Кіріспе

Итальяндық автомобиль дизайнері Витторио Яно (Янош Виктор; 22 сәуір 1891 – 13 наурыз 1965) – 1920-1960 жылдар аралығындағы итальяндық автомобиль дизайнері, венгр тегінен шыққан. Яно Пьемонт аймағындағы Сан-Джорджо-Канавезе қаласында венгр иммигранттарының отбасында Виктор Янош ретінде дүниеге келді, олар бұл жерге бірнеше жыл бұрын қоныс аударған. Ол Г. Б. Сейраноға тиесілі Società Torinese Automobili Rapid автомобиль және жүк көлігі компаниясында жұмысқа орналасты. 1911 жылы Луиджи Бацци басшылығымен «Фиат» компаниясына ауысты.

Alfa Romeo-мен бірге

Ол 1923 жылы Баццимен бірге Джузеппе Мерозидің орнына бас инженер ретінде «Альфа Ромео» компаниясына көшті. «Альфа Ромео»-да оның алғашқы дизайны 8 цилиндрлі «Альфа Ромео P2» Grand Prix машинасы болды, ол 1925 жылы «Альфа Ромео»-ға Grand Prix автомобильдерінің алғашқы әлем чемпионатын жеңіп алды. 1932 жылы ол сенсациялық «Альфа Ромео P3» моделін жасады, кейіннен 1933 жылы Энцо Феррари және оның «Scuderia Ferrari» командасы осы модельде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. «Альфа Ромео» жол машиналары үшін Жано P2 блогының негізінде жасалған, кішкентай және орта көлемді 4, 6 және 8 цилиндрлі қатарлы қозғалтқыштарды жасады, бұл «Альфа Ромео» қозғалтқыштарының классикалық архитектурасын қалыптастырды – жеңіл қорытпадан жасалған құрылым, жарты шар тәрізді жану камералары, орталық орналасқан шамдар, әр цилиндр қатары үшін екі қатарлы жоғары орналасқан клапан және екі жоғары орналасқан білік. 1936 жылы ол V12 қозғалтқышын пайдаланып «Альфа Ромео 12C» моделін жобалады. Автомобиль сәтті болмады және осы себепті Витторио Жано 1937 жылдың соңында «Альфа Ромео» компаниясынан кетіп қалды.

Lancia жылдары

Сол жылы Жано Лансияға көшті. Лансиядағы оның жобаларының арасында Гран-при жобасы да болды. Автокөлік, Lancia D50, 1954 жылы таныстырылды, бірақ 1955 жылы Альберто Аскаридің қазасы және 1955 жылғы Ле-Ман трагедиясы компанияны GP жарыстарынан суытты. Ferrari бұл жобаны өз мойнына алып, сол жылы Жаноны да қабылдады.

Феррари дәуірі

Яноның Ferrari-ге қосқан үлесі маңызды болды. Ол дереу қазіргі қатарлы 4 қозғалтқышты спорттық автомобильдерді алмастыру үшін жаңа V12 қозғалтқышымен жұмыс істей бастады. 1956 жылы оның жаңа Jano V12 қозғалтқышы Ferrari 290 MM моделінде пайда болды. Jano қозғалтқышымен жабдықталған спорттық автомобильдердің жаңа сериясы екі мәрте Әлем чемпионатында жеңіс одісін жеңіп алды. Энцоның ұлы Альфредоның ынтасымен, Яноның V6 қозғалтқыштары кейбір жарыстарда үлкен Лампреди және Коломбо қозғалтқыштарын ығыстырды. Диноның қайтысынан кейін Яноның "Dino" V6 қозғалтқышы компанияның Формула 2 және Тасман сериясындағы күш-жігерінің негізіне айналды. Кейіннен, Ferrari және Dino орта қозғалтқышты спорттық прототиптеріндегі тәжірибесі олардың алғашқы орта қозғалтқышты жол машинасы – 1967 жылғы Dino 206 GT үшін база болды. V6 және V8 қозғалтқыштары Ferrari-дің V12 бағытына ықпал етті және олардың вариациялары бүгінге дейін қолданылуда.

Жеке өмір

Энцо Феррари сияқты, Яно да 1965 жылы өз ұлын жоғалтты. Сол жылы ол ауыр сырқатқа шалдығып, Туринде өзіне-өзі қол жұмсады.