Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II ғасырдағы сенатор, әскери қолбасшы және провинция басшысы
2nd century senator, military commander and governor
Квинт Лоллиус Урбикус – император Антонин Пийдің билігінде 139 және 142 жылдар аралығында Рим Британиясының бербер провинция басшысы болған. Ол "Historia Augusta" еңбегінде есімдері аталады, алайда бұл еңбек толыққанды тарихи дерек емес. Оның есімі Британиядан табылған бес римдік жазуда кездеседі, ал оның мансабы туған жері Тиддис (Цирта, Константин, Алжир), Нумидия маңында орнатылған екі жазуда толыққанды сипатталған.
Quintus Lollius Urbicus was a Berber governor of Roman Britain between the years 139 and 142, during the reign of the Emperor Antoninus Pius. He is named in the Historia Augusta, although it is not entirely historical, and his name appears on five Roman inscriptions from Britain; his career is set out in detail on a pair of inscriptions set up in his native Tiddis near Cirta (Constantine, Algeria), Numidia.
Ерте өмір
Лоллиус Урбик – бербер жер иесі Маркус Лоллиус Сенеций мен оның әйелі Граниа Оноратаның ұлы болды. Профессор Эдвард Шамплин Адвентусты ол бар болды деп санайтын "Римдегі Сирт қауымының" мүшесі ретінде атады, оның құрамына: Публий Пактумей Клеменс (138 жылы консул), Гай Аррий Антонин (шамамен 170 жылы консул) және оратор Маркус Корнелий Фронто кірді. Шамплин атап көрсетеді, Урбикус пен Пактумей Клеменс Фронтоның мансап басында оған пайдалы демеушілер бола алатын еді.
Lollius Urbicus was the son of Marcus Lollius Senecio, who was a Berber landowner, and his wife Grania Honorata. Professor Edward Champlin included Adventus as a member of "a Cirtan community at Rome" he infers existed there, whose members included: Publius Pactumeius Clemens, consul in 138; Gaius Arrius Antoninus, consul c. 170; and the orator Marcus Cornelius Fronto. Champlin notes that Urbicus, along with Pactumeius Clemens, would later be useful patrons for Fronto at the beginning of the orator's career.
Ерте мансап
Лоллиус Урбикустың сенаторлық мансабының бастапқы кезеңдері Тиддисте орнатылған толық мәліметтермен жазылған жазудан белгілі. Могонтиякумда (қазіргі Майнц) XXII Примигения легионының әскери трибуны қызметін атқарғаннан кейін ол Сенатқа кірді және Азия проконсулының легаты ретінде бір жыл қызмет етті. Ол император Адрианның үміткері ретінде тез танылды және Венадағы X Гемина легионының легаты немесе қолбасшысы болып тағайындалды. 132–135 жылдардағы Адрианның еврей соғысы кезінде легат қызметін атқарғаны үшін ол dona militaria, яғни әскери наградалар алды. Оның консулдығы 135 немесе 136 жылы болған болуы мүмкін, одан кейін ол Германия Инфериорына басшылық етті. Адриан қайтыс болғаннан кейін ол көп ұзамай Британияға ауыстырылды.
The early senatorial career of Lollius Urbicus is known from a detailed inscription erected in Tiddis. After a military tribunate with the Legio XXII Primigenia at Mogontiacum (present day Mainz), he entered the Senate and served for a year as legate to the proconsul of Asia. He quickly rose to prominence as emperor Hadrian's candidate, and received a commission as legatus or commander of the Legio X Gemina at Vienna. He received dona militaria, or military decorations, for his service as a legate during Hadrian's Jewish War of 132–135. His consulship can be placed in 135 or 136, after which he governed Germania Inferior. He was transferred to Britannia soon after Hadrian's death.
