард Гиббс және Генрих Герцпен бірдей, теңдеулерді жеке жиынтыққа біріктірген жоқ. Бұл төрт теңдеу жиынтығы әртүрлі атаулармен белгілі болды: Герц–Хевисайд теңдеулері және Максвелл–Герц теңдеулері, кейде оны әлі де Максвелл–Хевисайд теңдеулері деп атайды; демек, Д терминіне қазіргі мағынасын берген, әлдебір Хевисайд болған.