Кіріспе

Соғыста айтылатын ұран немесе шақыру – жауынгерлік топтың мүшелері айтатын айқай немесе ән. Жауынгерлік ұрандар міндетті түрде анық болмауы мүмкін (мысалы, "Эулалия!", "Алала"), бірақ көбінесе патриоттық немесе діни сезімдерді оятуға бағытталған. Олардың мақсаты – өз жағындағы агрессия мен бірлік рухын қоздыру және қарсы жаққа үрей келтіру. Жауынгерлік ұран – бәсекелестік артықшылығына қол жеткізуге бағытталған мінез-құлқының (яғни, қауіптілік көрсету) әмбебап түрі, идеалды жағдайда жаудың тікелей қақтығыстан мүлдем бас тартуына және қашуына жеткізу үшін өзінің агрессивті әлеуетін асыра көрсету. Агрессияға деген әлеуетті асыра көрсету үшін, жауынгерлік ұрандар мүмкіндігінше қатты болуы керек, және тарихи түрде мүйіздер, барабандар, қабықшалар, карникстер, сыбызғылар, горндар сияқты дыбыс күшейткіш құралдармен күшейтілген (қараңыз, соғыс музыкасы). Жауынгерлік ұрандар соғыс билері және қысым көрсету сияқты адамның агрессияға қатысты басқа мінез-құлқымен тығыз байланысты, олар физикалық зорлық-зомбылықтың күшеюінен бұрынғы "дайындалу" кезеңінде орындалады. Орта ғасырлардан бастап көптеген ұрандар стандарттарда немесе елтаңбаларда слогандар түрінде пайда болды (слоган (геральдика) қараңыз) және ұрандар ретінде қабылданды, мысалы, ағылшыл патшаларының "Dieu et mon droit" ("Құдай және менің құқығым") ұраны. Дегенмен, бұл ұранды Едуард III Креси шайқасында айтқан деседі. "Слоган" сөзі бастапқыда "sluagh gairm" немесе "sluagh ghairm" (sluagh = "халық", "әскер" және gairm = "шақыру", "жариялау") шотланд гаэль тіліндегі "жиналыс шақыруы" және соғыс кезінде "жауынгерлік шақыру" деген сөздерден шыққан. Бұл гаэль сөзі ағылшын тіліне "slughorn", "sluggorne", "slogum" және "slogan" деп аударылған.

Ежелгі дәуір

Соғыс айғайы – Гомердің эпикалық шайқастарындағы маңызды элементтің бірі: "Илиадада" Диомед көбінесе "дауысы қатты соғыс айғайы бар Диомед" деп аталады. Гректер де, аккадтар да шайқас кезінде "алала" деп дауыс шығарған. Ежелгі Афина әскерлері Медик соғыстары мен Пелопоннес соғысы кезінде "Алала!" немесе "Алеле!" деп айқайлап шайқасқа түскендері мәлім. Бұл айғай, олардың қамқоршысы Афинаның құсы – бүркіттің дауысын еліктеуге арналған еді. Батыс хандар қорқынышты соғыс айғайларымен шабуыл жасаған. Көне индустардың жиі қолданатын соғыс айғайы – "Хара Хара Махадева", яғни "Махадеваға сәлем!" (Шива). Көне Тамилкамада қолданылған тағы бір соғыс айғайы – "Ветривел, Виравел", яғни "Жеңіс әкелетін сүңгі, батыл сүңгі". Вел – Муруганның сүңгісі, Картикеяның аймақтық түрі, инду дініндегі соғыс құдайы. Қазіргі кезде "Ветривел, Виравел" соғыс айғайы Үндістан армиясының Мадукараи, Коимбаттур қаласында орналасқан 191-ші далалық полкінде қолданылуда.