Ұлыбританияның губернаторы
Аугуст тарихында жазылғандай, император Антонин Пий «Лоллиус Урбикустың арқасында британиялықтарды жеңді». Ол Адрианның Британиядағы саясатын өзгертіп, Лоллиус Урбикусты Шотландияның төмендіктерін қайта басып алуға жіберген секілді. 139 және 140 жылдар аралығында Урбикус Корбридждегі бекіністі жөндеп, Адриан қабырғасының солтүстігіне жылжуға дайындық жасады, ал 142 жылы Британиядағы жеңісті тойлаған ескерткіш монеталар шығарылды. Сондықтан, Урбикус 141 жылы Оңтүстік Шотландияны, соның ішінде Бернсварк төбесін қайта басып алды, барлық үш легион мен түрлі қосымша бөлімдерді қолданды деген болжам бар. 143 жылы ол Антонин қабырғасының құрылысын бастады; оның аты Балмуилдидегі құрылыс жазуларында нақты көрсетілген. Тарихи дереккөздерде Антониндік жорық туралы мәлімет жоқ, сондықтан кез келген қайта құрастыру тек болжамға негізделеді. Урбикус бірнеше британдық тайпаларға (мүмкін, солтүстік бриганттардың топтарына) қарсы күрескен болуы мүмкін, әрине, Шотландияның төмендіктерін мекендеген тайпаларға – Шотландия шекарасы аймағындағы Вотадини және Сельгова тайпаларына, сондай-ақ Стратклайдтың Дамнони және Дамфрис пен Галлоуэйдің Нованта тайпаларына қарсы. Британияның барлық үш легионы қатысқан болуы мүмкін (Кэрлеондағы II Аугуста легионы, Йорктегі VI Виктрикс және Честердегі XX Валерия Виктрикс), өйткені олардың барлығы Антонин қабырғасы бойындағы құрылыс жұмыстарын тіркеген жазуларда аталған. Бұл легиондық ядроға, әрине, қосымша бөлімдердің көптеген отряды қосылған, олардың шамамен тоғыз полкі туралы мәліметтер сақталған (мысалы, RIB 1276, 2140, 2142, 2149, 2155, 3509). Урбикус шабуыл науқанын Нортумберлендтегі Корбриджден, Адриан қабырғасының артында жоспарлаған секілді, өйткені 140-шы жылдардың басына жатқан арнау жазулары Антониннің қоймасынан табылған. Осы жерден ол Аграколан әскери жолы – Дер-Стрит арқылы солтүстік-батысқа қарай Шотландия шекарасына бет алды, Ферт-оф-Фортқа шабуыл жасағанда Нортумберлендтегі Хай-Рочестерде және мүмкін Ньюстедте де гарнизондық бекіністерді қалдырды. Бұл екі нысан да, сондай-ақ Ризингхэм, Чью Грин, Каппак және Инвереск қалаларындағы ұқсас әскери нысандар төмендіктегі тайпаларды бақылау үшін база ретінде пайдаланылған болуы мүмкін, атап айтқанда шығыстағы Вотадини және батыстағы Сельгова тайпаларын. Дер-Стрит арқылы әскери қызметкерлер мен жабдықтарды жеткізуге арналған құрлықтағы жолды қамтамасыз еткеннен кейін, Урбикус Оңтүстік Стратклидтегі Думнони тайпасына қарсы әрекеттерді бастамас бұрын Карриденде астық пен басқа да азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін порт құрған болуы мүмкін. Содан кейін Форт және Клайд өзендерін бөліп тұратын тар жерге, қазіргі Антонин қабырғасы деп аталатын, шығыстан батысқа қарай отыз бес мильге созылатын топырақ және ағаштан жасалған жаңа тосқауылды аяқтау міндеті туды.
