Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сколецит – цеолит тобына жататын тектосиликатты минерал; ол гидратталған кальций силикаты, CaAl2Si3O10·3H2O. Кальцийдің орнына натрийдің шамалы мөлшері және калийдің іздері ғана қосылады. Барий, стронций, темір және магний мүлдем жоқ. Сколецит құрылымдық жағынан (бірдей құрылымға ие) натрий-кальций цеолиті мезолитпен және натрий цеолиті натролитпен ұқсас, бірақ олардың ешқайсысымен де үздіксіз химиялық қатар құрамайды. Көбінесе кездесетін пішіндері: , , және .
Scolecite is a tectosilicate mineral belonging to the zeolite group; it is a hydrated calcium silicate, CaAl2Si3O10·3H2O. Only minor amounts of sodium and traces of potassium substitute for calcium. There is an absence of barium, strontium, iron and magnesium. Scolecite is isostructural (having the same structure) with the sodium calcium zeolite mesolite and the sodium zeolite natrolite, but it does not form a continuous chemical series with either of them. Common forms include , , , and .
Физикалық қасиеттері
Сколецит әдетте түссіз немесе ақ, бірақ қызғылт, лосось түсті, қызыл немесе жасыл болуы мүмкін. Ол мөлдірден жартылай мөлдірге дейін, ақ сызықпен және шыны тәрізді немесе талшықты үлгілер үшін жібектей жылтырлықпен сипатталады. Оның Мосс шкаласы бойынша қаттылығы 5-тен 5 1/2-ге дейін, ал меншікті салмағы 2,16-дан 2,40-қа дейін (2.24-2.31, 2.25-2.29, 2.16-2.4, 2.25-2.31) аралығында болады. Кристаллдардың ұзындығына параллель екі бағытта жарылу өте жақсы; минерал нашар сынықпен сынықады. V пішінді немесе балық құйрығы тәрізді аяқталуларды тудыратын ену немесе жанасу егіздері ретінде [001] осінде егіздену жиі кездеседі. Сколецит пироэлектрлік және пьезоэлектрлік қасиеттеріне ие, кейде ұзақ және қысқа толқынды ультракөк сәулелерде сарыдан қоңырға дейін флуоресценциялайды. Ол таралған қышқылдарда ериді. Радиоактивті емес.
Scolecite is usually colorless or white, but can also be pink, salmon, red or green. It is transparent to translucent, with a white streak and a luster which is vitreous, or silky for fibrous specimens. It has a Mohs hardness of 5 to 5 1/2 and a specific gravity in the range 2.16 to 2.40. (2.24 to 2.31 2.25 to 2.29 2.16 to 2.4 2.25 to 2.31). Cleavage is perfect in two directions parallel to the length of the crystals; the mineral is brittle with an irregular fracture. Twinning is common on , twin axis [001], as penetration or contact twins producing V shaped or fishtail terminations. Scolecite is pyroelectric and piezoelectric, sometimes fluorescent yellow to brown in longwave and shortwave ultraviolet light. It is soluble in common acids. Not radioactive.
Қоршаған орта
Сколецит - көп таралған цеолит. Ол екіншілік түзілімнің минералы болып табылады және басқа цеолиттермен бірге базальттардың амигдалалы қуыстарында (екіншілік минералдармен толтырылған қуыстарда), сондай-ақ гнейстер мен амфиболиттерде, сиениттік және габбройлық магмадан пайда болған лаколиттер мен дикелерде, және контактты метаморфты аймақтарда кездеседі. Ол базальттар мен оларға ұқсас тау жыныстарының төмен температурада өзгеруінен пайда болған гидротермальды минерал, басқа цеолиттермен, кальцитпен, кварцпен және пренитпен қатар табылады. Оны кальцийлі цеолиттер – геуландит, стильбит және эпистильбит үстінен табуға болады. Кездесетін минералдарға кварц, апофиллит, бабингтон, геуландит, стильбит және басқа цеолиттер жатады.
