Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канаданың Микмак алғашқы ұлтының қолданыстан шыққан жазу жүйесі.
Defunct writing system of Canada's Mi'kmaq First Nation
Микмау иероглиф жазуы немесе Сукерфиш жазуы (Mi'kmawi'sit: Gomgwejui'gasit) – Микмау тілі үшін қолданылған жазу жүйесі, кейіннен қазіргі уақытта қолданылып жүрген түрлі латын әрпімен алмастырылды. Микмау – Канаданың алғашқы ұлты, олардың отаны Микмаки деп аталады, ол теңіз провинцияларының көп бөлігін, әсіресе бүкіл Новая Шотландия, Принс-Эдвард аралы, сондай-ақ Нью-Брансуик пен Ньюфаундленд және Лабрадордың бір бөлігін қамтиды. Бұл глифтер немесе gomgwejui'gaqan пиктограф және петроглиф дәстүрінен туындаған, логограммалар болып табылады, сонымен қатар логографиялық, әліпбилік және идеографиялық ақпаратты қамти, фонетикалық элементтермен бірге қолданылған. 1978 жылы Смитсондар институтының антропология бөлімінің Ив Годдард пен Уильям Фитцхью миссионерлік кезеңдегі жүйе таза естелік екенін айтты. Олар оның жаңа туындыларды жазу үшін қолданылмағанын мәлімдеді. Керісінше, 1995 жылы Дэвид Л. Шмидт пен Мурдена Маршалл француз миссионерлерінің 17 ғасырдың соңғы тоқсанында дұғаларды және әндерді үйрету үшін қолданған иероглифтермен бейнеленген миссионерлік дұғалардың, әңгімелердің және діни рәсімдердің үзінділерін жариялады. Шмидт пен Маршалл бұл иероглифтердің толыққанды жазу жүйесі ретінде қолданылғанын көрсетті. Ол "(а) француз миссионері біздің жазба тіліміз туралы негізсіз талаптармен біздің тарихи баяндамамызды ұрлады" дегенді көрсетеді және оның Микма әжесі (Лилиан Б. Маршалл, 1934-2018) "өлмес бұрынғы соңғы әңгімесінде" "оларға" "біз әрқашан өз тілімізде болдық" деп айтуын еске алады, бұл Ле Клерк жазуды ойлап таппағанын, ол одан бұрын халық тарапынан қолданылып келгенін көрсетеді. Алайда, бұл Ле Клерк 1687 жылы Францияға оралғаннан кейін, басқа миссионерлердің Микмақтың басқа топтарына жазуды үйретуге тура келгенімен қайшы келеді, бұл оның бұрыннан белгілі жазу емес екенін көрсетеді.
Miꞌkmaw hieroglyphic writing or Suckerfish script (Mi'kmawi'sit: Gomgwejui'gasit) was a writing system for the Miꞌkmaw language, later superseded by various Latin scripts which are currently in use. Mi'kmaw are a Canadian First Nation whose homeland, called Mi'kma'ki, overlaps much of the Maritime provinces, specifically all of Nova Scotia, Prince Edward Island, and parts of New Brunswick and Newfoundland and Labrador. These glyphs, or gomgwejui'gaqan, were derived from a pictograph and petroglyph tradition, and are logograms, with phonetic elements used alongside, including logographic, alphabetic, and ideographic information. In 1978, Ives Goddard and William Fitzhugh of the Department of Anthropology at the Smithsonian Institution, contended that the pre missionary system was purely mnemonic. They said that it could not have been used to write new compositions. By contrast, in a 1995 book, David L. Schmidt and Murdena Marshall published some of the post missionary prayers, narratives, and liturgies, as represented by hieroglyphs—pictographic symbols, which the French missionaries had used in the last quarter of the seventeenth century, to teach prayers and hymns. Schmidt and Marshall showed that these hieroglyphics served as a fully functional writing system. indicates that "(a) French missionary stole our historical narrative with outlandish claims about our written language," and cites her Mikm'aw grandmother (Lillian B. Marshall, 1934 2018) who stated in her "last conversation before she died, to make sure to tell “them” that we’ve always had our language," seemingly asserting that Le Clercq did not invent the script, and it had been in use by the people long before him. However, this seems to contradict the fact that after Le Clerq's return to France in 1687, the script had to be taught to other groups of Mi'kmaq by other missionaries, indicating it was not a script that the indigenous peoples already knew.
Тарих
1675 жылдан бастап Жаңа Францияның Гаспе түбегінде Рим католиктік миссионерлік қызмет атқарған отец Ле Клеркк, микмак балаларының қайың қабығына "белгілер" түсіріп, оларды санап, дұғаларды жаттап алуына көмектескенін байқады. Ле Клеркк содан кейін дұғалар мен діни рәсімдерді жазу үшін символдар ойлап тапты. Петроглифтер соңғы тас дәуірінен бастап 19 ғасырға дейін жасалған. 1737-1738 жылдардың қысында Рим-католик діни қызметкері Пьер Майлар микмак тіліндегі сөздерді жазу үшін иероглифтер жүйесін құрды. Ол осы символдарды негізгі дұғалар мен жамағаттың жауаптарын катехизисте жазу үшін пайдаланды, осылайша оның ізбасарлары оларды оңайрақ үйрене алатын болды. Майлардың Ле Клерктің осы саладагы жұмысынан хабардар болғанына тікелей дәлел жоқ. Майлар бұл тілде көптеген еңбектер қалдырды, олар 20 ғасырға дейін микмактардың арасында қолданылып келді.
Father Le Clercq, a Roman Catholic missionary on the Gaspé Peninsula in New France from 1675, saw Miꞌkmaw children writing "marks" on birchbark and then counting them to help in the memorization of prayers. Le Clercq then formed symbols to write prayers and liturgy. The petroglyphs date from the late prehistoric period through the nineteenth century. Pierre Maillard, Roman Catholic priest, during the winter of 1737–38 created a system of hieroglyphics to transcribe Miꞌkmaq words. He used these symbols to write formulas for the principal prayers and the responses of the faithful, in the catechism, so that his followers might learn them more readily. There is no direct evidence that Maillard was aware of Le Clercq's work in this same field. Maillard left numerous works in the language, which continued in use among the Miꞌkmaq into the 20th century.