Кіріспе

213-ші шабуылдаушы эскадрилья (VFA 213), сондай-ақ "Қара арыстандар" деп белгілі, Вирджиния штатындағы Осеана теңіз әскери-әуе базасында орналасқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің шабуылдаушы эскадрильясы. Ол 1955 жылы құрылған және қазіргі таңда F/A 18F Super Hornet истребитель-бомбалаушыларымен жабдықталған. Эскадрилья 8-ші авиатасығыш авиациялық тобына қарасты және "Lion" радио шақыру белгісін пайдаланады.

1950 жылдар

Two One Three (VF 213) ұрысшы эскадрильясы 1955 жылдың 22 маусымында NAS Moffett Field, Калифорнияда құрылды. Алғашқы теңіз саяхаты "Бон Хомм Ричард" кемесімен, F2H Banshee ұшағында жасалды. Қайтып келгеннен кейін олар F4D Skyray ұшағына көшті және "Лексингтон" кемесімен екі рет теңіз саяхатына қатысты. Содан кейін F3H Demon ұшағына көшіп, эскадрильяға жаңадан енгізілген AIM 7 Sparrow әуеден-әуеге зымыранын қолдану мүмкіндігі берілді. VF 213 USS Lexington кемесімен үшінші саяхатына шықты.

1960 жылдар

1961 жылдың маусым айында VF 213 NAS Miramar-ға көшіп, келесі 36 жылға дейін сол жерде орналасты. Үш жыл өткен соң, 1964 жылдың ақпан айында VF 213 алғашқы жаңа F-4B Phantom II ұшағын қабылдады.

1990 жылдар

1991 жылғы мамыр айында эскадрилья USS Abraham Lincoln кемесімен Батыс Тынық мұхиты аймағына (WestPac) жөнелтіліп, Иракқа қарсы БҰҰ санкцияларын қолдады. VF 213 ұшақтары Кувейт мұнай өрттерінің қирауын тіркеп, әуе патрульдік және TARPS миссияларын орындады. 1993 жылы VF 213 Abraham Lincoln кемесіндегі жалғыз F-14 эскадрильясы болды. Сол жылы VF 213 Сомалидегі «Үміт қайтару» операциясы мен Ирактағы «Оңтүстік күзет» операциясына көмек көрсетті. АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі алғашқы білікті әйел F-14 ұшқышы Кара Халтгрин VF 213 эскадрильясына тағайындалды. 1994 жылдың 25 қазанында оның F-14 ұшағы USS Abraham Lincoln кемесіне қонған кезде апатқа ұшырады. Ол және оның RIO-сы (ұшқыш-операторы) катапульданып шықты, бірақ тек RIO ғана аман қалды. 1995 жылғы WestPac саяхаты кезінде эскадрилья тағы да Оңтүстік Ирак аспанында ұшты. 1996 жылы VF 213 1996-1997 жылдарғы WESTPAC саяхаты үшін USS Kitty Hawk кемесіне көшті. Осы саяхат барысында VF 213 26 дана AIM-54 Phoenix және 6 дана AIM-9 Sidewinder зымыраларын атты, соның ішінде 6 ұшақ 12 дана Phoenix зымырасын бір мезгілде атқан. Бұл жаппай атулар ескі Phoenix зымыраларының санын азайту үшін жүзеге асырылды, себебі олар қызметтен алынып жатқан болатын. 1997 жылғы саяхаттан кейін VF 213 NAS Miramar әуе базасынан NAS Oceana әуе базасына көшіп, F-14D Super Tomcat ұшағына көшті, D үлгісін алған төртінші F-14 эскадрильясы атанды. 1998 жылы олар Carl Vinson кемесіне көшіп, келесі саяхатқа дайындық жұмыстарын бастады. 1998-1999 жылдарғы саяхат кезінде VF 213 ұшақ экипажы түнгі көру көзілдігін киген күйі алғашқы болып AIM-54C Phoenix зымырасын атты. Саяхаттың басталғанына екі ай өткен соң VF 213 «Desert Fox» операциясына қатысты, ол Перс шығанағы соғысынан бері Теңіз күштерінің ең ірі жауынгерлік операциясы болды. Бұл сәтті саяхат 25 жылдан астам уақыт ішіндегі ең ұзақ жауынгерлік кезеңді қамтыды. VF 213-тен F-14D және USS Carl Vinson кемесіндегі барлық әуе кемесінің қанаттары осы операцияның соңғы шабуылдарында басқа АҚШ әуе күштерімен бірге қатысты. Саяхаттың ең маңызды сәттері: 19 шабуыл жасау, 20 лазерлік басқарылатын бомба тастау, 11 бірлескен шабуылға қолдау көрсету, 70 ұшу миссиясын орындау және 230 жауынгерлік ұшуды тіркеу, оның ішінде 45 барлау миссиясы 580-нен астам нысананы суретке түсіру. 1999 жылдың 5 қаңтарында Ирак үстінде патрульдеуде болған екі F-14D ұшағына «ұшуға тыйым салынған аймақтың» оңтүстігінде екі ирактық МиГ-25 ұшағын тоқтатуға бұйрық берілді. «Томкаттар» екі AIM-54 зымырасын атты, бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Phoenix зымырасын жауынгерлік ортада алғаш рет атқан кезені болды. Ирактық ұшақтар солтүстікке бұрылып, зымыралар нысандарына жетпеді. VF 213/CVW 11 1999 жылдың көктемінде үйіне оралды.

