Кіріспе
Алабама штатында өлім жазасын орындау үшін қолданылған электр орындығы. "Сары ана" – АҚШ-тың Алабама штатының электр орындығы. Ол 1927 жылдан 2002 жылға дейін өлім жазасын орындау үшін пайдаланылды. Алғаш рет Алабама штатының Монтгомери қаласындағы Килби мемлекеттік түрмесінде орнатылған орындық, жақын орналасқан Мемлекеттік автомобиль жолдары департаментінің зертханасынан алынған жол сызығын бояумен боялғанда сары түс алды (содан "Сары ана" деген есім пайда болды). Ол 1927 жылы британдық тұтқын Эд Мейсон жасады және сол жылы Хорас ДеВоганды өлім жазасына кесу үшін алғаш рет қолданылды. Мейсон өз еңбегі үшін 30 күндік демалысқа ие болды, бірақ ол қашып кетіп, кейін Нью-Йорк штатының түрмесінде табылған. "Сары ана" орындығында соңғы рет 2002 жылы Линда Лайон Блок өлім жазасына кесілді. Одан бері орындық Холман түзеу мекемесіндегі өлім жазасын орындау залының үстіндегі шатырда сақтаулы тұр.
Yellow Mama is the electric chair of the U. S. state of Alabama. It was used for executions from 1927 to 2002. First installed at Kilby State Prison in Montgomery, Alabama, the chair acquired its yellow color (and from it, the nickname "Yellow Mama") when it was painted with highway line paint from the adjacent State Highway Department lab. The chair was built by British inmate Ed Mason in 1927 and was first used to execute Horace DeVaughan in that year. Mason was rewarded for his efforts with a 30 day pass, but he absconded and was later found in a New York state penitentiary. The last person put to death in Yellow Mama was Lynda Lyon Block, who was executed in 2002. The chair has since been stored in an attic above the execution chamber at the Holman Correctional Facility.
Негізгі мәліметтер
1923 жылға дейін Алабама штатында өлім жазасын округтер жүзеге асырып, жеке асылғыштарда дарға асу арқылы іске асыратын. 1923 жылы заңмен мемлекеттік өлім жазасын электр тогы арқылы орындау қарастырылды. Монтгомеридегі Килби түрмесінде осы мақсатқа арналған арнайы бөлме дайындалды. 60 жылға ұрлық және ірі ұрлық үшін сотталған, шебер ағаш ұстасы Эд Мейсон «Сары ана» электр креслосын жасады. Электр кресло 1970 жылға дейін сол жерде болды, содан кейін Холман түрмесіне көшірілді. Алабама штатында электр тогы арқылы орындалған алғашқы өлім жазасы 1927 жылдың 8 сәуірінде «Сары анада» орындалды. Фурман ісінен кейін мемлекет орындаған алғашқы сотталған 30 секундқа созылған электр тогының бірінші соққысын алды. Эванстың денесі қырылып, сол аяғындағы электрод сынды. Бірден оның басын жапқан капоттан түтін мен от шықты. Өлім камерасына кірген екі дәрігер оны тірі тапты. Эванстың адвокатының өтінішін қабылдамағаннан кейін, үшінші соққы беріліп, ол қайтыс болды. Өлім жазасы барлығы 24 минутқа созылды, ал оның денесі күйіп, жанған күйінде қалды. 1989 жылы штат Хорас Дункинсті өлім жазасына кесті, оның IQ-сы 69-ға тең болды және ол Линн МакКарриді өлтіргені үшін сотталды. Дункинстің өлім жазасы кезінде, алғашқы электр соққысы оны есінен айырды. Сол кездегі түрме бастығы Чарли Джонс электр креслосына қосылған қосқыштар кері бұрылғандықтан, алғашқы рет оны өлтіру үшін жеткілікті кернеу болмағанын айтты. Сондықтан Дункинстің өліміне 19 минут кетті.
Бүгін
"Сары ана" қазір Алабама штатының Атмор қаласындағы Холман түзеу мекемесіндегі өлім жазасын орындау камерасының үстіндегі шатырда сақталады. Оны соңғы рет 2002 жылдың 10 мамырында Линда Лайон Блокты өлім жазасына кесу үшін қолданған. Сол жылдың 1 шілдесінде Алабама штатының өлім жазасына қатысты заңнамаға өзгеріс енгізілді, онда сотталған адам өлім жазасын таңдау бойынша укол салу немесе электр тогы арқылы атқаруға мүмкіндік берілді. "Сары ана" болашақта өлім жазасына кесілген сотталған электр тогы арқылы өлім жазасын орындауды таңдаған жағдайда сақтаулы күйде қалады.