Кіріспе

Нью-Йорк қаласының Ист-Ривердегі Солтүстік және Оңтүстік Бауыр аралдары – Бронкс құрлығы мен Райкерс аралының арасындағы Нью-Йорк қаласының Ист-Риверінде орналасқан екі кішкентай арал. Солтүстік Бауыр арал бұрын карантинге алынатын ауруларға арналған Риверсайд ауруханасының орны болған, бірақ қазірде адам тұрмайды. Нью-Йорк қаласының парктер департаментінің мәліметінше, аралдарды бақылайтын ведомство, Солтүстік Бауыр аралдың ауданы шамамен 2 гектар, ал Оңтүстік Бауыр аралдың ауданы шамамен 2 гектарды құрайды. Аралдарға қоғамдық кіруге тыйым салынған, бірақ зерттеушілер мен журналистерге кейде рұқсат беріледі; барлық келушілерге NYC парктерінің қызметкері сүйемелдейді.

Тарих

Солтүстік Бауырлас аралы мен Оңтүстік Бауырлас аралын 1614 жылы Голландияның Батыс Үндістан компаниясы иеленді және бастапқыда De Gesellen деп аталды, бұл ағылшын тілінде "серіктер" немесе "бауырлар" деп аударылады. 1600 жылдардың соңына қарай аралдар осы аймақты басып алған британдықтарға тиесілі болды. 1695 жылы үкімет екеуін де Джеймс Грэмге берді, бірақ ол аралдарды дамытпады, себебі аймақтағы ағымдар қауіпті болды. Аралдардың екеуі де бастапқыда Куинс округінің құрамына кірді. 1881 жылдың 8 маусымында Солтүстік Бауырлас аралы сол кездегі Нью-Йорк округінің (кейін Бронкс) бөлігіне берілді. 1964 жылдың 16 сәуірінде Оңтүстік Бауырлас аралы да Бронкс округіне қосылды. Аралдар 1870 жылы Лонг-Айленд қаласына қосылды, Нью-Йорк қаласының 1898 жылы біріктірілуінен бұрын.