2000 жылдар

11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін, USS Carl Vinson CVW 11-мен бірге Солтүстік Араб теңізінде орналасқан Enterprise-дан кейін екінші ұрыс тобы болды, Ауғанстанға қарсы шабуылға дайындалды. 2001 жылдың 7 қазанында CVW 11 шабуылы кезінде VF 213 Кабул халықаралық әуежайының жанында SA 3 нысанына Operation Enduring Freedom (OEF) операциясының алғашқы бомбаларын тастады. VF 213 сонымен қатар TARPS құралдарын пайдаланып барлау жұмыстарын жүргізді, F/A 18 Hornets үшін лазерлік нысана көмегін және Hornets пен АҚШ Әскери-әуе күштерінің шабуылдық ұшақтары үшін GPS қару координаттарын қамтамасыз етті. Он апта ішінде VF 213 OEF операциясын қолдады, 500-ден астам ұрысқа шықты, 2600-ден астам ұшу сағатын орындады, 435 000 фунт салмақтағы жарылғыш заттарды қолданды және TARPS құралдарымен барлау жүргізді. VF 213 Мазар-э-Шариф шайқасында өзінің ішкі 20 мм-лік зеңбірегін алғаш рет қолданған F-14 эскадрильясы болды және 2001 жылы Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының «E» атағы, Әскери-теңіз операциялары басшысының (CNO) қауіпсіздік «S» сыйлығы, Клифтон сыйлығы және Атлант мұхитындағы Истребитель эскадрильясының алтын кілтін алды. VFA 213 2007 жылдың 18 мамырында пилот және әскери-теңіз ұшқышының екеуі үшін де екі кабиналық бағыттау жүйесін алғашқы болып алды, сондай-ақ артқы кабинаға Жалпы шлемге орнатылған бағыттау жүйесімен (JHMCS) жаңартылды. 2008 жылдың 13 мамырында USS Theodore Roosevelt кемесінен ұшып шыққан эскадрильяның F/A 18F ұшағы Окала ұлттық орманның жанындағы Пайнкасл бомбалау полигонынан 5 км қашықтықта 500 фунт салмақтағы лазерлік басқарылатын бомбаны кездейсоқ түсірді. Бомба жарылысынан өсімдіктер өртеніп кетті. Өртте ешкім зардап шекпеді, бірақ төтенше жағдайға жауап беруге 342 946 доллар жұмсалды. Әскери-теңіз күштерінің жүргізген тергеуі техникалық түсініспеушіліктер мен экипаждың шаршауы оқиғаға себеп болғанын анықтады. Ұшақтың экипажы кейіннен комиссия тексергеннен кейін қайтадан ұшуға рұқсат алды. VFA 213, CVW 8 және USS Theodore Roosevelt 2008 жылдың 21-31 шілдесі аралығында Солтүстік Каролина жағалауында өткен 08-4 операциясы бойынша бірлескен арнайы күштер жаттығуына қатысты. Британдық авиатасымалдағышы, Iwo Jima шабуылдық кемесі және оған қосылған бөлімшелер, Бразилия әскери-теңіз фрегаты Greenhalgh және француз суасты кемесі Améthyste де бұл іс-шараға қатысты. 2008 жылдың 8 қыркүйегінде VFA 213 және CVW 8 қалған бөлігі USS Theodore Roosevelt кемесімен жоспарлы түрде орналастырылды. 4 қазанда Рузвельт авиатасымалдағыш тобы 1967 жылдан бері АҚШ авиатасымалдағышы алғаш рет келген Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласына келді және үш күннен кейін тасымалдағыш Кейптауннан кетті. CVW 8 және CVN 71 «Тұрақты бостандық» операциясын қолдады, 3100-ден астам ұшу жасады, 59 500 фунттан астам жарылғыш заттар тастады және Ауғанстандағы ISAF күштеріне жақыннан әуе көмегін көрсетті.

