Кіріспе

Упо батпағы – Оңтүстік Кореяның Оңтүстік Кёнсан провинциясының Чанньёң ауданында, Накдон өзенінің жанында орналасқан табиғи батпақтар кешені. Ол Юэо мёнының, Ибанг мёнының және Дэхап мёнының аумақтарында жатыр. Батпақтың атауы ең ірісі – Уподан шыққан. Кешенге Мокпо, Саджипо және Чокчибеол батпақтары да кіреді. Кешеннің жалпы ауданы 2,13 км² және қазіргі таңда Оңтүстік Кореядағы ең үлкен құрлық ішіндегі батпақ аймағы болып табылады. Бұл елдегі сегіз Ремсар батпағының бірі және 2008 жылғы қазан айында Кореяның Чанвон қаласында өткен Конвенцияға қатысушы тараптардың 10-шы мәжілісінің ресми танысу орны болды.

Шолу

Упода көптеген құрып бара жатқан, қауіп төнген және сирек кездесетін түрлер мекендейді. 1997 жылғы зерттеуге сүйенсек, бұл ылғалды жерде барлығы 342 құрып кету қаупі төнген немесе жойылып бара жатқан түр бар деп есептеледі: 168 өсімдік түрі, 62 құс түрі, 55 буынтұқымды жануар түрі, 28 балық түрі, 12 сүтқоректі жануар түрі, 7 бауырымен жорғалаушы жануар түрі, 5 қосмекенділер түрі және 5 моллюск түрі. Мұнда кездесетін ең танымал сирек өсімдік – тікенді лотос (Euryale ferox). Ерекше атақты құс түрі – қара бетті қамышқарлы (spoonbill). Упо қоныс аударушы құстардың көптеген түрлеріне тіршілік ортасын ұсынады, оның ішінде ақ мойынды журавль және тайга бұршақ қазы сияқты басқа да сирек түрлер де бар. Ривс тасбақасы – ерекше көзге түсетін бауырымен жорғалаушы жануар. Упоның көп бөлігі 1997 жылдан бері қорғалып келеді және қазір Упо экологиялық паркінің құрамына кіреді. Дегенмен, ылғалды жерлерде әлі де ауыл шаруашылығы және балық аулау жұмыстары жүргізілуде. Елде экологиялық туризм саласы дамып келеді, бірақ көптеген жергілікті тұрғындар қорғалатын аумақтар идеясына қарсы тұрады. Туризмді дамыту үшін ылғалды жерге жақын жерде келушілер орталығы мен бақылау мұнарасы салынды, ал жанында түсіндіру орталығы құрылды.

Упо ылғалды алқаптары экологиялық орталығы

Оңтүстік Кореяда дамып келе жатқан экотуризм саласын қолдау үшін құрылған орталық, келушілерге биологиялық әртүрліліктің және экологиялық қорғаудың маңыздылығын білуге мүмкіндік береді. Орталықта ылғалды жерлердің толыққанды тарихы және Упода мекендейтін түрлерге қатысты көптеген көрмелер ұсынылған. 2007 жылы салынған орталықты жыл сайын шамамен 150 000 адам барып көреді. Келушілердің көп бөлігі корейлер болғанымен, Экологиялық орталық ағылшын, жапон және қытай тілдерінде буклеттер ұсынады.

Тіршілік ету ортасы

Упо қауіп төңкеріліп бара жатқан және жойылу қаупі бар бірнеше түрге орта береді. Мысалы, сирек кездесетін газийон (лотос өсімдігі) Упо ылғалды жерінде ғана өседі. Сондай-ақ, қазіргі уақытта Упоға шоқтық ибисті қайта орналастыру жобасы жүргізілуде. 2003 жылы соңғы рет көрінген шоқтық ибис – Кённам провинциясының символы.

