Арканзас штатындағы өлім жазасының тарихы

Кіріспе

Арканзас штатында өлім жазасын қолдану туралы шолу

Өлім жазасы АҚШ-тың Арканзас штатында заңмен рұқсат етілген жаза. 1820 жылдан бері барлығы 505 адам атқыланды. Арканзас штатының Қоршау департаментінің мәліметінше, 2019 жылдың 16 қаңтарына дейін штатта 29 ер адам өлім жазасына кесілген күйде болды.

Тарих

1913 жылға дейін өлім жазасына кесілгендердің төртеуі ғана асылып өлтірілді. 1864 жылдың 29 шілдесінде төрт партизан атылды. 1902 жылдың 25 шілдесінде жеті адам асылып өлтірілді, бұл штатта бір күнде өлім жазасына кесілгендердің ең көп саны болды. Өлім жазасының көбі адам өлтіру қылмысы үшін тағайындалды. Бірнеше адам зорлау үшін де өлім жазасына кесілді, сондай-ақ 17 жасар конфедерациялық тыңшы Дэвид О. Доддты 1864 жылдың 8 қаңтарында одақтас әскерлері асып өлтірді. 1913 жылы жазалау тәсілі электр орындығына өзгертілді. Электр орындығы бұрынғы мемлекеттік асыл ағаштардан қалған ағаштан жасалды. Бұл электр орындығы 1964 жылға дейін барлық электрмен өлім жазаларын орындау үшін пайдаланылды. Штатта тағы төртеу адам асылып өлтірілді: біреуі 1913 жылы, екеуі 1914 жылы және біреуі 1930 жылы. Фурман v. Джорджия ісіне дейін штаттағы соңғы өлім жазасы 1964 жылдың 24 қаңтарында зорлау үшін Чарльз Филдске тағайындалды. Арканзаста өлім жазасына қатысты жаңа заңдар қабылданды және 1973 жылдың 23 наурызында күшіне енді. Алғашқы өлім жазасы 1990 жылдың 18 маусымында Джон Эдвард Свиндлерге электр тогы арқылы орындалды. Ол 1970 жылдары штат құрастырған электр орындығымен өлім жазасына кесілген алғашқы және соңғы адам болды. Колорадо университетінің профессоры Майкл Л. Раделеттің мәліметінше, Фурманнан кейін Арканзаста жоспарланғандай өтпеген екі өлім жазасы болды. 1992 жылдың 24 қаңтарында Рикки Рэй Ректордың өлім жазасы медициналық қызметкерлер оның қолында қолайлы тамыр таба алмағандықтан елу минутқа кешіктірілді. Куәгерлер залындағы перде жабылмады, куәгерлер Ректордың сегіз рет қатты зіркілдегенін естіді. Мемлекеттік шенеуніктер қиындықтарды оның дене бітіміне және антипсихотикалық дәрілерді қабылдауына байланысты деп түсіндірді. Кристина Мари Риггстың өлім жазасы да 2000 жылдың 2 мамырында осындай кешіктіруге ұшырады, себебі қызметкерлер оның иығындағы тамырды таба алмады. Соңында олар оның білегінен тамыр тапты. Арканзаста кем дегенде үш өлім жазасына ерікті түрде келіскен адам болды: Рональд Джин Симмонс, Кристина Мари Риггс және Клей Кинг Смит. 2017 жылдың сәуір айында штат сәуір айының соңында мидазолам қоры таусылмас бұрын сегіз өлім жазасын орындауды жоспарлады, бірақ сол айда тек төртеуі ғана өлім жазасына кесілді. Федералды судья бастапқыда өлім жазасын тоқтатуға бұйрық берді, бірақ Сегізінші апелляциялық сот бұл шешімді жоққа шығарды, ал АҚШ Жоғарғы Соты жеделдетілген өлім жазасының графигін "қатыгез және ерекше жаза" деп атауға қатысты талапты қабылдамады. 20 сәуірде сағат 23:30-да оларға іске кірісуге рұқсат берілді. Түн ортасынан кейін сағат 23:56-да, өлім жазасының мерзімі аяқталуға төрт минут қалғанда, Ледел Ли өлім жазасын орындады, ол 2005 жылдан бері Арканзаста өлім жазасын алған алғашқы адам болды. 24 сәуірде Джек Харольд Джонс және Марсель Уильямс өлім жазасын алды, бұл 17 жылдан бері АҚШ-та екі адамды бірдей өлім жазасына кесудің алғашқы жағдайы болды. 2017 жылдың сәуірінде өлім жазасын алған төрт адамның соңғысы – сериялық кісі өлтіруші Кеннет Уильямс болды, ол кісі өлтіруге кінәлі деп танылды және өлім жазасына кесілді; Уильямс тағы екі кісі өлтіргені үшін де айыпталды, бірақ осы қылмыстар үшін өмір бойына сотталды. 2017 жылдың 27 сәуірінде өлім жазасы орындалған Уильямс 2024 жылға дейін Арканзаста өлім жазасын алған соңғы адам болып табылады.