Солтүстік Бауырлас аралы

Аралдың солтүстігі 1885 жылға дейін адам қоныстанбаған, бірақ 1869 жылы маяк салынды. 1880-жылдардың ортасында аралда 1904 жылдың 15 маусымында өртке ұшыраған General Slocum кемесінің апаты болды: кемедегі өрттен немесе кеме аралдың жағасына жеткенге дейін суға батып қайтыс болған 1021 адам бар еді. Газеттер мен The New Yorker журналының тілшісі Джозеф Митчеллдің айтуынша, аралда Джон Максорлидің «Құрметті Джон Максорли піскен ет, бейсбол тоғызы және сорпа клубы» ұйымдастырған көптеген демалыстар өткен. Бұл демалыстардың суреттері бардың қабырғаларында ілулі тұр. Мэри Маллон, сондай-ақ Тиф Мэри деп те аталды, 1915 жылы жұқпалы ауруының салдарынан қоғамға қауіпті деп жарияланды және 1938 жылдың қарашасында онда қайтыс болғанша аралда қамауда болды. 1932 жылы инсульт алғаннан кейін ауруханаға жатты. Smithsonian журналының мәліметінше, 1930 жылдары шалғай орналасқан карантиндік аурухананың қажеттілігі азайды, себебі «қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы жетістіктер көптеген адамдарды карантинге алу қажеттілігін азайтты». Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін аралда жергілікті колледждердің студенттері мен олардың отбасылары болған соғыс ардагерлері тұрды. Ел бойынша тұрғын үй тапшылығы басылғаннан кейін, арал қайтадан 1950 жылға дейін тасталып, кейін есірткіге тәуелді жасөспірімдерді емдеу орталығы ашылды. Бұл орталық жас есірткіге тәуелділерге ем, оңалту және білім беру мүмкіндіктерін ұсынған алғашқы мекеме болды. Героинге тәуелділер осы орталыққа қамалып, таза болғанша бөлмеде жабылып отырды. Олардың көпшілігі өз еркінен тыс ұсталып отырғанын сезінді. Қызметкерлердің жемқорлығы мен шығындары 1963 жылы орталықты жабуға мәжбүр етті. 1960 жылдардың ортасынан бастап Нью-Йорк қаласының әкімдері аралды әртүрлі мақсаттарда пайдалануды қарастырды. Мысалы, Джон Линдсей оны сатуды ұсынды, ал Эд Кох оны баспанасыз адамдарға арналған тұрғын үйге айналдыруды ойлады. Қалалық әкімдік оны Райкерс аралындағы түрменің бөлігі ретінде пайдалануды да қарастырды. Кейбір ғимараттар құлау қаупінде тұр; қалың орман қираған аурухана ғимараттарын жасырады. 2014 жылдың қазан айында Нью-Йорк қалалық кеңесінің мүшесі, қалалық кеңес парктері комитетінің төрағасы Марк Левин аралды аралау үшін делегация басқарды және аралды «ауыр тиіспеушілікпен, экологиялық сезімталдықпен» шектеулі түрде қоғамдық қолжетімділікке ашуға ниетті екенін мәлімдеді. 2016 жылдың қазан айында Нью-Йорк журналы кеңес Пенсильвания университетінің дизайн мектебінен зерттеу тапсырғанын, содан кейін аралды қоғамдық бақылаумен саябаққа айналдыру туралы қоғамдық тыңдау өткізетінін хабарлады. 2017 жылы NY1 арнасының тілшісі Джош Робинге Солтүстік аралды аралауға рұқсат берілді және тасталған ғимараттардың кейбіреулерін қамтитын видео баяндама жариялады. Сондай-ақ 2017 жылы Science Channel телеарнасы «What on Earth?» сериясы үшін Солтүстік Бауыр аралында эпизод түсірді. Журналист Дейв Мошер экипажға ілесіп, ғимараттар мен қоршаған ортаның суреттері мен фотосуреттерін жариялады. Бұл хабарда аралдың «көктемді де, әдемі де» екені айтылған, бірақ ғимараттардың көпшілігі қауіпсіз емес екені, ғимараттардың азы ғана «жұмыс істейтін шатырына» ие екені және улы плющ барлық жерде проблема екені айтылды. Сыра зауытының магнаты және Нью-Йорк Янкилерінің алғашқы иесі Жақып Руперт 1909 жылы өртенген аралда жазғы үй салған. Хэмптон скаулары жыл сайын мүлік салығын төлейтін, бірақ аралды дамытқан жоқ. 2007 жылдың қарашасында арал күрделі мәміле бойынша сатып алынды, онда Ұлттық мұхит және атмосфералық басқарманың жағалау және суасты жерлерін сақтау бағдарламасынан 2 миллион долларлық федералды грант ақшасы Жабайы табиғатты қорғау қоғамына және POINT Community Development Corporation-ға бөлінді. Содан кейін қоғамдық жер қоры бұл аралды сол ұйымдардың атынан сатып алды, содан кейін оны қала парктеріне жабайы табиғат қорығы ретінде тапсырды. Оңтүстік Бауырлас аралы Парктер департаментінің қарамағына кіретін 13-ші арал болды. 1980 жылдардан бастап 2000 жылдардың басына дейін Солтүстік Бауыр аралы аймақтағы қара тажықты түнгі құстың ең үлкен ұялау ошағының бірі болды. Алайда 2008 жылы бұл түр белгісіз себептермен аралды тастап кетті. Айналадағы қоралар тасталған құрылыстарды ұя салу үшін пайдаланады және арал үстінен ұшып бара жатқандарын көруге болады. Оңтүстік Бауыр аралында құстардың бірнеше түрі, әсіресе қара тажықты түнгі құс, үлкен ақ құс, қарлы ақ құс және қос қырлы құсқоралар ұя салады. Нью-Йорк Audubon компаниясы 20 жылдан астам аралда ұялайтын колонияларды бақылап келеді. Алайда, 2019 жылдың мамыр/шілде айындағы ұя салу зерттеуінде Нью-Йорк Audubon компаниясы жағалау аралдарының ешқайсысында үлкен көк құс немесе жасыл құстың көбейіп жатқанын растамады. Оңтүстік Бауыр аралында қара тажықты түнгі құстардың ұялау ошақтары табылды; қарлы ақ құс және қос қырлы құсқоралар да онда ұялап жатыр. Шындығында, «үш ең ірі су құстарының ұялау ошақтары» зерттеуінде Оңтүстік Бауыр аралы кірді. Солтүстік Бауыр аралында маңызды жаңалықтар туралы ешқандай мәлімет болған жоқ.

Танымал мәдениетте

2009 жылдың маусым айында Солтүстік Бауырлас аралы History Channel телеарнасының Life After People сериалының 8-ші ("Қаруланған және қорғанышсыз") бөлімінде көрсетілді. Ол адамсыз қалғанда 45 жылдан кейін құрылыстардың қалай болатынының мысалы ретінде пайдаланылды. Broad City сериалының "Жұмыс істейтін қыздар" және "Оқу күні" атты эпизодтарында да көрсетілді. "Арал" атты "Ұмытылмас" сериалының эпизодында да пайда болды, сондай-ақ Виктор ЛаВаллдың 2017 жылғы "Өзгергіш" романында әйелдер мен балалар тұратын орын ретінде суреттелді. Солтүстік Бауырлас аралы "Ай қыз және Ібіліс динозавр" сериалының 1-ші маусымының "O.M.G. 2-ші мәселе" финалында Энклав базасы деп аталды.