Су тасқыны мен құрғақшылықтың алдын алу

Шілде және тамыз айларындағы жаңбыр маусымында батқылық жерлер суды сіңіріп алып, төңіректегі егіс алқаптарына су тасқынынан зиян келтірмейді. Жыл бойы батқылық жерлер жергілікті күріш және пияз фермерлеріне құрғақшылық уақытында сумен қамтамасыз етеді.

Суды тазарту

Қамыстың және саңығыраның сияқты өсімдіктер әдетте судың шіруіне себеп болатын қоректік заттарды сіңіріп, батпақты жерлердегі суды таза ұстайды.

Жергілікті қоғамдастыққа арналған азық-түлік

Балық пен өсімдіктер жергілікті тұрғындарды жыл бойы тұрақты тамақпен қамтамасыз етеді. Ақбалық – жергілікті деликатес және ылғалды жерлерде өте көп кездеседі. Күзгі жиын-терім кезінде жергілікті тұрғындар ылғалды жердің түбінен су кестесін жинайды. Сақтауды ынталандыру үшін Кореяның Қоршаған орта министрлігі ылғалды жерлерден балық аулауға тек он үш жергілікті балық шаруашылығына ғана рұқсат береді. Жергілікті тұрғындар бұл ережеге қарсы, бірақ орталық арқылы ынтымақтастыққа қол жеткізуге бағытталған жұмыс жүргізілуде.

Экологиялық және экологиялық білім беру

Сулы жерде тіршілік ететін әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар білім беру және ғылыми зерттеулер үшін мүмкіндіктер ұсынады. Упо батпағы халыққа қорғау шараларын және экологиялық тұрақтылықты үйрету арқылы келушілердің назарын жергілікті қауымдастықпен дамуға қатысты ынтымақтастыққа жетелейді.

Құстар

Қысқы көшпенді құстар Жазғы көшпенді құстар Қысқы көшпенді құстар жыл бойында сулы-батпақты жерлердегі көшпенді құстардың ең көп бөлігін құрайды. Қысқы көшпенді құстар күз және қыс айларында Сібір сияқты Арктика аймақтарында көбейгеннен кейін, қатаң қыс суығынан қашу үшін қазан айында оңтүстікке ұшып кетеді. Упода табиғаттың қазынасы саналатын құстарды кездестіру оңай. Қыста көшіп келетін құстарға ақ лелек, еуразиялық қасықшаян, тұруқ, аққу және еуразиялық ылақ жатады. Көктемде кәдімгі үнді балықшысы, су қасқасы, ақ қанаты, ақ тақты қанаты, қара қанаты және т.б. Упо сулы-батпақты жеріне оңтүстіктен ұшып келіп, мол азықпен қоректенеді және көбейіп өсу үшін Упоның жылы климатына тәуелді болады. Соңғы кезде Упо сулы-батпақты жерінде және оның төңірегінде ұя салып көбейетін ақ тақты қанаты мен қара қанатының саны артып келеді. Көшпес құстар: Жыл бойы бірнеше түр сулы-батпақты жерде қалады. Ұзын құйрықты тиін, тиін, шыбықшы, көгершін және қарға сияқты құстар жыл бойы осы жерде тұрады. Сондай-ақ, Упоның қолайлы жағдайларына байланысты кейбір көшпенді құстар тұрақтап қалды.