All but four executions carried out before 1913 were by hanging. Four guerillas were shot on July 29, 1864. On July 25, 1902, seven men were hanged, the most executions in one day in the state. Almost all executions were for crimes that involved murder. A number of people were also executed for rape and there was one execution for espionage, 17 year old alleged Confederate spy David O. Dodd, hanged by Union soldiers on January 8, 1864. In 1913, the method used was changed to the electric chair. The electric chair was constructed from the wood that had previously made up the state gallows. This electric chair would be used for all electrocutions up until 1964. Four more people were hanged in the state — one in 1913, two in 1914 and one in 1930. The last execution in the state before Furman v. Georgia was that of Charles Fields on January 24, 1964 for rape. New capital punishment laws were passed in Arkansas and came into force on March 23, 1973. The first execution would not come until June 18, 1990 when John Edward Swindler was electrocuted. His was the first and so far only execution using an electric chair constructed by the state in the 1970s. According to Michael L. Radelet of the University of Colorado there have been two instances of executions that did not go according to plan in Arkansas since Furman. On January 24, 1992 the execution of Ricky Ray Rector was delayed by fifty minutes after the medical staff were unable to find a suitable vein in his arm. The curtain over the witness area was not drawn, and witnesses heard Rector moan loudly eight times. State officials attributed the difficulties to his size and use of antipsychotic medication. The execution of Christina Marie Riggs faced similar delays on May 2, 2000, when staff were unable to locate a vein in her elbow. They eventually found one in her wrist. There have been at least three death penalty volunteers in Arkansas: Ronald Gene Simmons, Christina Marie Riggs, and Clay King Smith. In April 2017, the state planned to execute eight death row inmates before the stocks of the sedative midazolam expired at the end of April, but ultimately only four were put to death that month. A federal judge initially issued an injunction preventing the executions, but the Eight Circuit Court of Appeals overturned the ruling and the United States Supreme Court rejected a claim that the accelerated execution schedule was "cruel and unusual punishment." On April 20, at about 11:30 PM CST, they were allowed to proceed. At 11:56 PM CST, four minutes prior to the expiration of his execution warrant, Ledell Lee was executed, making him the first inmate in Arkansas to be executed since 2005. On April 24, Jack Harold Jones and Marcel Williams were executed, the first double execution in the United States in 17 years. The last of the four inmates put to death in April 2017 was serial killer Kenneth Williams, who was found guilty of murder and sentenced to death; Williams was also convicted of two more murders but was given two life sentences for these other killings. Williams, whose death sentence was carried out on 27 April 2017, remains the last person executed in Arkansas as of 2024.

Құқықтық процесс

Прокуратура өлім жазасын сұрағанда, үкімді қазылар алқасы шешеді және ол бірауыздан қабылдануы керек. Соттың жаза тағайындау кезеңінде қазылар алқасы келісімге келмейтін жағдайда, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалады, тіпті бір ғана қазы өлім жазасына қарсы болса да (қайта сот болмайды). Арканзас штатының губернаторы өлім жазасына қатысты кешірім беру құқығына ие. Губернатор осы мақсатта Арканзас штатының кешірім және условты түрде босату жөніндегі кеңесінен консультативтік есеп алады. Өлім жазасы көбінесе өлімдік инъекция арқылы орындалады. 1983 жылдың 4 шілдесіне дейін өлім жазасына кесілгендер өлімдік инъекцияны немесе электр тогы арқылы өлім жазасын таңдауға құқылы, алайда, қазіргі уақытта аталған күнге дейін сотталған өлім жазасын күтіп отырған сотталғандар жоқ. Егер өлімдік инъекция конституцияға қайшы деп табылса, оның орнына электр тогы арқылы өлім жазасы қолданылады. Арканзас штатындағы өлім жазасы қазіргі уақытта Камминс мекемесінде орындалады.

Өлім жазасына кесілгендер

Өлім жазасына кесілген еркек тұтқындар Арканзас түзеу мекемесінің Варнер бөлімшесіндегі супермакс қамтамасында орналасқан, ал өлім жазасы Варнерге жақын орналасқан Камминс бөлімшесінде орындалады. Әйелдерге өлім жазасы берілгендер Макферсон бөлімшесінде ұсталады. 1999 жылы әйелдерге арналған өлім жазасы жаңадан ашылды. 1974 жылы бұрын Текер бөлімшесінде болған еркектерге өлім жазасы берілгендер Камминс бөлімшесіне көшірілді. 1986 жылы еркектерге өлім жазасы берілгендер жоғары қауіпсіздік бөліміне ауыстырылды.