Scolecite is a common zeolite. It is a mineral of secondary origin, and occurs with other zeolites in the amygdaloidal cavities (cavities filled with secondary minerals) of weathered basalts, also in gneisses and amphibolites, and in laccoliths and dikes derived from syenitic and gabbroic magmas, and in contact metamorphic zones. It is a hydrothermal mineral derived from low temperature alteration of basalts and related rocks, associated with other zeolites, calcite, quartz and prehnite. It can be found on top of the calcium zeolites heulandite, stilbite and epistilbite. Associated minerals include quartz, apophyllite, babingtonite, heulandite, stilbite and other zeolites.
Жергілікті жерлер
Сколоцит алғаш рет 1813 жылы Баден-Вюртембергтегі Кайзерстульде сипатталған. Призмалық кристалдардың әртүрлі топтары Исландияның Дюпивогур, Судюр Мулассла маңындағы Вофьёрдур базальтында және Үндістанның Пуна маңындағы Декан тұзақтарында табылды; осы себепті бұл түрдің синонимі – пуоналит. Басқа кездесетін жерлерге Калифорниядағы Риверсайд округі, Шотландиядағы Скай және Бразилиядағы Санта-Катарина жатады. Типтік орны белгісіз. Әлемдегі ең жақсы сколецит үлгілерінің көпшілігі Үндістанның Махараштра штатындағы Насик, Пуна қалаларына жақын орналасқан Терциарлық Декан базальтында кездеседі. Насик аймағындағы карьерлерде жақсы пішінделген, ірі, түссіз сколецит кристалдарының шашыраңқы топтары табылады, олар көбінесе V пішіндес жолақтары бар V пішіндес ұштарды құрастыру үшін бірігіп өседі. Сколоцит көбінесе жалғыз немесе стильбитпен бірге кездеседі және лаумонтитпен немесе түссіз, ақшыл жасыл немесе ақ флюорофиллитпен жабылған. Бұл аймақта повеллитпен бірге ірі сәулеленуші материал түрінде де, базальттағы қуыстарда жасыл апофиллитпен жабылған, кішкентай, жұқа, түссіз апофиллит пластиналары бар, сәулеленуші шашыраңқы кристалдар түрінде де кездеседі. Сколоцит көптеген басқа жерлерден де табылды, оның ішінде Антарктида, Австралия, Австрия, Бразилия, Болгария, Канада, Чили, Чехословакия, Эфиопия, Фарер аралдары, Франция, Германия, Гренландия, Венгрия, Исландия, Италия, Жапония, Мексика, Мозамбик, Никарагуа, Перу, Польша, Оңтүстік Африка, Швеция, Швейцария, Тайвань, Ұлыбритания, АҚШ және Югославия.
Scolecite was first described from Kaiserstuhl in Baden Württemberg in 1813. Divergent groups of prismatic crystals are found in the basalt of Berufjörður near Djúpivogur, Suður Múlasýsla, Iceland and in the Deccan Traps near Pune in India; hence the synonym poonahlite for this species. Other occurrences include Riverside County, California; Skye, Scotland and Santa Catarina, Brazil. There is no type locality. Most of the world's finest scolecite specimens are found in the Tertiary Deccan Basalt near Nasik, Pune, in the state of Maharashtra, India. The quarries in the Nasik region produce large, colorless sprays of well terminated coarse scolecite crystals that are commonly twinned on to form V shaped terminations with V shaped striations on The scolecite is commonly found alone or on stilbite and is covered with laumontite or colorless, pale green or white fluorapophyllite. It is also found in the region as massive radiating material with powellite, and in cavities in basalt as colorless, flattened crystals in radiating sprays on blocky green apophyllite covered by tiny, thin, colorless apophyllite plates. Scolecite has been reported from many other localities, including Antarctica, Australia, Austria, Brazil, Bulgaria, Canada, Chile, Czechoslovakia, Ethiopia, Faroe Islands, France, Germany, Greenland, Hungary, Iceland, Italy, Japan, Mexico, Mozambique, Nicaragua, Peru, Poland, South Africa, Sweden, Switzerland, Taiwan, United Kingdom, United States and Yugoslavia.