Балық және балық тұқымдас балық

Упо жергілікті және инвазивті балық түрлеріне пана береді. Сонымен қатар, мол моллюскалар Упода тіршілік ететін ірі жануарларға тамақ береді. Жыланбас Бұл балық көбінесе толқынсыз, тыныш сулы батпақты жерлерде кездеседі. Жыланбас тұщы судың "тираны" деп те аталады. Көксамал балық Өте бейімделгіштігінің арқасында батпақтың барлық бөлігінде кездеседі, көксамал балық жәндіктермен, моллюскалармен, тұқымдармен, жапырақтармен, су өсімдіктерінің сабақтарымен және басқа да органикалық заттармен қоректенеді. Қабылан балық Қабылан балық батпақтың салыстырмалы түрде ағысы баяу және түбі сазды суларында тіршілік етеді. Бұл балық түнгі жануар және негізінен шабақтармен және ұсақ жануарлармен қоректенеді. Родеус оцеллатус Кішкентай аузы бар, жалпақ балық, Родеус оцеллатус батпақтың барлық жерінде кездеседі. Көбейтілу маусымында аталықтарының көздері, кеудесі, құрсағы және қанаттары жұптасу үшін түсін өзгертеді. Көрескен балық Көктемгі жапырақ сияқты жалпақ және көксамал балық сияқты көптеп таралған, көрескен балық Топьонгчонның (өзен) жоғарғы ағысында, су өсімдіктерімен толы және ағысы баяу сумен қоршалған жерде жиі кездеседі. Далалық тұщы сулы бұршақтар Далалық тұщы сулы бұршақтарды сазды еденде сырғып жүрген немесе су кестесінің жапырақтарында және сабақтарында тіршілік ететін жерін табуға болады. Бұршақтар негізінен саздың ішіндегі бактериялармен және микроорганизмдермен қоректенеді, батпақтың суын шіруден сақтайды. Даэчинги Даэчинги - күріш алқаптарының тұщы сулы бұршақтары сияқты батпақтың түбінде тіршілік ететін, ластанудың күшеюіне байланысты саны азайып бара жатқан моллюсканың бір түрі. Мидия Мидияның қалың, үлкен, қара қабығы бар, оны ұқсас түрлерден өсу тамырлары және ерекше қара қоңыр байламасы арқылы оңай ажыратуға болады. Тұщы сулы бұршақ Далалық тұщы сулы бұршақтан сәл ұзын, тұщы сулы бұршақ суды "сурет салудай" қозғалып, сазды сүзіп тазартады.

Судағы жәндіктер мен қаңқалылар

Су асты жуаншығы: Су асты жуаншығы, сондай-ақ су асты тазартқыш деп те аталатын, оның дернәсілі де, ересегі де етқоректі. Ересек жуаншығы қыстау мен қуыршақтанудан кейін ылғалды топырақтан шығады. Mulijarus japonicus: Mulijarus japonica жұмыртқаларын арқасында тасымалдайды және жабайы күріш, клубтық қамыс сияқты көптеген өсімдіктердің жанындағы суларда оңай кездеседі. Бұл Упо ылғалды жеріндегі ең белгілі су жәндіктерінің бірі. Су бетінде сырғанаушы: Су бетінде сырғанаушы су бетінде, аяқтарының жіңішке түктерін пайдаланып, мұз сырғанағандай қозғалып, оңай таба аласыз. Gaeajaebi: Gaeajaebi ылғалды жердің көлдерінде шағын балықтар мен жәндіктермен қоректенеді. Мүйізді шырылдақ: Ересек мүйізді шырылдақ құрлықта өмір сүреді, ал дернәсілдерінің көпшілігі ылғалды жердің суында болады. Дернәсілдері масалар сияқты ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Қызылша: Қызылша су өсімдіктерінің сабақтарына немесе жапырақтарына жұмыртқа салатын түтікше арқылы жұмыртқа салады және өмірінің көп бөлігін суда өткізеді. Су шаяны: Су шаяны ылғалды жердің жиегінде көбінесе кездеседі. Жасырын аңшы, ол жапырақтардың арасында жасырынып, жемтігінің өтіп кетуін күтеді. Ұзын құйрықты шлемді шаян: Орталық Америкадан ылғалды жерге әкелінген Ұзын құйрықты шлемді шаян Упо ылғалды жерінде жиі кездеспейді. Алайда, айналасындағы ауданда ол күріш алқаптарында, әдетте маусымдық су тасқынынан кейін көптеп кездеседі. Ақ лелектер мен бақсылар осы шағын шаяндарды іздеп, күріш егістіктерін аралап жүреді.