2010 жылдар

2011 жылдың 11 мамырында CVW 8 эскадрильясы Джордж Буштің алғашқы теңіз сапарына шықты, ол АҚШ-тың 5-ші және 6-шы флоттарының операциялар аймақтарында операциялар жүргізуді жоспарлаған. 2017 жылдың 27 қаңтарында VFA 213 Inherent Resolve (OIR) операциясын қолдау үшін жауынгерлік міндеттерді орындауға USS George H. W. Bush бортында аттанды. 2017 жылдың 10 ақпанынан 9 наурызына дейін команда Жерорта теңізінен OIR операцияларын жүргізді. VFA 213 2017 жылдың 23 наурызында Парсы шығанағынан 22 мамырға дейін жауынгерлік операцияларды қайта бастады. 2018 жылдың қаңтарында VFA 213 АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ең жаңа ұшақ тасымалдағышы Gerald R. Ford-тың ұшу палубасын сертификаттаудың бастапқы кезеңіне қатысты. 2018 жылдың 14 наурызында VFA 213-ке қарасты Super Hornet ұшағы Ки-Вест маңында құлап, ұшқыш пен әскери-теңіз авиациясының офицері қаза тапты. 2018 жылдың сәуір және мамыр айларында CVW 8 эскадрильялары NAS Oceana әскери-теңіз базасынан француз теңіз күштерімен бірлескен операциялар жүргізді. Осы операциялардан кейін әуе күштері мен француз ұшақтары USS George H. W. Bush кемесіне көтеріліп, шабуылдық миссияларды орындады. 2018 жылдың қыркүйегінде VFA 213 Флорида штатындағы Тинделл әуе күштері базасында өткен Әскери-теңіз қару жүйелерін бағалау бағдарламасына (NWSEP) бес ұшақтың құрамымен қатысты. Миссия барысында VFA 213 19 әуеден-әуеге зымыранды қолданды, оның ішінде тоғыз AIM 7 Sparrow, жеті AIM 9M Sidewinder, бір AIM 9X Sidewinder және екі AIM 9X Block II Sidewinder болды. Содан кейін команда әуеден-әуеге зымыран қаруларын сақтау және пайдалану қабілетін ең жоғары деңгейде көрсеткені үшін 2018 жылғы Әскери-теңіз күштері Атлантикалық аймағының «Grand Slam» сыйлығына ие болды.

Танымал мәдениетте

VF 213 танымал және «Top Gun» фильмінде ерекше көзге түседі, ол VF 213 және VF 114 эскадрильяларының F-14 ұшақтары USS Enterprise кемесінен ұшып кетуімен басталады. Фильмде VF 213 эскадрильясы Том "Айсмен" Казанский және Рон "Слайдер" Кернер кейіпкерлерінің бөлімшесі ретінде бейнеленеді (оларды тиісінше Вал Килмер және Рик Россович ойнайды). Ойдан шығарылған эскадрильяның таңбалауына қарамастан, ол VFA 25 эскадрильясының таңбасының дизайнын пайдаланады, бірақ бұл эскадрилья нақты өмірде F-14 ұшағымен ешқашан ұшқан емес.