According to the Augustan History, the emperor Antoninus Pius "defeated the Britons through the agency of the legate Lollius Urbicus". It seems that, in a reversal of Hadrianic policy in Britain, he sent Lollius Urbicus to effect the reconquest of Lowland Scotland. Between 139 and 140 Urbicus refurbished the fort at Corbridge, in preparation for the move north of Hadrian's Wall, and commemorative coins were issued in 142 celebrating a victory in Britain. It is therefore likely that Urbicus led the reoccupation of southern Scotland in 141 including the capture of Burnswark Hill, using all three legions and a variety of auxiliary units. In 143 he oversaw the initial construction of the Antonine Wall; he is explicitly named on building inscriptions from Balmuildy. No historical source describes the Antonine invasion, so any attempted reconstruction will be purely speculative. Urbicus may have campaigned against several British tribes (possibly including factions of the northern Brigantes), certainly against the lowland tribes of Scotland; the Votadini and the Selgovae of the Scottish Borders region, also the Damnonii of Strathclyde and the Novantae of Dumfries and Galloway. All three of the legions of Britain would have taken part (Legio II Augusta based at Caerleon, the Sixth Victrix based at York and the Twentieth Valeria Victrix based at Chester), as they are all mentioned on the inscriptions recording building work undertaken along the Antonine Wall. This legionary core was, no doubt, backed up by a substantial contingent of auxiliary units, of which we have record of around nine regiments (e. g. RIB 1276, 2140, 2142, 2149, 2155, 3509). It seems likely that Urbicus planned his campaign of attack from Corbridge in Northumberland, just to the rear of Hadrian's Wall, as dedicatory inscriptions positively dated to the early 140s have been uncovered at the Antonine storage depot there. From here he drove north north west into the Scottish Borders along the Agricolan military road Dere Street, leaving garrison forts at High Rochester in Northumberland and possibly also at Newstead in the Borders, as he struck towards the Firth of Forth. Both of these sites, as well as similar military installations at Risingham, Chew Green, Cappuck and Inveresk, were very likely used as bases from which to police the lowland tribes, namely the Votadini to the east and the Selgovae to the west. Having secured an overland supply route for military personnel and equipment along Dere Street, Urbicus very likely set up a supply port at Carriden for the supply of grain and other foodstuffs before proceeding against the Dumnonii tribe in South Strathclyde. This done, then came the task of completing a new barrier of turf and timber stretching for thirty five miles from east to west across the narrow neck of land separating the mighty Rivers Forth and Clyde, nowadays known as the Antonine Wall.
Кейінгі мансап
Урбик Римге префектус урби (Рим префекті) беделді лауазымына үмітпен оралды, оны ол, шамасы, б.з. 146 жылы, қазідегі лауазым иесі Секст Эруций Кларстың қайтысынан кейін атқарған. Ол, мүмкін, б.з. 160 жылы қайтыс болған префектус урби болған шығар. Префект Урбиктің тарихқа енген ісінің бірі – бұрынғы күйеуі христиан дінін қабыстаған деп айыптаған Птолемейдің ісін қарауы. Ол префектке өзінің шынымен христиан екенін мойындады және өлім жазасына кесілді. Бұл сот оны христиан дініне өткізген Юстин Мартирді оның өмірін сақтау үшін қорғау туралы өтініш жазуға итермеледі. Колин Уэллс Урбиктің мансаптық жазбасына сілтеме жасай отырып, былай деп қорытындылайды: "Тарихтың басқа кезеңдерінде бербер шаруасының екінші немесе үшінші ұлы кішкентай қаладан Азияға, Иудеяға, Дунайға, Төменгі Рейнге және Ұлыбританияға жетіп, империяның астанасында зор билік пен құрметке ие бола алмаған болар еді, осы аймақтардың бәрі осы империяға қарасты".
Urbicus returned to Rome with the prospect of the prestigious post of praefectus urbi (Prefect of Rome), which he probably held in AD 146, after the death of the incumbent, Sextus Erucius Clarus. He was perhaps the praefectus urbi who is known to have died in AD 160. One recorded activity of Urbicus while praefectus urbi was his presiding at the trial of one Ptolemaeus, who had been accused by her ex husband of being a Christian; she admitted to the prefect that she was indeed a Christian and was sentenced to death. This trial led Justin Martyr, who had converted her, to write his Apology to plead for her life. Citing Urbicus' career inscription, Colin Wells concludes that: "At no other period of history could the second or third son of a Berber landowner from a very small town in the interior enjoy a career which took him to Asia, Judaea, the Danube . the lower Rhine and Great Britain, culminating in a position of great power and honor in the capital of the empire to which all these regions belonged."