Кіріспе

Сэр (Чарльз) Джеффри Викерс, ВК (13 қазан 1894 – 16 наурыз 1982) – ағылшын заңгері, әкімші, жазушы және жүйелік ғылымның негізін қалаушысы. Ол Лондондық жолаушылар тасымалы басқармасында, Заңгерлер қоғамында, Медициналық зерттеулер кеңесінде және Психикалық денсаулықты зерттеу қорында түрлі уақыттарда әртүрлі қызметтер атқарды. Өмірінің соңғы жылдарында ол әлеуметтік жүйелерді талдау және әлеуметтік ұйымның күрделі үлгілері туралы жазды және лекция оқыды. 1987 жылдан бері Халықаралық жүйелік ғылымдар қоғамы оның құрметіне Сэр Джеффри Викерс ескерткіш сыйлығын табыс етіп келеді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста "Шервуд Форестерс" полкінде қызмет еткені үшін Виктория кресімен марапатталды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, ол Экономикалық соғыс министрлігінде экономикалық барлауға жауапты орынбасар бас директор болып қызмет еткендігі үшін рыцарь атағына ие болды, сондай-ақ Бірлескен барлау комитетінің мүшесі болды.

Ерте өмір

Джеффри Виккерс Ноттингемде туып өсті, оның әкесі Чарльз Генри Виккерс Vickers & Hine Ltd. компаниясын басқарды. Ол мектептегі алғашқы күнін былай деп еске алады: «Мектеп мені осыған дейін ешкімге көрсетілмеген қайғыға таныстырды – бірінен бірі айырмашылығы бар, бірақ сәйкес келемін дегісі келетін адамның, сондай-ақ шеберлікке ұмтылатын, қиындыққа тап болған адамның қайғысына». Кейін ол үйін «шынайы бақыт мекені» деп сипаттады. Сол кездегі стресс тек мектептен немесе жаңадан ояна бастаған жанжал мен шатасудан келді. Мен өзімнің ақшамды жұмсап қанағаттанған нәрсе есімде жоқ, сондай-ақ ақшаның жетіспеуіне байланысты бас тартқан нәрсе де есімде жоқ. Біз велосипедпен және автобуспен саяхаттадық, бір-біріміздің бақшаларымызда ойнадық және шаруалардың үйлерінде тұрдық». Әкесі туралы ол былай деді: «Мен таныған ең жақсы және ең сүйкімді адам, ол екі керемет қасиетті ешқандай күш жұмсамай біріктіргендей көрінеді». Ол бастапқыда екінші лейтенант болып тағайындалды, 1915 жылы уақытша капитан, ал 1918 жылы майор және Линкольншир полкінің 1-ші батальонының екінші командирі болды. Соғысқа қатысу туралы ойларын түсіндіре отырып, кейін ол былай деп жазды:

«Тамызда Германия Бельгияны басып алды, біздің Бельгиямен шарттасымыз болды, сондықтан біз бәріміз істеп жатқан жұмысымызды тоқтатып, соғысқа кеттік. Бәрі осылай оңай болды». 1915 жылдың қарашасында «The London Gazette» газетінде жарияланған оның Виктория кресіне (VC) қатысты сілтемесі төмендегідей:

Оның інісі Бернелл 1917 жылдың 21 маусымында Корольдік гарнизондық артиллерияның 184-ші қоршау батареясында қызмет етіп жүргенде қаза тапты. 1918 жылдың маусымында ол Марнадағы екінші шайқаста құрама батальонға қолбасшылық етті, осыған орай Бельгияның Соғыс кресімен марапатталды.

Соғыс аралығы

Соғыстан кейін ол Оксфордқа оралып, 1919 жылы француз тілі, еуропа тарихы және құқық бойынша бітіру емтиханын тапсырды. 1930 жылдары ол неміс қарызын ұзарту мәселесі бойынша келіссөздерге қатысты. 1938 жылы ол "Қызмет және қайта құру қауымдастығын" құрып, төрағасы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Викерс Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті; ол полковник атағын қайта алды және Экономикалық соғыс министрлігінде экономикалық барлау жөніндегі бас директордың орынбасары болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Лондондық жолаушылар тасымалы кеңесінің (1942–1946) және Заң қоғамы кеңесінің (1938–1950) мүшесі болды. Батыс әлеміндегі ең ірі жұмыс беруші компанияның құрамына кірді, онда ол Э. Ф. Шумахермен бірге жұмыс істеді. Кітаптың ішкі жапқышында ол былай деп ойша толғанады: «Индустриялық керуен әрқашан жылдамдап қозғалып, біз өмір сүретін әлемді, сонымен бірге өзімізді де өзгертіп жатыр. Біз бағытты ұстап тұрмыз ба, әлде жолаушымыз ба, тіпті дөңгелек астында қалдық па? Адамның шешім қабылдауы осы процесті бағыттап немесе бақылап тұруда қандай рөл атқарады?». Оның екінші әйелі және жақын серігі 1972 жылы қайтыс болды. Оның «Батыс мәдениеті және жүйелік ойлау» және «Автономия және жауапкершілік» атты қолжазбалары жарияланудан үнемі бас тартты. 1977 жылы ол көп жылдар бойы тұрған Темзадағы Горингтегі сол көшедегі зейнеткерлер үйіне көшіп барды. Оның әскери медальдары Шервуд Форестерлер жинағына тапсырылды және қазір Ноттингем сарайында қойылған. Викерс академиялық емес, жүйелік тәжірибеші ретінде танылады. Ол адам қызметін сипаттау үшін бағалау жүйелері деген ұғымды енгізді. Ол жүйелерді бағалау үшін тек бақылаушы ғана емес, сонымен қатар субъектінің де қатысуын қажет ететінін мойындады.