Роджер Хуэй: Канадтық бағдарламашы және J тілінің әзірлеушісі

Кіріспе

Канадалық компьютер бағдарламашысы (1953–2021)

Роджер Квок Вах Хуй (29 желтоқсан 1953 – 16 қазан 2021) – массивтік бағдарламалау тілдерінде жұмыс істеген компьютер ғалымы. Ол J бағдарламалау тілін бірлесіп жасады.

Білім және мансап

Хуэй 1953 жылы Гонконгта дүниеге келді. 1966 жылы ол бүкіл отбасымен Канадаға көшті. 1973 жылы Хуэй Альберта университетіне қабылданды. Екінші курста ол ықтималдық және статистика пәнін оқыды, онда студенттер APL бағдарламалау тілін ресми нұсқаусыз немесе аз нұсқаумен үйренуі керек болды. Ол ауыр жүктелген компьютерде барлық мүмкін уақытын жұмсады және APL\360 пайдаланушы нұсқаулығынан пайдаланды (APL тілі кітабы 1975 жылдың наурызына дейін жарық көрген жоқ). Нұсқаулықты Адин Фалькофф пен Кеннет Иверсон жазғандықтан, Хуэй Фалькофф пен Иверсоннан APL тілін үйренгенімді айтудың қисынды екенін ойлады. 1975 және 1976 жылдары жазғы студент ретінде Хуэй Калгаридегі I. P. Sharp Associates (IPSA) компаниясында статистикалық және ықтималдық есептеулерге арналған жұмыс орындарында жұмыс істеді. Жұмыстың басты артықшылығы – APL-ге қол жеткізімі бар, компьютерде уақыт шектеуі болмады. 1977 жылы компьютерлік ғылым бойынша бірінші сыныптық дипломмен BSc дәрежесін алғаннан кейін, Хуэй IPSA-ның Эдмонтон кеңсесінде екі жыл бойы толық уақытты бағдарламашы және талдаушы болып жұмыс істеді, оның басты міндеті – клиенттерге APL уақытын бөлісуде көмектесу болды. Ол Нью-Йорктің Рочестер қаласында өткен APL79 конференциясына қатысты, онда Иверсон екі баяндама жасады: «APL-дегі операторлардың рөлі» және «Туынды оператор». Сапар барысында Хуэй Торонтодағы IPSA-да тоқтады және «Операторлар мен функциялар» [IBM Research Report No. 7091, 1978 ж.] нұсқасын алды. Ол содан бері осы мақаланы және одан кейін жарық көрген еңбектерін зерттеп келеді. 1979 жылдың қыркүйегінде Хуэй Торонто университетінің Компьютерлік ғылымдар факультетіне оқуға түсіп, 1981 жылдың мамырында «Матрицалық алгебрадағы кейбір ыдыраулардың күрделілігі» тақырыбында диссертация қорғап, магистр дәрежесін алды. Магистрлік білімін аяқтағаннан кейін Хуэй 1981 жылдан 1985 жылға дейін Эдмонтондағы Альберта Энергия Компаниясында APL жүйелері сарапшысы және бағдарламашысы болып жұмыс істеді. 1982 жылдың ақпан айында Хуэй «APL-дегі бастау көзі» (1981) кітабын сатып алды, онда ең есте қаларлық мақалалар «APL дизайны» (1973), «APL эволюциясы» (1978) және «Ноттация – ойлау құралы ретінде» (1980) болды. Хуэйдің жұмысы APL85 конференциясында «DESIGN: A Financial Modelling System» атты мақаласында сипатталды, ол оның жетекшісі Фред Апплиардпен бірлесіп жазылған. Жүйенің негізгі объектілері «Тікелей анықтама» (Иверсон, 1976, 1980) болып табылды, сондай-ақ Фалькофф пен Иверсонның «APL дизайны» еңбегі сілтеме ретінде келтірілді. Хуэй APL емес және бағдарламалаумен байланысты емес лауазымға тағайындалғаннан кейін Alberta Energy компаниясынан кетті, 1985 жылдың қыркүйегінен 1986 жылдың сәуіріне дейін жұмыссыз қалды және компьютерлерге қол жеткізе алмады. Бұл оған Иверсоннің «Рационалдастырылған APL» (1983) және «APL тілінің сөздігі» еңбегін жан-жақты зерттеуге жеткілікті уақыт берді. Хуэй мен оның әйелі Стелланың екі баласы болды. Ол 2021 жылдың 16 қазанында қатерлі ісіктен қайтыс болды.

Hui was born in Hong Kong in 1953. In 1966, he immigrated to Canada with his entire family. In 1973, Hui entered the University of Alberta. In his second year he took a course on probability and statistics in which students were expected to learn the programming language APL with little or no formal instruction. He used all the time he could muster on a heavily burdened computer, and benefited from the APL\360 User's Manual (the book APL Language was not published until March 1975). Because the manual was written by Adin Falkoff and Kenneth E. Iverson, Hui thought it reasonable to say he learned APL from Falkoff and Iverson. As a summer student in 1975 and 1976, Hui worked at I. P. Sharp Associates (IPSA) in Calgary, on workspaces for statistical and probability calculations. The major attraction of the job was the unrestricted computer time with access to APL. After receiving a BSc degree with first class honors in computer science in 1977, Hui worked for two years as a full time programmer and analyst in the new Edmonton office of IPSA, where his main duty was to support clients in their use of APL time sharing. He attended the APL79 conference in Rochester, New York, where Iverson gave two papers: "The Role of Operators in APL" and "The Derivative Operator". On the way, Hui stopped at IPSA in Toronto and obtained a copy of "Operators and Functions" [IBM Research Report No. 7091, 1978]. He has been studying that paper and its successors ever since. In September 1979, Hui entered the Department of Computer Science at the University of Toronto, and received his MSc in May 1981 with a thesis on "The complexity of some decompositions in matrix algebra." After completing his master's degree, Hui worked from 1981 to 1985 as an APL systems analyst and programmer for the Alberta Energy Company in Edmonton. In February 1982 Hui purchased A Source Book in APL (1981), in which the most memorable papers were "The Design of APL" (1973), "The Evolution of APL" (1978), and "Notation as a Tool of Thought" (1980). Hui's work was described at the APL85 conference in a paper, "DESIGN: A Financial Modelling System", written jointly with his supervisor, Fred Appleyard. The basic objects in the system were in "Direct Definition" (Iverson, 1976, 1980), and Falkoff and Iverson's The Design of APL was cited. Hui left Alberta Energy shortly after being promoted to a non APL and non programming position, and was out of work, and had no access to computers, from September 1985 to April 1986. This gave him plenty of time for intense study of Iverson's Rationalized APL (1983) and A Dictionary of the APL Language, as it was then named. Hui and his wife Stella had two children. He died on October 16, 2021, from cancer.

J тілі

1990 жылдардың басында Кен Айверсон мен Хуй APL сияқты тілдің жетілдірілген нұсқасын жасау үшін бірлесіп жұмыс істеді, оны J деп атады. Бұл жаңалықтар APL тілінің бастапқы кезінен бері шешілмей келген әріптер жинағының мәселелерін жоюға, сондай-ақ параллель көп нұсқаулы, көп деректі (MIMD) операцияларды қолдау сияқты жаңа, озық мүмкіндіктерді қосуға бағытталған. J тілі сол кездегі APL-ден жақсырақ болуы керек еді. J интерпретаторы мен тілінің дамуы жалғасуда. 1996 жылы ол APL саласына ерекше үлес қосқаны үшін Кеннет Е. Айверсон сыйлығымен марапатталды.